ആശയങ്ങൾക്ക് ആദിയില്ലെന്ന് പറയുന്നത്, ആഗ്രഹത്തിന്റെ ശാശ്വതതയാലാണ്. കാരണം, ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും വികാരങ്ങൾക്കും ആരംഭം കാണാനാവില്ല, അവ ദൈർഘ്യമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ വികാരങ്ങൾ കാരണം, ഫലവും കാരണവും, അവയ്ക്ക് ആശ്രയവും അവയുടെ ലക്ഷ്യവുമാണ് അവയെ ചേർത്ത് നിർത്തുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ഘടകങ്ങൾ ഇല്ലാതായാൽ, അവയൊക്കെ അസ്തിത്വം നഷ്ടപ്പെടും. ഭൂതകാലവും ഭാവിയുമെല്ലാം തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു, കാരണം ഗുണങ്ങളുടെ വഴികൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. അവ മനസ്സിലാകുന്ന രൂപത്തിലോ സൂക്ഷ്മമായോ, എല്ലാം ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമാണ്. ഗുണങ്ങളുടെ മാറ്റം ഏകീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, വസ്തുവിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം ഉറപ്പാകുന്നു. രണ്ടുപേരുടെ മനസ്സുകൾ വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ, ഒരേ വസ്തുവിനെ കാണുമ്പോഴും അവരവരുടെ അനുഭവപഥങ്ങൾ വേറിട്ടിരിക്കും. വസ്തു ഒരൊറ്റ മനസ്സിൽ മാത്രമല്ല ആശ്രയിക്കുന്നത്; അങ്ങനെ ആയിരുന്നെങ്കിൽ, അതിന് യാഥാർത്ഥ്യം എങ്ങനെയാകും? വസ്തു മനസ്സിന്റെ വർണ്ണഭേദം അനുസരിച്ചാണ് അറിയപ്പെടുന്നതോ അറിയപ്പെടാത്തതോ ആവുന്നത്. മനസ്സിന്റെ എല്ലാ വ്യത്യാസങ്ങളും അതിന്റെ യജമാനനായ പുരുഷന് എപ്പോഴും അറിയാവുന്നതാണ്, കാരണം പുരുഷൻ ഒരിക്കലും മാറുന്നില്ല. മനസ്സ് സ്വയം പ്രകാശിപ്പിക്കില്ല, കാരണം അതും ഒരു ദൃശ്യവസ്തുവാണ്. ഒരേ സമയം, മനസ്സും അതിന്റെ ദൃശ്യവും ഒരുപോലെ പിടികൂടാനാവില്ല. ഒരുമനസ്സ് മറ്റൊരുമനസ്സിനെ അറിയാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, അങ്ങനെയെങ്കിൽ അനവധിയായ ബുദ്ധികളുടെയും ഓർമ്മകളുടെയും കലാപം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ചൈതന്യം ഒരുമനസ്സിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നില്ല; അതു സ്വീകരിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ, അതിനു തനിക്കുള്ള ബുദ്ധി മാത്രമേ അറിയാൻ കഴിയൂ. ദൃഷ്ടാവിന്റെയും ദൃശ്യത്തിന്റെയും സ്വഭാവം കൊണ്ടു വർണ്ണം കെട്ടിയ മനസ്സാണ് എല്ലാ അനുഭവങ്ങൾക്കും യോഗ്യമായത്. എത്രയോ അനന്തമായ വാസനകൾ കൊണ്ടു മനസ്സിന് വ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിലും, അതു മറ്റൊരാളുടെ (പുരുഷന്റെ) വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കാരണം അതു ഘടനാപരമായ ഒരു സമാഹാരമാണ്. വിവേകദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്ക്, ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രവണത അവസാനിക്കുന്നു. അപ്പോൾ മനസ്സ് വിവേകത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു, മോക്ഷത്തിലേക്കാണ് അതിന്റെ പ്രവാഹം. എങ്കിലും ഇടവേളകളിൽ, പഴയ വാസനകൾ വീണ്ടും ഉണരാം. അവയുടെ നാശം, ക്ളേശങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു. വിവേകജ്ഞാനത്തിലും ആസക്തിയില്ലാത്തവർക്ക്, 'ധർമ്മമേഘ സമാധി' എന്ന അവസ്ഥ ഉദിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്ന് ക്ളേശങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും അവസാനിക്കുന്നു. അപ്പോൾ, ജ്ഞാനത്തിന് അതിരില്ലാത്തതുകൊണ്ട്, എല്ലാ മലിനതകളും മറകളും നീങ്ങിയപ്പോൾ, അറിയേണ്ടത് വളരെ കുറവായിത്തീരുന്നു. ഗുണങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗത മാറ്റങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി അവസാനിക്കുന്നു. ഈ പരമ്പര, നിമിഷങ്ങളുടെ അനുക്രമവും മാറ്റങ്ങളുടെ അവസാനവും തിരിച്ചറിയാവുന്നതാണ്. അവസാനമായി, മോക്ഷം എന്നത് ഗുണങ്ങൾ അവരുടെ ഉറവിടത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതാണ്; പുരുഷന് ഇനി അവയിൽ വേണ്ടതൊന്നുമില്ല. അല്ലെങ്കിൽ, അതിന്റെ ചൈതന്യം താനേ അതിന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് മോക്ഷം.