ప్రవృత్త్యాలోకన్యాసాత్ సూక్ష్మవ్యవహితవిప్రకృష్టజ్ఞానమ్
కార్యాచరణపై ఉన్నత జ్ఞాన దీపాన్ని కేంద్రీకరించడంవల్ల, సూక్ష్మమైనవి, దాగినవి, దూరమైనవి తెలిసిపోతాయి.
భువనజ్ఞానం సూర్యే సంయమాత్
సూర్యునిపై సమ్యమం చేయడం వలన, లోకాల గురించి జ్ఞానం కలుగుతుంది.
చన్ద్రే తారావ్యూహజ్ఞానమ్
చంద్రునిపై సమ్యమం చేయడం వలన, నక్షత్రాల ఏర్పాటును తెలుసుకోవచ్చు.
ధ్రువే తద్గతిజ్ఞానమ్
ధ్రువ నక్షత్రంపై సమ్యమం చేయడం వలన, నక్షత్రాల గమనాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.
నాభిచక్రే కాయవ్యూహజ్ఞానమ్
నాభిచక్రంపై సమ్యమం చేయడం వలన, శరీర నిర్మాణం గురించి జ్ఞానం లభిస్తుంది.
కణ్ఠకూపే క్షుత్పిపాసానివృత్తిః
గొంతు గుండ్రంగా ఉన్న ప్రదేశంపై సమ్యమం చేయడం వలన, ఆకలి దాహాలు పోతాయి.
కూర్మనాడ్యాం స్థైర్యమ్
కూర్మనాడిపై సమ్యమం చేయడం వలన, స్థిరత్వం కలుగుతుంది.
మూర్ధజ్యోతిషి సిద్ధదర్శనమ్
తలపై వెలుగుపై సమ్యమం చేయడం వలన, సిద్ధులు కనిపించవచ్చు.
ప్రాతిభాద్ వా సర్వమ్
లేదా సహజ జ్ఞానంతో, అన్నీ విషయాలు తెలిసిపోతాయి.
హృదయే చిత్తసంవిత్
హృదయంపై సమ్యమం చేయడం వలన, మనస్సు గురించి జ్ఞానం లభిస్తుంది.
సత్త్వపురుషయోర్ అత్యన్తాసంకీర్ణయోః ప్రత్యయావిశేషో భోగః పరార్థాత్ స్వార్థసంయమాత్ పురుషజ్ఞానమ్
సత్త్వం, పురుషుడు రెండూ వేరు అయినా, వాటిని తేడా చేయలేకపోవడం వల్ల అనుభూతి కలుగుతుంది. తన స్వార్థంపై సమ్యమం చేయడం వలన, పురుషుని జ్ఞానం లభిస్తుంది.
తతః ప్రాతిభశ్రావణవేదనాదర్శాస్వాదవార్తా జాయన్తే
దీనివల్ల సహజంగా వినికిడి, స్పర్శ, చూపు, రుచి, వాసన కలుగుతాయి.
తే సమాధావ్ ఉపసర్గా వ్యుత్థానే సిద్ధయః
ఇవి సమాధిలో అడ్డంకులు, కాని బాహ్య స్థితిలో శక్తులుగా మారుతాయి.
బన్ధకారణశైథిల్యాత్ ప్రచారసంవేదనాచ్ చ చిత్తస్య పరశరీరావేశః
బంధన కారణాన్ని సడలించడం, మనస్సు చలనం తెలుసుకోవడం వలన, మనస్సు మరొకరి శరీరంలో ప్రవేశించగలదు.
ఉదానజయాజ్ జలపఙ్కకణ్టకాదిష్వ్ అసఙ్గ ఉత్క్రాన్తిశ్ చ
ఉదాన వశీకరణం వల్ల నీరు, మట్టి, ముల్లు మొదలైన వాటితో మనకు సంబంధం ఉండదు. అంతేకాక, మనం పైకి ఎగరగలిగే శక్తి కలుగుతుంది.
సమానజయాజ్ జ్వలనమ్
సమాన వశీకరణం వల్ల లోపలి అగ్ని వెలిగించే శక్తి కలుగుతుంది.
శ్రోత్రాకాశయోః సంబన్ధసంయమాద్ దివ్యం శ్రోత్రమ్
చెవి మరియు ఆకాశం మధ్య సంబంధాన్ని ధ్యానిస్తే, దివ్యశ్రవణం కలుగుతుంది.
కాయాకాశయోః సంబన్ధసంయమాల్ లఘుతూలసమాపత్తేశ్ చాకాశగమనమ్
శరీరం మరియు ఆకాశం మధ్య సంబంధాన్ని ధ్యానించి, పత్తి లాగ తేలికగా మారితే, మనం ఆకాశంలో సంచరించగలుగుతాము.
బహిర్ అకల్పితా వృత్తిర్ మహావిదేహా తతః ప్రకాశావరణక్షయః
బయటి, కల్పనలేని స్థితి అయిన మహావిదేహం కలిగినప్పుడు, జ్ఞానాన్ని ఆవరించిన అడ్డంకులు తొలగిపోతాయి.
స్థూలస్వరూపసూక్ష్మాన్వయార్థవత్త్వసంయమాద్ భూతజయః
స్థూలం, స్వరూపం, సూక్ష్మత, అన్వయం, ప్రయోజనం అనే అంశాలను ధ్యానిస్తే, భూతాలపై ఆధిపత్యం కలుగుతుంది.
తతో ఽణిమాదిప్రాదుర్భావః కాయసంపత్ తద్ధర్మానభిఘాతశ్ చ
దాంతో అణిమాది శక్తులు, శరీరపరిపూర్ణత, భూతగుణాల వల్ల ఎలాంటి హాని కలగని స్థితి కలుగుతాయి.
రూపలావణ్యబలవజ్రసంహననత్వాని కాయసంపత్
శరీరపరిపూర్ణత అంటే అందం, ఆకర్షణ, బలం, వజ్రం లాంటి కఠినత్వం కలిగి ఉండటం.
గ్రహణస్వరూపాస్మితాన్వయార్థవత్త్వసంయమాద్ ఇన్ద్రియజయః
గ్రహణం, స్వరూపం, అస్మిత, అన్వయం, ప్రయోజనం అనే అంశాలను ధ్యానిస్తే, ఇంద్రియాలపై ఆధిపత్యం కలుగుతుంది.
తతో మనోజవిత్వం వికరణభావః ప్రధానజయశ్ చ
దాంతో మనస్సు వేగంగా పనిచేయడం, ఇంద్రియాలకు ఆధీనంగా ఉండకపోవడం, ప్రకృతి మీద ఆధిపత్యం కలుగుతాయి.
సత్త్వపురుషాన్యతాఖ్యాతిమాత్రస్య సర్వభావాధిష్ఠాతృత్వం సర్వజ్ఞాతృత్వం చ
సత్త్వం, పురుషుడు వేరు అని తెలిసినవారికి అన్ని స్థితులపై అధికారం, సమస్త విషయాల జ్ఞానం కలుగుతుంది.
తద్వైరాగ్యాద్ అపి దోషబీజక్షయే కైవల్యమ్
ఈ శక్తుల పట్ల కూడా విరక్తి కలిగి, దోషాల విత్తనాలు నశించినప్పుడు, ముక్తి కలుగుతుంది.
స్థాన్యుపనిమన్త్రణే సఙ్గస్మయాకరణం పునర్ అనిష్టప్రసఙ్గాత్
ఎత్తైన లోకాల్లోని దేవతలు ఆహ్వానించినప్పుడు, మనసులో మమకారం లేదా గర్వం కలిగి ఉండకూడదు. లేదంటే అనుకోని దుష్పరిణామాలు కలుగుతాయి.
క్షణతత్క్రమయోః సంయమాద్ వివేకజం జ్ఞానమ్
క్షణం మరియు దాని క్రమాన్ని ధ్యానిస్తే, వివేకం ద్వారా జ్ఞానం కలుగుతుంది.
జాతిలక్షణదేశైర్ అన్యతానవచ్ఛేదాత్ తుల్యయోస్ తతః ప్రతిపత్తిః
వర్గం, లక్షణం, స్థానం వలన సమానమైన వాటిలో తేడా కనిపించకపోతే, వాటి మధ్య భేదాన్ని గ్రహించగలుగుతారు.
తారకం సర్వవిషయం సర్వథావిషయమ్ అక్రమం చేతి వివేకజం జ్ఞానమ్
వివేకం ద్వారా కలిగే జ్ఞానం మోక్షాన్ని కలిగించేది, అన్ని విషయాలను ఆవరించేది, అన్ని విధాలా అవ్యాప్తమైనది, క్రమం లేని జ్ఞానం.