ದ್ರಷ್ಟಾ ದೃಶಿಮಾತ್ರಃ ಶುದ್ಧೋ ಽಪಿ ಪ್ರತ್ಯಯಾನುಪಶ್ಯಃ
ನೋಡುವವನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ; ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ತದರ್ಥ ಏವ ದೃಶ್ಯಸ್ಯಾತ್ಮಾ
ನೋಡುವವನಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡುವುದರ ಸ್ವರೂಪ ಇದೆ.
ಕೃತಾರ್ಥಂ ಪ್ರತಿ ನಷ್ಟಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನಷ್ಟಂ ತದನ್ಯಸಾಧಾರಣತ್ವಾತ್
ಯಾರು ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆವೋ ಅವರಿಗೋಸ್ಕರ ಅದು ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಇನ್ನಿತರರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಸ್ವಾಮಿಶಕ್ತ್ಯೋಃ ಸ್ವರೂಪೋಪಲಬ್ಧಿಹೇತುಃ ಸಂಯೋಗಃ
ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾಲಿಕನ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಂಯೋಗವೇ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಯ ಹೇತುರ್ ಅವಿದ್ಯಾ
ಈ ಸಂಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅಜ್ಞಾನವೇ.
ತದಭಾವಾತ್ ಸಂಯೋಗಾಭಾವೋ ಹಾನಂ ತದ್ದೃಶೇಃ ಕೈವಲ್ಯಮ್
ಅಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದಾಗ ಸಂಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲ; ಇದುವೇ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ವಿವೇಕಖ್ಯಾತಿರ್ ಅವಿಪ್ಲವಾ ಹಾನೋಪಾಯಃ
ತಪ್ಪದೆ ಇರುವ ವಿವೇಕ ಜ್ಞಾನವೇ ಈ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗ.
ತಸ್ಯ ಸಪ್ತಧಾ ಪ್ರಾನ್ತಭೂಮಿಃ ಪ್ರಜ್ಞಾ
ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಏಳುವಿಧದ ಗರಿಷ್ಠ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಕುತ್ತದೆ.
ಯೋಗಾಙ್ಗಾನುಷ್ಠಾನಾದ್ ಅಶುದ್ಧಿಕ್ಷಯೇ ಜ್ಞಾನದೀಪ್ತಿರ್ ಆ ವಿವೇಕಖ್ಯಾತೇಃ
ಯೋಗದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಶುದ್ಧಿಗಳು ದೂರವಾದ ಮೇಲೆ, ಜ್ಞಾನವು ವಿವೇಕದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ.
ಯಮನಿಯಮಾಸನಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪ್ರತ್ಯಾಹಾರಧಾರಣಾಧ್ಯಾನಸಮಾಧಯೋ ಽಷ್ಟಾವ್ ಅಙ್ಗಾನಿ
ಯಮ, ನಿಯಮ, ಆಸನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ, ಧಾರಣೆ, ಧ್ಯಾನ, ಸಮಾಧಿ — ಇವು ಯೋಗದ ಎಂಟು ಅಂಗಗಳು.
ಅಹಿಂಸಾಸತ್ಯಾಸ್ತೇಯಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಪರಿಗ್ರಹಾ ಯಮಾಃ
ಹಿಂಸಿಸದಿರುವುದು, ಸತ್ಯವಾಡುವುದು, ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಯಸದಿರುವುದು — ಇವು ಯಮಗಳು.
ಜಾತಿದೇಶಕಾಲಸಮಯಾನವಚ್ಛಿನ್ನಾಃ ಸಾರ್ವಭೌಮಾ ಮಹಾವ್ರತಮ್
ಇವು ಜಾತಿ, ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇವುಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮಹಾ ವ್ರತಗಳು.
ಶೌಚಸಂತೋಷತಪಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೇಶ್ವರಪ್ರಣಿಧಾನಾನಿ ನಿಯಮಾಃ
ಶೌಚ, ಸಂತೋಷ, ತಪಸ್ಸು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಈಶ್ವರಪ್ರಣಿಧಾನ — ಇವು ನಿಯಮಗಳು.
ವಿತರ್ಕಬಾಧನೇ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಭಾವನಮ್
ಕೆಟ್ಟ ಚಿಂತನೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ವಿತರ್ಕಾ ಹಿಂಸಾದಯಃ ಕೃತಕಾರಿತಾನುಮೋದಿತಾ ಲೋಭಕ್ರೋಧಮೋಹಪೂರ್ವಕಾ ಮೃದುಮಧ್ಯಾಧಿಮಾತ್ರಾ ದುಃಖಾಜ್ಞಾನಾನನ್ತಫಲಾ ಇತಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಭಾವನಮ್
ಹಿಂಸೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಟ್ಟ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಸ್ವತಃ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಾಡಿಸಿದರೂ, ಅನುಮೋದಿಸಿದರೂ, ಲೋಭ, ಕೋಪ, ಮೋಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಸೌಮ್ಯ, ಮಧ್ಯಮ, ತೀವ್ರವಾದರೂ, ಅವು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ಅಹಿಂಸಾಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ತತ್ಸಂನಿಧೌ ವೈರತ್ಯಾಗಃ
ಯಾರು ಹಿಂಸೆಗೆ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯವೂ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸತ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಕ್ರಿಯಾಫಲಾಶ್ರಯತ್ವಮ್
ಯಾರು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ತೇಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಸರ್ವರತ್ನೋಪಸ್ಥಾನಮ್
ಯಾರು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಂ ವೀರ್ಯಲಾಭಃ
ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಪರಿಗ್ರಹಸ್ಥೈರ್ಯೇ ಜನ್ಮಕಥಂತಾಸಂಬೋಧಃ
ಯಾರು ಅಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಯಸದೆ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಏಕೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವು ಬರುತ್ತದೆ.
ಶೌಚಾತ್ ಸ್ವಾಙ್ಗಜುಗುಪ್ಸಾ ಪರೈರ್ ಅಸಂಸರ್ಗಃ
ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ತಾನುಳ್ಳ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ದೂರವಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಸೌಮನಸ್ಯೈಕಾಗ್ರ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಜಯಾತ್ಮದರ್ಶನಯೋಗ್ಯತ್ವಾನಿ ಚ
ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ, ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಅರಿವಿಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಂತೋಷಾದ್ ಅನುತ್ತಮಃ ಸುಖಲಾಭಃ
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಯೇನ್ದ್ರಿಯಸಿದ್ಧಿರ್ ಅಶುದ್ಧಿಕ್ಷಯಾತ್ ತಪಸಃ
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಶುದ್ಧಿಗಳು ಹೋಗಿ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಾದ್ ಇಷ್ಟದೇವತಾಸಂಪ್ರಯೋಗಃ
ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಏಕತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಧಿಸಿದ್ಧಿರ್ ಈಶ್ವರಪ್ರಣಿಧಾನಾತ್
ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದರಿಂದ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿರಸುಖಮ್ ಆಸನಮ್
ಆಸನವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ ಸುಖಕರವಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು.
ಪ್ರಯತ್ನಶೈಥಿಲ್ಯಾನನ್ತಸಮಾಪತ್ತಿಭ್ಯಾಮ್
ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅನಂತದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದರಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತೋ ದ್ವನ್ದ್ವಾನಭಿಘಾತಃ
ಅದರ ನಂತರ ದ್ವಂದ್ವಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಿನ್ ಸತಿ ಶ್ವಾಸಪ್ರಶ್ವಾಸಯೋರ್ ಗತಿವಿಚ್ಛೇದಃ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಃ
ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.