തജ്ജയാത് പ്രജ്ഞാലോകഃ
അത് പൂർണമായി കൈവരിച്ചാൽ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശം ഉദയം ചെയ്യുന്നു.
തസ്യ ഭൂമിഷു വിനിയോഗഃ
അത് വിവിധ നിലകളിൽ പ്രയോഗിക്കാം.
ത്രയമ് അന്തരങ്ഗം പൂര്വേഭ്യഃ
ഈ മൂന്ന് മുമ്പുള്ള പ്രായോഗികങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ ആന്തരികമാണ്.
തദ് അപി ബഹിരങ്ഗം നിര്ബീജസ്യ
എന്നാൽ, വിത്തില്ലാത്ത സമാധിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഇവയും പുറംഭാഗം മാത്രമാണ്.
വ്യുത്ഥാനനിരോധസംസ്കാരയോര് അഭിഭവപ്രാദുര്ഭാവൌ നിരോധക്ഷണചിത്താന്വയോ നിരോധപരിണാമഃ
ചിതത്തിന്റെ വ്യാകുലതയുടെയും നിയന്ത്രണത്തിന്റെയും Samskāra-കൾ പരസ്പരം മേലിടലും പ്രകടനവും കാണുമ്പോൾ, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ നിമിഷത്തിൽ മനസ്സ് അതുമായി ചേർന്ന്, അതാണ് നിയന്ത്രണത്തിന്റെ മാറ്റം.
തസ്യ പ്രശാന്തവാഹിതാ സംസ്കാരാത്
അതിന്റെ പ്രവാഹം ശാന്തമാണ്, കാരണം അതിന്റെ Samskāra-ം ആണു.
സര്വാര്ഥതൈകാഗ്രതയോഃ ക്ഷയോദയൌ ചിത്തസ്യ സമാധിപരിണാമഃ
മനസ്സ് എല്ലാ വസ്തുക്കളിലേക്കോ ഒന്നിലേക്കോ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിന്റെ ക്ഷയവും ഉദയവും, അതാണ് സമാധിയുടെ മാറ്റം.
തതഃ പുനഃ ശാന്തോദിതൌ തുല്യപ്രത്യയൌ ചിത്തസ്യൈകാഗ്രതാപരിണാമഃ
അതിനുശേഷം, ശാന്തമായതും ഉദിച്ചതുമായ ചിന്തകൾ മനസ്സിൽ തുല്യമായി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, അതാണ് ഏകാഗ്രതയുടെ മാറ്റം.
ഏതേന ഭൂതേന്ദ്രിയേഷു ധര്മലക്ഷണാവസ്ഥാപരിണാമാ വ്യാഖ്യാതാഃ
ഇതിലൂടെ, ഭൂതങ്ങളിലെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലെയും സ്വഭാവം, ലക്ഷണം, അവസ്ഥ എന്നിവയുടെ മാറ്റങ്ങൾ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശാന്തോദിതാവ്യപദേശ്യധര്മാനുപാതീ ധര്മീ
ശാന്തമായതും ഉദിച്ചതുമായതും അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സ്വഭാവങ്ങളെ പിന്തുടരുന്ന അടിസ്ഥാനമാണ് ധർമ്മി.
ക്രമാന്യത്വം പരിണാമാന്യത്വേ ഹേതുഃ
ക്രമത്തിൽ വ്യത്യാസം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മാറ്റത്തിലും വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകും.
പരിണാമത്രയസംയമാദ് അതീതാനാഗതജ്ഞാനമ്
മാറ്റത്തിന്റെ മൂന്ന് തരങ്ങളിൽ സംയമം ചെയ്താൽ, ഭാവി-മുൻകാലത്തെ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും.
ശബ്ദാര്ഥപ്രത്യയാനാമ് ഇതരേതരാധ്യാസാത് സംകരസ് തത്പ്രവിഭാഗസംയമാത് സര്വഭൂതരുതജ്ഞാനമ്
ശബ്ദം, അർത്ഥം, ചിന്ത എന്നിവ തമ്മിൽ പരസ്പരം കലർന്നാൽ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകുന്നു; അവയെ വേർതിരിച്ച് സംയമം ചെയ്താൽ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ഭാഷയും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.
സംസ്കാരസാക്ഷാത്കരണാത് പൂര്വജാതിജ്ഞാനമ്
സാംസ്കാരികങ്ങൾ നേരിട്ട് കാണുമ്പോൾ, മുൻജന്മങ്ങളുടെ ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നു.
പ്രത്യയസ്യ പരചിത്തജ്ഞാനമ്
ചിന്തകളിൽ സംയമം ചെയ്താൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സുകൾ അറിയാൻ കഴിയും.
ന ച തത് സാലമ്ബനം തസ്യാവിഷയീഭൂതത്വാത്
എന്നാൽ, അതിന്റെ ആശ്രയം അതിന് ബാധകമല്ല, കാരണം അത് ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന വസ്തു അല്ല.
കായരൂപസംയമാത് തദ്ഗ്രാഹ്യശക്തിസ്തമ്ഭേ ചക്ഷുഃപ്രകാശാസംപ്രയോഗേ ഽന്തര്ധാനമ്
ദേഹത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, ദേഹം കാണാനുള്ള ശേഷി തടയപ്പെടുമ്പോഴും കണ്ണിന്റെയും വെളിച്ചത്തിന്റെയും ബന്ധം മുറിക്കപ്പെടുമ്പോഴും, ദേഹം കാണാനാവാത്തതാകുന്നു.
സോപക്രമം നിരുപക്രമം ച കര്മ തത്സംയമാദ് അപരാന്തജ്ഞാനമ് അരിഷ്ടേഭ്യോ വാ
ഫലമുള്ളതും ഫലമില്ലാത്തതുമായ കർമ്മത്തിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, മരണസമയത്തെ അറിവ് ലഭിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ചില അടയാളങ്ങൾകൊണ്ടും അറിയാം.
മൈത്ര്യാദിഷു ബലാനി
സ്നേഹം മുതലായ ഗുണങ്ങളിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശക്തികൾ ലഭിക്കുന്നു.
ബലേഷു ഹസ്തിബലാദീനി
ശക്തിയിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, ആനയുടെ ശക്തി പോലുള്ള ശക്തികൾ ലഭിക്കുന്നു.
പ്രവൃത്ത്യാലോകന്യാസാത് സൂക്ഷ്മവ്യവഹിതവിപ്രകൃഷ്ടജ്ഞാനമ്
ഉയർന്ന അറിവിന്റെ പ്രകാശം പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ, സൂക്ഷ്മമായതും മറഞ്ഞതും ദൂരമുള്ളതുമായ കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ കഴിയും.
ഭുവനജ്ഞാനം സൂര്യേ സംയമാത്
സൂര്യനിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, ലോകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് ലഭിക്കുന്നു.
ചന്ദ്രേ താരാവ്യൂഹജ്ഞാനമ്
ചന്ദ്രനിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം അറിയാം.
ധ്രുവേ തദ്ഗതിജ്ഞാനമ്
ധ്രുവതാരത്തിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ചലനം അറിയാം.
നാഭിചക്രേ കായവ്യൂഹജ്ഞാനമ്
നാഭിചക്രത്തിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, ശരീരത്തിന്റെ ഘടന അറിയാം.
കണ്ഠകൂപേ ക്ഷുത്പിപാസാനിവൃത്തിഃ
കണ്ഠകൂപത്തിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, വിശപ്പും ദാഹവും ഇല്ലാതാകും.
കൂര്മനാഡ്യാം സ്ഥൈര്യമ്
കൂർമ്മനാഡിയിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, സ്ഥിരത ലഭിക്കും.
മൂര്ധജ്യോതിഷി സിദ്ധദര്ശനമ്
മുടിയിലത്തെ പ്രകാശത്തിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, സിദ്ധന്മാരെ കാണാൻ കഴിയും.
പ്രാതിഭാദ് വാ സര്വമ്
അഥവാ, സ്വാഭാവികമായുള്ള പ്രകാശം വഴി എല്ലാം അറിയാൻ കഴിയും.
ഹൃദയേ ചിത്തസംവിത്
ഹൃദയത്തിൽ സംയമനം ചെയ്താൽ, മനസ്സിന്റെ അറിവ് ലഭിക്കും.