ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ, രണ്ട് വസ്തുവുകളെ മനസ്സ് ഒരുപോലെ ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഒരു മനസ്സ് മറ്റൊരു മനസ്സിനെ അറിയാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, അനേകം ബുദ്ധികൾക്കും ഓർമ്മകളുടെ കലക്കത്തിനും ഇടയാകും. ബോധം ഒരുമനസ്സിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ, ബോധം അതിന്റെ സ്വഭാവം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, അതിന്റെ സ്വന്തം ബുദ്ധിയെ മാത്രം അറിയുന്നു. മനസ്സ് ദൃക്(seer)നും ദൃശ്യവും (seen) നിറം കൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, അതിനാൽ എല്ലാ അനുഭവങ്ങൾക്കും യോഗ്യതയുണ്ട്. അനേകം വാസനകളാൽ മനസ്സ് പലവിധം രൂപംകൊണ്ടിട്ടും, അതിന്റെ ഘടനയാൽ, മനസ്സ് മറ്റൊരാൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അതിന് സ്വയം ലക്ഷ്യമായിട്ടില്ല. വിവേകശക്തിയോടെ കാണുന്നവർക്കു, ആത്മബോധം എന്ന ധാരണ അവസാനിക്കുന്നു. അപ്പോൾ മനസ്സ് വിവേകത്തിലേക്ക് ചായുന്നു, മോക്ഷത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഇടവേളകളിൽ, പഴയ വാസനകളിൽ നിന്നുള്ള മറ്റു ചിന്തകൾ ഉയരുന്നു. അവയുടെ നീക്കം, ക്ളേശങ്ങളുടെ നീക്കം പോലെ തന്നെ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. വിവേകജ്ഞാനത്തിലും പൂര്ണ്ണമായ അസക്തി വരുമ്പോൾ, 'ധര്മമേഘ സമാധി' എന്ന അവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്ന്, ക്ളേശങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും അവസാനിക്കുന്നു. അപ്പോൾ, അറിവ് അനന്തമായിരിക്കുന്നു; എല്ലാം അഴിമുതികളും മറകളും നീങ്ങിയപ്പോൾ, അറിയേണ്ടത് വളരെ കുറവാണ്. അതിനുശേഷം, ഗുണങ്ങളുടെ പര്യായം, അവയുടെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, അവസാനിക്കുന്നു. ഈ പര്യായം, നിമിഷങ്ങളുടെ തുടർച്ചയും മാറ്റങ്ങളുടെ അവസാനവും തിരിച്ചറിയാവുന്നതാണ്. അവസാനത്തിൽ, മോക്ഷം എന്നത്, ഗുണങ്ങൾ അവരുടെ ഉറവിടത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതാണ്; പുരുഷന് ഇനി ഗുണങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഉദ്ദേശം ഇല്ല. അല്ലെങ്കിൽ, ബോധം അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.