ಅಹಿಂಸಾಸತ್ಯಾಸ್ತೇಯಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಪರಿಗ್ರಹಾ ಯಮಾಃ
ಹಿಂಸಿಸದಿರುವುದು, ಸತ್ಯವಾಡುವುದು, ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಯಸದಿರುವುದು — ಇವು ಯಮಗಳು.
ಜಾತಿದೇಶಕಾಲಸಮಯಾನವಚ್ಛಿನ್ನಾಃ ಸಾರ್ವಭೌಮಾ ಮಹಾವ್ರತಮ್
ಇವು ಜಾತಿ, ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇವುಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮಹಾ ವ್ರತಗಳು.
ಶೌಚಸಂತೋಷತಪಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೇಶ್ವರಪ್ರಣಿಧಾನಾನಿ ನಿಯಮಾಃ
ಶೌಚ, ಸಂತೋಷ, ತಪಸ್ಸು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಈಶ್ವರಪ್ರಣಿಧಾನ — ಇವು ನಿಯಮಗಳು.
ವಿತರ್ಕಬಾಧನೇ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಭಾವನಮ್
ಕೆಟ್ಟ ಚಿಂತನೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ವಿತರ್ಕಾ ಹಿಂಸಾದಯಃ ಕೃತಕಾರಿತಾನುಮೋದಿತಾ ಲೋಭಕ್ರೋಧಮೋಹಪೂರ್ವಕಾ ಮೃದುಮಧ್ಯಾಧಿಮಾತ್ರಾ ದುಃಖಾಜ್ಞಾನಾನನ್ತಫಲಾ ಇತಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಭಾವನಮ್
ಹಿಂಸೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಟ್ಟ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಸ್ವತಃ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಾಡಿಸಿದರೂ, ಅನುಮೋದಿಸಿದರೂ, ಲೋಭ, ಕೋಪ, ಮೋಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಸೌಮ್ಯ, ಮಧ್ಯಮ, ತೀವ್ರವಾದರೂ, ಅವು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ಅಹಿಂಸಾಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ತತ್ಸಂನಿಧೌ ವೈರತ್ಯಾಗಃ
ಯಾರು ಹಿಂಸೆಗೆ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯವೂ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸತ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಕ್ರಿಯಾಫಲಾಶ್ರಯತ್ವಮ್
ಯಾರು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ತೇಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಸರ್ವರತ್ನೋಪಸ್ಥಾನಮ್
ಯಾರು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ವೀರ್ಯಲಾಭಃ
ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಪರಿಗ್ರಹಸ್ಥೈರ್ಯೇ ಜನ್ಮಕಥಂತಾಸಂಬೋಧಃ
ಯಾರು ಅಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಯಸದೆ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಏಕೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವು ಬರುತ್ತದೆ.
ಶೌಚಾತ್ ಸ್ವಾಙ್ಗಜುಗುಪ್ಸಾ ಪರೈರ್ ಅಸಂಸರ್ಗಃ
ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ತಾನುಳ್ಳ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ದೂರವಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಸೌಮನಸ್ಯೈಕಾಗ್ರ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಜಯಾತ್ಮದರ್ಶನಯೋಗ್ಯತ್ವಾನಿ ಚ
ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ, ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಅರಿವಿಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಂತೋಷಾದ್ ಅನುತ್ತಮಃ ಸುಖಲಾಭಃ
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಯೇನ್ದ್ರಿಯಸಿದ್ಧಿರ್ ಅಶುದ್ಧಿಕ್ಷಯಾತ್ ತಪಸಃ
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಶುದ್ಧಿಗಳು ಹೋಗಿ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಾದ್ ಇಷ್ಟದೇವತಾಸಂಪ್ರಯೋಗಃ
ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಏಕತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಧಿಸಿದ್ಧಿರ್ ಈಶ್ವರಪ್ರಣಿಧಾನಾತ್
ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದರಿಂದ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿರಸುಖಮ್ ಆಸನಮ್
ಆಸನವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ ಸುಖಕರವಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು.
ಪ್ರಯತ್ನಶೈಥಿಲ್ಯಾನನ್ತಸಮಾಪತ್ತಿಭ್ಯಾಮ್
ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅನಂತದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದರಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತೋ ದ್ವನ್ದ್ವಾನಭಿಘಾತಃ
ಅದರ ನಂತರ ದ್ವಂದ್ವಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಿನ್ ಸತಿ ಶ್ವಾಸಪ್ರಶ್ವಾಸಯೋರ್ ಗತಿವಿಚ್ಛೇದಃ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಃ
ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಸ್ತಮ್ಭವೃತ್ತಿರ್ ದೇಶಕಾಲಸಂಖ್ಯಾಭಿಃ ಪರಿದೃಷ್ಟೋ ದೀರ್ಘಸೂಕ್ಷ್ಮಃ
ಇದರ ಚಲನೆಗಳು ಹೊರಗಿನದು, ಒಳಗಿನದು ಮತ್ತು ನಿಲ್ಲಿಸುವದು; ಅವು ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಯೂ ಆಗುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರವಿಷಯಾಕ್ಷೇಪೀ ಚತುರ್ಥಃ
ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಧವು ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ತತಃ ಕ್ಷೀಯತೇ ಪ್ರಕಾಶಾವರಣಮ್
ಅದರಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲಿರುವ ಆವರಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಧಾರಣಾಸು ಚ ಯೋಗ್ಯತಾ ಮನಸಃ
ಅದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಧಾರಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವವಿಷಯಾಸಂಪ್ರಯೋಗೇ ಚಿತ್ತಸ್ವರೂಪಾನುಕಾರ ಇವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರಃ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಿಡಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ.
ತತಃ ಪರಮಾ ವಶ್ಯತೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮ್
ಅದರ ನಂತರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಮವಾದ ವಶತ್ವ ಬರುತ್ತದೆ.
ದೇಶಬನ್ಧಶ್ ಚಿತ್ತಸ್ಯ ಧಾರಣಾ
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದೇ ಧಾರಣೆ.
ತತ್ರ ಪ್ರತ್ಯಯೈಕತಾನತಾ ಧ್ಯಾನಮ್
ಅದರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿರಂತರ ಪ್ರವಾಹವು ಒಂದು ವಿಷಯದತ್ತ ಹರಿಯುವುದು ಧ್ಯಾನ.
ತದ್ ಏವಾರ್ಥಮಾತ್ರನಿರ್ಭಾಸಂ ಸ್ವರೂಪಶೂನ್ಯಮ್ ಇವ ಸಮಾಧಿಃ
ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವೇ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆತ್ಮನು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತ್ರಯಮ್ ಏಕತ್ರ ಸಂಯಮಃ
ಈ ಮೂರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಸಂಯಮ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.