తత్సఙ్కల్పక్రమేణైవ తతస్ స్థితిమ్ ఉపాగతా । ఇయం సృష్టిర్ అపర్యన్తా మాయేవ ఘనమాయయా
ఆయన సంకల్పశక్తితోనే ఈ అంతులేని సృష్టి, గొప్ప మాయావాది చూపిన మాయలా, ఉద్భవించింది.
జీవో మనఃపదం ప్రాప్య వైరిఞ్చపదమ్ ఆగతః । యథా బ్రహ్మంస్ తథా సర్వం విస్తరేణ వదాశు మే
జీవుడు మనస్సు స్థితిని పొందిన తర్వాత, బ్రహ్మ స్థాయికి చేరాడు. బ్రహ్మ ఎలా అయ్యాడో, అలాగే అన్నీ ఎలా జరుగుతాయో నాకు వివరంగా త్వరగా చెప్పు.
బ్రాహ్మం శృణు మహాబాహో శరీరగ్రహణే క్రమమ్ । నిదర్శనేన తేనైవ జాగతీం జ్ఞాస్యసి స్థితిమ్
మహాబాహువా, బ్రహ్మ శరీరం ఎలా స్వీకరించాడో ఆ క్రమాన్ని విను. ఆ ఉదాహరణతోనే జగత్తులోని స్థితిని కూడా నీవు తెలుసుకోగలవు.
దిక్కాలాద్యనవచ్ఛిన్నమ్ ఆత్మతత్త్వం స్వశక్తితః । లీలయైవ యద్ ఆదత్తే దిక్కాలకలితం వపుః
దేశకాలాది పరిమితులు లేని ఆత్మతత్వం, తన స్వంత శక్తితో, ఆటగా దేశకాల లక్షణాలు ఉన్న శరీరాన్ని ధరించుతుంది.
తద్ ఏతజ్ జీవపర్యాయం వాసనావేశతత్పరం । మనస్ సమ్పద్యతే లోలం కలనాకలనోన్ముఖమ్
దీనినే జీవుడు అంటారు. ఇది వాసనలలో మునిగిపోయి, ఆలోచించడానికీ, ఆలోచించకపోవడానికీ సిద్ధంగా ఉండే చంచలమైన మనసుగా మారుతుంది.
కలయన్తీ మనశ్శక్తిర్ ఆదౌ భావయతి క్షణాత్ । ఆకాశభావనామ్ అచ్ఛాం శబ్దబీజరసోన్ముఖీమ్
ప్రారంభంలో, మనస్సు శక్తి ఊహతో వెంటనే స్వచ్ఛమైన ఆకాశ భావనను, శబ్దం అనే మూలంతో కూడినదిగా సృష్టిస్తుంది.
తతస్ తద్ఘనతాం యాతం ఘనస్పన్దం క్రమాన్ మనః । భావయత్య్ అనిలస్పన్దం స్పర్శబీజరసోన్ముఖమ్
ఆ తరువాత, అది ఘనత్వాన్ని పొందినప్పుడు, మనస్సు క్రమంగా ఘనత యొక్క తరంగాన్ని, ఆపై స్పర్శ అనే మూలంతో కూడిన గాలితరంగాన్ని ఊహిస్తుంది.
తాభ్యామ్ ఆకాశవాతాభ్యామ్ ఆమృష్టాభ్యాం మనోదృశా । శబ్దస్పర్శస్వరూపాభ్యాం సఙ్ఘర్షాజ్ జన్యతే ఽనలః
ఆకాశం, గాలి — ఇవి మనస్సు ద్వారా శబ్దం, స్పర్శగా అనిపించేవి — ఒకదానికొకటి తగిలినప్పుడు, వాటి ఘర్షణ వల్ల అగ్ని పుడుతుంది.
మనస్ తద్ఘనతాం ప్రాప్య తతో భావయతి క్షణాత్ । ప్రాకాశ్యమ్ అమలాలోకమ్ ఆలోకస్ తేన వర్ధతే
మనస్సు దట్టతను పొందిన వెంటనే, ప్రకాశాన్ని — నిర్మలమైన, స్పష్టమైన వెలుగును — ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఆ వెలుగు తరువాత మరింత పెరుగుతుంది.
మనస్ తాదృగ్గుణగణం రసతన్మాత్రవేదనమ్ । క్షణాచ్ చినోత్య్ అపాం శైత్యం జలసంవిత్ తతో భవేత్
ఇలాంటి లక్షణాలు, రుచి గ్రహణం ఉన్న మనస్సు, క్షణంలోనే నీటి చల్లదనాన్ని తెలుసుకుంటుంది. అలా నీటి జ్ఞానం కలుగుతుంది.
తతస్ తాదృగ్గుణగణం మనో భావయతి క్షణాత్ । స్వరూపం గన్ధవత్ స్థూలం యేనోదేష్యతి మేదినీ
అనంతరం, అలాంటి లక్షణాలు కలిగిన మనస్సు, క్షణంలోనే వాసనతో కూడిన స్థూల రూపాన్ని ఊహిస్తుంది. దాని ద్వారా భూమి ప్రబలంగా కనిపిస్తుంది.
అథేదం భూతతన్మాత్రవేష్టితం తనుతాం జహత్ । వపుర్ వహ్నికణాకారం స్ఫురితం వ్యోమ్ని పశ్యతి
తర్వాత, ఈ శరీరం సూక్ష్మభూతాలతో చుట్టబడి ఉండి, తన సూక్ష్మత్వాన్ని విడిచిపెట్టి, ఆకాశంలో మినుగురుపురుగు మాదిరిగా మెరిసే రూపంగా కనిపిస్తుంది.
అహఙ్కారకలాయుక్తం బుద్ధిజీవసమన్వితమ్ । తత్ పుర్యష్టకమ్ ఇత్య్ ఉక్తం భూతహృత్పద్మషట్పదః
అహంకారశక్తి, బుద్ధి, జీవాత్మతో కూడిన ఈ శరీరాన్ని 'ఎనిమిది భాగాలుగా ఉన్న సూక్ష్మశరీరం' అంటారు. ఇది భూతాల హృదయ పద్మంలో తేనెటీగలా ఉంటుంది.
తస్మింస్ తత్ తీవ్రసంవేగాద్ భావయద్ భాసురం వపుః । స్థూలతాం ఏతి పాకేన మనో భవ్యఫలం యథా
దానిలో, బలమైన సంకల్పంతో మనస్సు ప్రకాశమయమైన శరీరాన్ని కల్పిస్తుంది. అది పండిన ఫలం ఎలా దృఢమవుతుందో, అలా కాలక్రమంలో స్థూల రూపాన్ని పొందుతుంది.
మూషాస్థద్రుతహేమాభం స్ఫురితం విమలామ్బరే । సన్నివేశమ్ అథాదత్తే తత్ తేజస్ స్వం స్వభావతః
పరిశుద్ధమైన ఆకాశంలో, ముసలో నుండి పారుతున్న కరిగిన బంగారం లాగా మెరిసే ఆ తేజస్సు, తన సహజ స్వభావంతో తన రూపాన్ని స్వీకరిస్తుంది.
తస్మిన్ స్వసన్నివేశే ఽథ తేజఃపుఞ్జమయే మనః । భజతే భావనాం స్ఫారే నిశ్చితామ్ ఆతతాం స్వతః
అక్కడ, తన స్వస్థానంలో, ఆ మనస్సు ప్రకాశవంతమైన వెలుగు సముదాయంలా ఉండి, సహజంగా విస్తరించి, స్థిరమైన భావనను స్వీకరిస్తుంది.
ఊర్ధ్వం శిరఃపీఠమయీమ్ అధః పాదమయీం తథా । పార్శ్వయోర్ హస్తసంస్థానాం మధ్యే చోదరధర్మిణీం
పైన తలలా ఉండే ఆసనం, కింద కాళ్లలా ఉండే ఆధారం, రెండు వైపులా చేతుల ఏర్పాటును, మధ్యలో పొట్ట స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
ప్రకటావయవో బాలో జ్వాలాజాలామలాకృతిః । మనోరథవశోపాత్తవపుస్ తిష్ఠత్య్ అసావ్ అథ
అక్కడ స్పష్టమైన అవయవాలతో, నిర్మలమైన జ్వాలల సమూహంలా కనిపించే ఒక బాలుడు, మనస్సు సంకల్పం ప్రకారం రూపాన్ని ధరించి నిలుస్తాడు.
ఏవం స్వవాసనావేశాత్ కల్పితాఙ్గం మనో మునేః । నయత్య్ ఉపచయం దేహం స్వం స్వభావమ్ ఋతుర్ యథా
ఇలా, తన స్వంత వాసనల ప్రభావంతో, ముని మనస్సు ఊహించిన అవయవాలతో, ఋతువు తన స్వభావాన్ని ఎలా పెంచుతుందో అలా తన శరీరాన్ని అభివృద్ధి చేస్తుంది.
కాలేన స్ఫుటతామ్ ఏత్య భవత్య్ అమలవిగ్రహః । బుద్ధిసత్త్వబలోత్సాహవిజ్ఞానైశ్వర్యసంస్థితః
కాలక్రమంలో అది స్పష్టంగా వెలుగుచూపి, మలినతలేని రూపాన్ని పొందుతుంది. అది బుద్ధి, స్వచ్ఛత, బలము, ఉత్సాహం, వివేకం, ఐశ్వర్యం వంటి లక్షణాలతో నిండివుంటుంది.
స ఏష భగవాన్ బ్రహ్మా సర్వలోకాధినాయకః । ద్రవత్కనకసఙ్కాశః పరమాకాశసమ్భవః
అతడే భగవంతుడు అయిన బ్రహ్మ, అన్ని లోకాల అధిపతి. అతని రూపం కరిగిన బంగారంలా ప్రకాశిస్తుంది, పరమాకాశం నుండి ఉద్భవించినవాడు.
అథాసౌ పరమాకాశే తిష్ఠన్ పరమరూపవాన్ । కల్పయత్య్ ఆత్మనో గేహమ్ ఆత్మస్థశ్ చిత్తలీలయా
తర్వాత, పరమాకాశంలో నిలిచి, అత్యుత్తమ రూపాన్ని ధరించి, తన మనస్సు లీలతో తానే తన నివాసాన్ని సృష్టించుకుంటాడు. అతడు తనలో తానే స్థిరంగా ఉంటాడు.
కదాచిత్ కేవలం వ్యోమ పరమం పారవర్జితమ్ । అనాదిమధ్యపర్యన్తం కదాచిద్ అమలం పయః
కొన్నిసార్లు అది కేవలం పరమమైన, ఏ భేదమూ లేని ఆకాశంలా ఉంటుంది; ఇంకొన్నిసార్లు అది ఆది, మధ్య, అంతం లేని స్వచ్ఛమైన నీటిలా ఉంటుంది.
కదాచిత్ కల్పకాలాగ్నిజ్వాలాభాసురమణ్డితమ్ । కదాచిత్ కాననం కాన్తం నాభీకమలకుట్మలమ్
కొన్నిసార్లు అది యుగాంతంలో ఉప్పొంగే అగ్ని జ్వాలల తేజంతో అలంకరించబడినట్టుగా కనిపిస్తుంది; మరికొన్నిసార్లు అది అందమైన అడవిలా, లేదా నాభిలోని కమలపు మొగ్గలా కనిపిస్తుంది.
అన్యాన్య్ అన్యాన్య్ అనేకాని ప్రతిజన్మావధి ప్రభుః । కల్పయత్య్ ఆసనాన్య్ ఏష నానారూపాణి హేలయా
ఈ పరమేశ్వరుడు ప్రతి జన్మకు అనేక రకరకాల ఆకారాల్లో ఎన్నో స్థానాలను తానే తాను సులభంగా సృష్టిస్తాడు.
తత్రేదమ్ప్రథమత్వేన యదైష బ్రహ్మణః పదాత్ । అవతీర్ణస్ తదా జ్ఞానాత్ తస్యైవ సుసమస్ స్మృతః
వాటిలో, ఈయన బ్రహ్మ స్థితి నుండి మొదట దిగివచ్చినప్పుడు, తన జ్ఞానంతో తన శరీరమే బాగా నిర్మితమైనదిగా భావించబడుతుంది.
గర్భనిద్రావ్యపగమే వపుః పశ్యతి భాసురమ్ । ప్రాణాపానప్రవాహాఢ్యం ద్రవ్యైర్ ఏవ వినిర్మితమ్
గర్భ నిద్ర పోయిన తర్వాత, ప్రాణం అపాన ప్రవాహాలతో కూడిన, పదార్థాల ద్వారానే ఏర్పడిన ప్రకాశవంతమైన శరీరాన్ని చూస్తాడు.
రోమకోటిభిర్ ఆకీర్ణం ద్వాత్రింశద్దశనాన్వితమ్ । త్రిస్థూణం పఞ్చదైవత్యమ్ అధశ్చరణలాఞ్ఛితమ్
ఈ దేహం రోమాల తుదులతో నిండిపోయి, ముప్పత్తిరెండు పళ్లతో, మూడు నిలువుదండ్లపై నిలబడి, పదిహేను దేవతలతో కూడి, కాళ్ల తాడులతో కింద గుర్తించబడింది.
పఞ్చభాగం నవద్వారం త్వగ్లేపమసృణాఙ్గకమ్ । యుక్తమ్ అఙ్గులివింశత్యా నఖవింశతిలాఞ్ఛితమ్
ఇది అయిదు భాగాలుగా విడిపోయి, తొమ్మిది ద్వారాలు కలిగి, మృదువైన అవయవాలతో, లేపనాలు పూసి, ఇరవై వేళ్లు, ఇరవై నఖాల గుర్తులతో అలంకరించబడింది.
ద్విబాహుం ద్విస్తనం ద్వ్యక్షం బహ్వక్షభుజమ్ ఏవ వా । నీడం చిత్తవిహఙ్గస్య బిలం మన్మథభోగినః
ఇది రెండు చేతులు, రెండు వక్షోజాలు, రెండు కళ్ళు కలిగి, కొన్నిసార్లు అనేక భుజాలు, చేతులు ఉంటాయి. ఇది మనస్సు పక్షి నివాసమైన గూడు, కామాసక్తి పాము దాగిన గుహ.