శౌచాత్ స్వాఙ్గజుగుప్సా పరైర్ అసంసర్గః
శౌచం వల్ల తన శరీరంపై విరక్తి కలిగి, ఇతరులతో కలవడం నుంచి దూరంగా ఉంటారు.
సత్త్వశుద్ధిసౌమనస్యైకాగ్ర్యేన్ద్రియజయాత్మదర్శనయోగ్యత్వాని చ
దీనివల్ల మనస్సు నిర్మలంగా, హర్షంగా, ఏకాగ్రంగా ఉండి, ఇంద్రియాలపై నియంత్రణ కలిగి, ఆత్మను తెలుసుకునే యోగ్యత కలుగుతుంది.
సంతోషాద్ అనుత్తమః సుఖలాభః
సంతుష్టితో అపూర్వమైన ఆనందం లభిస్తుంది.
కాయేన్ద్రియసిద్ధిర్ అశుద్ధిక్షయాత్ తపసః
తపస్సు వల్ల మలినాలు తొలగిపోతాయి, శరీరం, ఇంద్రియాలు సంపూర్ణంగా అభివృద్ధి చెందుతాయి.
స్వాధ్యాయాద్ ఇష్టదేవతాసంప్రయోగః
పవిత్ర గ్రంథాలను అధ్యయనం చేయడం వల్ల ఇష్టదేవతతో ఐక్యత కలుగుతుంది.
సమాధిసిద్ధిర్ ఈశ్వరప్రణిధానాత్
ఈశ్వరుని భక్తితో సమాధిలో పరిపూర్ణత సాధించబడుతుంది.
స్థిరసుఖమ్ ఆసనమ్
ఆసనం స్థిరంగా, సుఖంగా ఉండాలి.
ప్రయత్నశైథిల్యానన్తసమాపత్తిభ్యామ్
ప్రయత్నాన్ని వదిలిపెట్టి, అనంతంలో లీనమవడం వల్ల ఇది సాధ్యమవుతుంది.
తతో ద్వన్ద్వానభిఘాతః
అప్పుడు ద్వంద్వాలు మనకు హాని చేయవు.
తస్మిన్ సతి శ్వాసప్రశ్వాసయోర్ గతివిచ్ఛేదః ప్రాణాయామః
ఇది స్థిరమైన తర్వాత, ఊపిరి లోపలికి, బయటికి పోయే ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడం ప్రాణాయామం అంటారు.
బాహ్యాభ్యన్తరస్తమ్భవృత్తిర్ దేశకాలసంఖ్యాభిః పరిదృష్టో దీర్ఘసూక్ష్మః
దాని ప్రవాహాలు — బయటకు, లోపలికి, నిలిపివేయడం — ప్రదేశం, కాలం, సంఖ్య ప్రకారం పరిశీలించబడతాయి; అవి దీర్ఘంగా, సూక్ష్మంగా మారతాయి.
బాహ్యాభ్యన్తరవిషయాక్షేపీ చతుర్థః
నాలుగవ విధానం బయట, లోపల ఉన్న వస్తువులను దాటి ఉంటుంది.
తతః క్షీయతే ప్రకాశావరణమ్
అప్పుడు వెలుగును కప్పే ఆవరణం తొలగిపోతుంది.
ధారణాసు చ యోగ్యతా మనసః
అప్పుడే మనస్సు ధారణకు యోగ్యంగా మారుతుంది.
స్వవిషయాసంప్రయోగే చిత్తస్వరూపానుకార ఇవేన్ద్రియాణాం ప్రత్యాహారః
ఇంద్రియాలు తమ విషయాల నుంచి దూరంగా ఉండి, మనస్సు స్వభావాన్ని అనుకరిస్తున్నట్టు ఉండటం ప్రత్యాహారం.
తతః పరమా వశ్యతేన్ద్రియాణామ్
అప్పుడే ఇంద్రియాలపై పరమాధికారం కలుగుతుంది.
దేశబన్ధశ్ చిత్తస్య ధారణా
ఒక స్థలంలో మనస్సును కట్టిపడేయడం ధారణ.
తత్ర ప్రత్యయైకతానతా ధ్యానమ్
ఆ స్థితిలో, ఆ వస్తువుపై నిరంతరమైన ధ్యానం జరగడం ధ్యానం.
తద్ ఏవార్థమాత్రనిర్భాసం స్వరూపశూన్యమ్ ఇవ సమాధిః
అందులో మనస్సు పూర్తిగా లయమై, కేవలం ఆ వస్తువు మాత్రమే స్పష్టంగా కనిపించేటట్లు ఉండే స్థితిని సమాధి అంటారు.
త్రయమ్ ఏకత్ర సంయమః
ఈ మూడు ఒకే సమయంలో ఒక దానిపైన కేంద్రీకరించినప్పుడు దానిని సంయమం అంటారు.
తజ్జయాత్ ప్రజ్ఞాలోకః
సంయమంలో నిపుణత సాధించినప్పుడు జ్ఞానానికి వెలుగు కలుగుతుంది.
తస్య భూమిషు వినియోగః
దీనిని వివిధ స్థాయిల్లో ఉపయోగించవచ్చు.
త్రయమ్ అన్తరఙ్గం పూర్వేభ్యః
ఈ మూడు ముందున్న సాధనలకంటే అంతర్గతమైనవి.
తద్ అపి బహిరఙ్గం నిర్బీజస్య
అయినా ఇవి కూడా నిర్బీజ సమాధికి బాహ్యమైనవే.
వ్యుత్థాననిరోధసంస్కారయోర్ అభిభవప్రాదుర్భావౌ నిరోధక్షణచిత్తాన్వయో నిరోధపరిణామః
విచ్ఛిన్నత మరియు నియమం అనే సంస్కారాలు ఎప్పుడు ప్రబలుతాయో, మనస్సు నియమ స్థితికి చేరినప్పుడు, అది నియమ పరిణామం అవుతుంది.
తస్య ప్రశాన్తవాహితా సంస్కారాత్
ఆ నియమ స్థితి సంస్కార ప్రభావంతో ప్రశాంతంగా ప్రవహిస్తుంది.
సర్వార్థతైకాగ్రతయోః క్షయోదయౌ చిత్తస్య సమాధిపరిణామః
మనస్సు అన్ని విషయాలపై లేదా ఒక్కదానిపై కేంద్రీకరించడంలో తగ్గడం, పెరగడం సమాధి పరిణామం.
తతః పునః శాన్తోదితౌ తుల్యప్రత్యయౌ చిత్తస్యైకాగ్రతాపరిణామః
తర్వాత, ప్రశాంతమైనదీ, ఉద్భవించినదీ రెండూ సమంగా ఉన్నప్పుడు, అది ఏకాగ్రత పరిణామం.
ఏతేన భూతేన్ద్రియేషు ధర్మలక్షణావస్థాపరిణామా వ్యాఖ్యాతాః
దీనివల్ల భూతాలు మరియు ఇంద్రియాలలో లక్షణాలు, స్వభావాలు, స్థితుల మార్పులు వివరించబడ్డాయి.
శాన్తోదితావ్యపదేశ్యధర్మానుపాతీ ధర్మీ
ప్రశాంతమైనవి, ఉద్భవించినవి, తెలియని లక్షణాలు ఏవైతే ఉన్నాయో వాటిని అనుసరించే ఆధారం ఉంది.