ద్రష్టా దృశిమాత్రః శుద్ధో ఽపి ప్రత్యయానుపశ్యః
చూసేవాడు స్వచ్ఛమైన చైతన్యం. అయినా మనస్సు ద్వారా చూసేవాడిగా ఉంటాడు.
తదర్థ ఏవ దృశ్యస్యాత్మా
చూసేదానికి అసలు ఉద్దేశ్యం అదే కోసం మాత్రమే ఉంటుంది.
కృతార్థం ప్రతి నష్టమ్ అప్య్ అనష్టం తదన్యసాధారణత్వాత్
కావలసినది సాధించినవానికి అది లేకపోయినా, ఇతరులకు అది ఇంకా ఉంది, ఎందుకంటే అది అందరికీ సాధారణంగా ఉంటుంది.
స్వస్వామిశక్త్యోః స్వరూపోపలబ్ధిహేతుః సంయోగః
ఆత్మశక్తి, అధికారి శక్తి రెండింటి నిజ స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవడానికి కలయిక కారణమవుతుంది.
తస్య హేతుర్ అవిద్యా
ఈ కలయికకు మూల కారణం అజ్ఞానం.
తదభావాత్ సంయోగాభావో హానం తద్దృశేః కైవల్యమ్
అజ్ఞానం పోయినప్పుడు కలయిక కూడా పోతుంది; ఇదే దర్శినికి విముక్తి.
వివేకఖ్యాతిర్ అవిప్లవా హానోపాయః
నిరంతరమైన వివేక జ్ఞానమే ఈ విముక్తికి మార్గం.
తస్య సప్తధా ప్రాన్తభూమిః ప్రజ్ఞా
ఆయనకు జ్ఞానం ఏడుసార్లు పరిపూర్ణ స్థాయికి చేరుతుంది.
యోగాఙ్గానుష్ఠానాద్ అశుద్ధిక్షయే జ్ఞానదీప్తిర్ ఆ వివేకఖ్యాతేః
యోగాంగాలను ఆచరించడంవల్ల మలినాలు తొలగినప్పుడు, జ్ఞానప్రకాశం వివేక జ్ఞానం వరకు వెలుగుతుంది.
యమనియమాసనప్రాణాయామప్రత్యాహారధారణాధ్యానసమాధయో ఽష్టావ్ అఙ్గాని
యమం, నియమం, ఆసనం, ప్రాణాయామం, ప్రత్యాహారం, ధారణ, ధ్యానం, సమాధి — ఇవే యోగానికి ఎనిమిది భాగాలు.
అహింసాసత్యాస్తేయబ్రహ్మచర్యాపరిగ్రహా యమాః
హింస చేయకపోవడం, సత్యం చెప్పడం, దొంగతనం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం, స్వార్థపూర్వకంగా ఏదీ కూడబెట్టుకోకపోవడం — ఇవే యమాలు.
జాతిదేశకాలసమయానవచ్ఛిన్నాః సార్వభౌమా మహావ్రతమ్
వర్గం, స్థలం, కాలం, పరిస్థితి లాంటి ఏ పరిమితులు లేకుండా, ఇవన్నీ అందరికీ వర్తించే గొప్ప వ్రతాలు.
శౌచసంతోషతపఃస్వాధ్యాయేశ్వరప్రణిధానాని నియమాః
శౌచం, సంతుష్టి, తపస్సు, స్వాధ్యాయం, భగవంతునికి అర్పణ — ఇవే నియమాలు.
వితర్కబాధనే ప్రతిపక్షభావనమ్
దుష్ట ఆలోచనలు వచ్చినప్పుడు, వాటికి విరుద్ధమైన మంచి ఆలోచనలను పెంపొందించాలి.
వితర్కా హింసాదయః కృతకారితానుమోదితా లోభక్రోధమోహపూర్వకా మృదుమధ్యాధిమాత్రా దుఃఖాజ్ఞానానన్తఫలా ఇతి ప్రతిపక్షభావనమ్
హింస వంటి దుష్ట ఆలోచనలు, స్వయంగా చేసినా, చేయించుకున్నా, అనుమతించినా, లోభం, కోపం, మోహం వలన వచ్చినా, అవి చిన్నదైనా, మధ్యస్థమైనదైనా, ఎక్కువైనా, అవి అంతులేని బాధలు, అజ్ఞానం కలిగిస్తాయి; అందుకే వాటికి విరుద్ధమైన ఆలోచనలను పెంపొందించాలి.
అహింసాప్రతిష్ఠాయాం తత్సంనిధౌ వైరత్యాగః
హింసను పూర్తిగా విడిచినవాడి సమక్షంలో శత్రుత్వం పోతుంది.
సత్యప్రతిష్ఠాయాం క్రియాఫలాశ్రయత్వమ్
సత్యంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడి చర్యలకు ఫలితం తప్పక వస్తుంది.
అస్తేయప్రతిష్ఠాయాం సర్వరత్నోపస్థానమ్
దొంగతనం చేయని వాడికి అన్ని రకాల రత్నాలు స్వయంగా వస్తాయి.
బ్రహ్మచర్యప్రతిష్ఠాయాం వీర్యలాభః
బ్రహ్మచర్యంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడికి బలమూ, శక్తీ లభిస్తాయి.
అపరిగ్రహస్థైర్యే జన్మకథంతాసంబోధః
స్వార్థపూర్వకంగా కూడబెట్టుకోకుండా ఉండే వాడికి జన్మ ఎలా, ఎందుకు జరుగుతుందో జ్ఞానం కలుగుతుంది.
శౌచాత్ స్వాఙ్గజుగుప్సా పరైర్ అసంసర్గః
శౌచం వల్ల తన శరీరంపై విరక్తి కలిగి, ఇతరులతో కలవడం నుంచి దూరంగా ఉంటారు.
సత్త్వశుద్ధిసౌమనస్యైకాగ్ర్యేన్ద్రియజయాత్మదర్శనయోగ్యత్వాని చ
దీనివల్ల మనస్సు నిర్మలంగా, హర్షంగా, ఏకాగ్రంగా ఉండి, ఇంద్రియాలపై నియంత్రణ కలిగి, ఆత్మను తెలుసుకునే యోగ్యత కలుగుతుంది.
సంతోషాద్ అనుత్తమః సుఖలాభః
సంతుష్టితో అపూర్వమైన ఆనందం లభిస్తుంది.
కాయేన్ద్రియసిద్ధిర్ అశుద్ధిక్షయాత్ తపసః
తపస్సు వల్ల మలినాలు తొలగిపోతాయి, శరీరం, ఇంద్రియాలు సంపూర్ణంగా అభివృద్ధి చెందుతాయి.
స్వాధ్యాయాద్ ఇష్టదేవతాసంప్రయోగః
పవిత్ర గ్రంథాలను అధ్యయనం చేయడం వల్ల ఇష్టదేవతతో ఐక్యత కలుగుతుంది.
సమాధిసిద్ధిర్ ఈశ్వరప్రణిధానాత్
ఈశ్వరుని భక్తితో సమాధిలో పరిపూర్ణత సాధించబడుతుంది.
స్థిరసుఖమ్ ఆసనమ్
ఆసనం స్థిరంగా, సుఖంగా ఉండాలి.
ప్రయత్నశైథిల్యానన్తసమాపత్తిభ్యామ్
ప్రయత్నాన్ని వదిలిపెట్టి, అనంతంలో లీనమవడం వల్ల ఇది సాధ్యమవుతుంది.
తతో ద్వన్ద్వానభిఘాతః
అప్పుడు ద్వంద్వాలు మనకు హాని చేయవు.
తస్మిన్ సతి శ్వాసప్రశ్వాసయోర్ గతివిచ్ఛేదః ప్రాణాయామః
ఇది స్థిరమైన తర్వాత, ఊపిరి లోపలికి, బయటికి పోయే ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడం ప్రాణాయామం అంటారు.