ਅਹਿਂਸਾਸਤ੍ਯਾਸ੍ਤੇਯਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਪਰਿਗ੍ਰਹਾ ਯਮਾਃ
ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚਾਈ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਅਤੇ ਨਾ ਲਾਲਚ ਕਰਨਾ — ਇਹ ਯਮ ਹਨ।
ਜਾਤਿਦੇਸ਼ਕਾਲਸਮਯਾਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਃ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਾ ਮਹਾਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਵੱਡੇ ਵਚਨ ਹਨ ਜੋ ਜਾਤ, ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਲਈ ਹਨ।
ਸ਼ੌਚਸਂਤੋषਤਪਃਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੇਸ਼੍ਵਰਪ੍ਰਣਿਧਾਨਾਨਿ ਨਿਯਮਾਃ
ਸਫਾਈ, ਸੰਤੋਖ, ਤਪ, ਅਧਿਆਨ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਕਤੀ — ਇਹ ਨਿਯਮ ਹਨ।
ਵਿਤਰ੍ਕਬਾਧਨੇ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ਭਾਵਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰੋ।
ਵਿਤਰ੍ਕਾ ਹਿਂਸਾਦਯਃ ਕृਤਕਾਰਿਤਾਨੁਮੋਦਿਤਾ ਲੋਭਕ੍ਰੋਧਮੋਹਪੂਰ੍ਵਕਾ ਮृਦੁਮਧ੍ਯਾਧਿਮਾਤ੍ਰਾ ਦੁਃਖਾਜ੍ਞਾਨਾਨਨ੍ਤਫਲਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ਭਾਵਨਮ੍
ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਸਾ, ਚਾਹੇ ਖੁਦ ਕਰੀ ਹੋਵੇ, ਕਰਵਾਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਲਾਲਚ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹਲਕੇ, ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ, ਇਹ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰੋ।
ਅਹਿਂਸਾਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਤਤ੍ਸਂਨਿਧੌ ਵੈਰਤ੍ਯਾਗਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਫਲਾਸ਼੍ਰਯਤ੍ਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਚਾਈ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤੇਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨੋਪਸ੍ਥਾਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਸਭ ਰਤਨ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਵੀਰ੍ਯਲਾਭਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਪਰਿਗ੍ਰਹਸ੍ਥੈਰ੍ਯੇ ਜਨ੍ਮਕਥਂਤਾਸਂਬੋਧਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਲਾਲਚ ਕਰਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਢੰਗ ਦੀ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੌਚਾਤ੍ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਜੁਗੁਪ੍ਸਾ ਪਰੈਰ੍ ਅਸਂਸਰ੍ਗਃ
ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸੌਮਨਸ੍ਯੈਕਾਗ੍ਰ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਜਯਾਤ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਨਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਨਿ ਚ
ਇਸ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ, ਖੁਸ਼ੀ, ਇਕਾਗਰਤਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਤੇ ਆਤਮ-ਅਨੁਭਵ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਂਤੋषਾਦ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਃ ਸੁਖਲਾਭਃ
ਸੰਤੋਖ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ ਤਪਸਃ
ਤਪ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾਦ੍ ਇष੍ਟਦੇਵਤਾਸਂਪ੍ਰਯੋਗਃ
ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਧਿਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਪ੍ਰਣਿਧਾਨਾਤ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਰਸੁਖਮ੍ ਆਸਨਮ੍
ਆਸਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਟਿਕਾਊ ਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਾਨਨ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਭ੍ਯਾਮ੍
ਇਹ ਉੱਦਮ ਦੀ ਢਿਲ੍ਹੀਤਾ ਤੇ ਅਨੰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਨਭਿਘਾਤਃ
ਫਿਰ, ਵਿਰੋਧੀ ਜੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਤਿ ਸ਼੍ਵਾਸਪ੍ਰਸ਼੍ਵਾਸਯੋਰ੍ ਗਤਿਵਿਚ੍ਛੇਦਃ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਃ
ਜਦ ਇਹ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਸ੍ਤਮ੍ਭਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਦੇਸ਼ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾਭਿਃ ਪਰਿਦृष੍ਟੋ ਦੀਰ੍ਘਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ
ਇਸ ਦੀ ਚਲਣ — ਬਾਹਰ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਰੋਕੀ ਹੋਈ — ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਤੇ ਸੁਖਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਵਿषਯਾਕ੍ਸ਼ੇਪੀ ਚਤੁਰ੍ਥਃ
ਚੌਥੀ ਕਿਸਮ ਬਾਹਰੀ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਵਰਣਮ੍
ਫਿਰ, ਚਾਨਣ 'ਤੇ ਪਿਆ ਪਰਦਾ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਣਾਸੁ ਚ ਯੋਗ੍ਯਤਾ ਮਨਸਃ
ਤੇ ਮਨ ਧਿਆਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਵਿषਯਾਸਂਪ੍ਰਯੋਗੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਵਰੂਪਾਨੁਕਾਰ ਇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰਃ
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਜੁੜ ਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹੀ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪਰਮਾ ਵਸ਼੍ਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਮ੍
ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਸਰਵੋਚਤ ਕਾਬੂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ਬਨ੍ਧਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧਾਰਣਾ
ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਦੇਣਾ ਹੀ ਧਾਰਣਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੈਕਤਾਨਤਾ ਧ੍ਯਾਨਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਅਵਿਰਤ ਧਿਆਨ ਹੀ ਧਿਆਨ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਵਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਰਨਿਰ੍ਭਾਸਂ ਸ੍ਵਰੂਪਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਸਮਾਧਿਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਾ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਜਿਵੇਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਵਸਥਾ ਸਮਾਧੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯਮ੍ ਏਕਤ੍ਰ ਸਂਯਮਃ
ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਜਦ ਇੱਕ ਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਯਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।