द्रष्टा दृशिमात्रः शुद्धो ऽपि प्रत्ययानुपश्यः
द्रष्टा हा फक्त शुद्ध चेतना आहे, जरी तो मनाच्या विचारांमधून पाहतो.
तदर्थ एव दृश्यस्यात्मा
दृश्याचं अस्तित्व फक्त त्याच उद्देशासाठी आहे.
कृतार्थं प्रति नष्टम् अप्य् अनष्टं तदन्यसाधारणत्वात्
जो मनुष्य आपले अंतिम ध्येय गाठतो, त्याच्यासाठी हे जग संपते, पण इतरांसाठी ते अजूनही तसंच राहतं, कारण ते सर्वांसाठी समान आहे.
स्वस्वामिशक्त्योः स्वरूपोपलब्धिहेतुः संयोगः
स्वतःची आणि मालकाची खरी शक्ती ओळखण्यासाठी त्यांचा संयोग कारणीभूत ठरतो.
तस्य हेतुर् अविद्या
या संयोगाचं मूळ कारण अज्ञान आहे.
तदभावात् संयोगाभावो हानं तद्दृशेः कैवल्यम्
जेव्हा अज्ञान नाहीसं होतं, तेव्हा संयोगही संपतो; आणि हेच पाहणाऱ्याचं पूर्ण मुक्ती आहे.
विवेकख्यातिर् अविप्लवा हानोपायः
अडथळा न येणारी विवेकाची खरी ओळख हाच या मुक्तीचा मार्ग आहे.
तस्य सप्तधा प्रान्तभूमिः प्रज्ञा
त्याचं ज्ञान सात टप्प्यांमध्ये पूर्णतेला पोहोचतं.
योगाङ्गानुष्ठानाद् अशुद्धिक्षये ज्ञानदीप्तिर् आ विवेकख्यातेः
योगाच्या अंगांचं आचरण केल्यावर, जेव्हा अशुद्धता नाहीशी होते, तेव्हा ज्ञानाचा प्रकाश विवेकपर्यंत पोहोचतो.
यमनियमासनप्राणायामप्रत्याहारधारणाध्यानसमाधयो ऽष्टाव् अङ्गानि
यम, नियम, आसन, प्राणायाम, प्रत्याहार, धारणा, ध्यान आणि समाधी ही योगाची आठ अंगे आहेत.
अहिंसासत्यास्तेयब्रह्मचर्यापरिग्रहा यमाः
अहिंसा, सत्य, चोरी न करणे, ब्रह्मचर्य आणि अपरिग्रह हे यम आहेत.
जातिदेशकालसमयानवच्छिन्नाः सार्वभौमा महाव्रतम्
हे सर्व महान व्रत सर्व जाती, देश, काळ किंवा परिस्थितीने मर्यादित नसतात; ते सर्वांसाठी लागू आहेत.
शौचसंतोषतपःस्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि नियमाः
शुद्धता, समाधान, तप, स्वाध्याय आणि ईश्वरप्रणिधान हे नियम आहेत.
वितर्कबाधने प्रतिपक्षभावनम्
वाईट विचार त्रास देऊ लागले, तर त्याच्या विरुद्ध विचार मनात आणावेत.
वितर्का हिंसादयः कृतकारितानुमोदिता लोभक्रोधमोहपूर्वका मृदुमध्याधिमात्रा दुःखाज्ञानानन्तफला इति प्रतिपक्षभावनम्
अहिंसा वगैरे वाईट विचार, स्वतः केलेले, दुसऱ्याकडून करवून घेतलेले किंवा अनुमोदन दिलेले, लोभ, राग किंवा मोहातून निर्माण होणारे, हलके, मध्यम किंवा तीव्र असले तरी, त्याचा शेवट न संपणाऱ्या दुःखात आणि अज्ञानात होतो; म्हणून त्याच्या विरुद्ध विचार करावेत.
अहिंसाप्रतिष्ठायां तत्संनिधौ वैरत्यागः
जो अहिंसेत स्थिर असतो, त्याच्या आसपास वैर आपोआप नाहीसं होतं.
सत्यप्रतिष्ठायां क्रियाफलाश्रयत्वम्
जो सत्यात स्थिर असतो, त्याच्या कृतींना निश्चित फळ मिळतं.
अस्तेयप्रतिष्ठायां सर्वरत्नोपस्थानम्
जो चोरी न करण्याच्या व्रतात स्थिर असतो, त्याच्याकडे सर्व रत्ने आपोआप येतात.
ब्रह्मचर्यप्रतिष्ठायां वीर्यलाभः
जो ब्रह्मचर्यात स्थिर असतो, त्याला अपार सामर्थ्य मिळतं.
अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासंबोधः
जो अपरिग्रहात स्थिर असतो, त्याला जन्म कसा आणि का होतो याचं ज्ञान प्राप्त होतं.
शौचात् स्वाङ्गजुगुप्सा परैर् असंसर्गः
शुद्धतेमुळे स्वतःच्या शरीराबद्दल विरक्ती निर्माण होते आणि इतरांशी संपर्क टाळावा असे वाटते.
सत्त्वशुद्धिसौमनस्यैकाग्र्येन्द्रियजयात्मदर्शनयोग्यत्वानि च
त्यामुळे मन निर्मळ होते, आनंदी राहते, एकाग्रता वाढते, इंद्रियांवर नियंत्रण मिळते आणि आत्मदर्शनासाठी पात्रता येते.
संतोषाद् अनुत्तमः सुखलाभः
संतोषामुळे अतुल सुख मिळते.
कायेन्द्रियसिद्धिर् अशुद्धिक्षयात् तपसः
तपामुळे अशुद्धी नष्ट होते आणि शरीर व इंद्रिये सिद्ध होतात.
स्वाध्यायाद् इष्टदेवतासंप्रयोगः
स्वाध्यायामुळे आपली आवडती देवता प्राप्त होते.
समाधिसिद्धिर् ईश्वरप्रणिधानात्
ईश्वरप्रणिधानामुळे समाधीमध्ये सिद्धी मिळते.
स्थिरसुखम् आसनम्
आसन स्थिर आणि सुखद असावे.
प्रयत्नशैथिल्यानन्तसमापत्तिभ्याम्
हे प्रयत्नाचा सैलपणा आणि अनंतात मन गुंतवल्याने साध्य होते.
ततो द्वन्द्वानभिघातः
त्यामुळे द्वंद्वांचा त्रास राहत नाही.
तस्मिन् सति श्वासप्रश्वासयोर् गतिविच्छेदः प्राणायामः
जेव्हा हे स्थिर होते, तेव्हा श्वासोच्छ्वासाच्या प्रवाहाचे नियंत्रण म्हणजे प्राणायाम.