అద్యాపయాతే త్వ్ అపి కల్పనాయా ఆకాశవల్లీఫలవన్మహత్త్వే । ఉదేతి నో ఽలోభలవాహతానామ్ ఉదారవృత్తాన్తమయీ కథైవ
ఈ రోజున కూడా, లోభం కనీసం తక్కువగా కూడా తాకని వారికి, గొప్పతనాన్ని కలిగించే కథలు ఆకాశంలో దుంపల తోటలో పండ్లు పుట్టినట్టు కలుగవు.
ఆదాతుమ్ ఇచ్ఛన్ పదమ్ ఉత్తమానాం స్వచేతసైవోపహతో ఽద్య లోకః । పతత్య్ అశఙ్కం పశుర్ అద్రికూటాద్ ఆనీలవల్లీదలవాఞ్ఛయేవ
ఉత్తముల స్థితిని పొందాలని ఆశిస్తూ, ఈ లోకం తన మనసు వల్లే అడ్డుపడి, ఎలాంటి భయం లేకుండా, నీలి వల్లి ఆకును కోరికతో కొండపై నుంచి జంతువు దూకినట్టు పడిపోతుంది.
అవాన్తరన్యస్తనిరర్థకాంసచ్ఛాయాలతాపత్త్రఫలప్రసూనాః । శరీర ఏవ క్షతసమ్పదశ్ చ శ్వభ్రద్రుమా అద్యతనా నరాశ్ చ
పొరుగు లోయలోని చెట్లలో, లోపలే ఉండే పనికిరాని కొమ్మలు, నీడలు, ఆకులు, పండ్లు, పువ్వులు ఉన్నట్టు, ఈ రోజున శరీర సంపదలు కూడా అలాగే ఉన్నాయి, మనుషులు కూడా అలాగే ఉన్నారు.
క్వచిజ్ జనా మార్దవసున్దరేషు క్వచిత్ కరాలేషు చ సఞ్చరన్తి । దశాన్తరాలేషు నిరన్తరేషు వనాన్తషణ్డేష్వ్ ఇవ కృష్ణశారాః
కొన్ని సందర్భాల్లో జనులు మృదువుగా, అందంగా ఉన్నవారిలో తిరుగుతారు; మరికొన్ని సందర్భాల్లో భయంకరమైన వారిలో కలిసిపోతారు. ఇది అడవి మధ్యలో నల్ల జింకలు ఒక చోట నుంచి మరొక చోటకి తిరుగుతున్నట్టు.
ధాతుర్ నవాని దివసం ప్రతి భీషణాని రమ్యాణి చావలులితాఖిలమానవాని । కార్యాణి కష్టఫలపాకహతోదయాని విస్మాపయన్తి న శఠస్య మనాంసి కేషామ్
ప్రతి రోజు కొత్తగా భయంకరమైనవి లేదా ఆనందదాయకమైనవి అయిన పనులు, అన్ని మనుషుల మనసులను కలవరపరుస్తూ, చేదు ఫలితాల వల్ల కలిగినవిగా ఉద్భవిస్తాయి. అయినా, మోసపూరితమైన వారి మనసులకు ఇవి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించవు.
జనః కామాసక్తో వివిధకుకలావేదనపరస్ సమస్ స్వప్నే ఽప్య్ అస్మిఞ్ జగతి సులభో నాద్య సుజనః । క్రియా దుఃఖాసఙ్గాద్ విధురవిధురా నూనమ్ అఖిలా న జానే నేతవ్యా కథమ్ ఇవ దశా జీవితమయీ
ప్రపంచంలో ప్రజలు కోరికలకు ఆకర్షితులై, తప్పుడు మార్గాల్లో నిమగ్నమై ఉంటారు. ఈ రోజుల్లో మంచివాడు కనీసం కలలో కూడా దొరకడం అరుదు. బాధలతో కూడిన కార్యాల వల్ల అన్నీ పనులు అనిశ్చితంగా, కలవరంగా ఉంటాయి. ఈ జీవితం అనే స్థితిని ఎలా నడిపించాలో నాకు తెలియడం లేదు.
యచ్ చేదం దృశ్యతే కిఞ్చిజ్ జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్ । తత్ సర్వమ్ అస్థిరం బ్రహ్మన్ స్వప్నసఙ్గమసన్నిభమ్
ఈ లోకంలో కదిలే, కదలని ఏది కనిపించినా, ఓ బ్రహ్మన్, అది అంతా స్థిరంగా ఉండదు — కలలో కలిసినదానివంటి అస్థిరమైనదే.
శుష్కసాగరసఙ్కాశో నిఖాతో యో ఽద్య దృశ్యతే । స ప్రాతర్ అభ్రసంవీతో నగస్ సమ్పద్యతే మునే
ఈ రోజు ఎండిపోయిన సముద్రంలా, లోతుగా కనిపిస్తున్నది, ఓ మునీ, రేపు ఉదయానికి మేఘాలతో కప్పబడిన కొండగా మారిపోతుంది.
యో వనవ్యూహవిస్తీర్ణో విలీఢగగనో ఽచలః । దినైర్ ఏవ స యాత్య్ ఉర్వీసమతాం కూపతాం చ వా
అరణ్యాలతో విస్తరించి, ఆకాశాన్ని తాకే అచలమైన ఆ పర్వతం కూడా, కొన్ని రోజుల్లోనే భూమితో సమానమైపోతుంది లేదా బావిలో పడిపోతుంది.
యద్ అఙ్గమ్ అద్య సంవీతం కౌశేయస్రగ్విలేపనైః । దిగమ్బరం తద్ ఏవ శ్వో దూరే విశరితావటే
ఈ రోజు పట్టు హారాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడిన శరీరం, రేపటికి అదే శరీరం ఎక్కడో దూరంగా, ఎవరూ చూడని చోట, ఒంటరిగా పడి ఉంటుంది.
యత్రాద్య నగరం దృష్టం విచిత్రాచారచఞ్చలమ్ । తత్రైవోదేతి దివసైస్ సంశూన్యారణ్యధన్వతా
ఈ రోజు వివిధ రకాల కదలికలతో కిటకిటలాడుతున్న నగరం కనిపించే చోట, కొన్ని రోజుల్లోనే అక్కడ శూన్యమైన అరణ్యం లేదా ఎండిపోయిన మైదానం ఏర్పడుతుంది.
యః పుమాన్ అద్య తేజస్వీ మణ్డలాన్య్ అధితిష్ఠతి । స భస్మకూటతాం రాజన్ దివసైర్ ఏవ గచ్ఛతి
ఈ రోజు ప్రభావంతో రాజ్యాలను పాలిస్తున్న వాడు, రాజా! కొన్ని రోజుల్లోనే బూడిదకుప్పగా మారిపోతాడు.
అరణ్యానీ మహాభీమా యా నభోమణ్డలోపమా । పతాకాచ్ఛాదితాకాశా సైవ సమ్పద్యతే పురీ
ఆ భయంకరమైన అడవి, ఆకాశం లా విస్తరించి, జెండాలతో కప్పబడి ఉన్నదీ, అదే ఒక పట్టణంగా మారిపోతుంది.
యా లతావలితా భీమా భాత్య్ అద్య విపినావలీ । దివసైర్ ఏవ సా యాతి మునే మరుమహీపదమ్
ఈ రోజు దారికొచ్చిన తాడులతో నిండిన ఆ భయంకరమైన అడవి, కొన్ని రోజుల్లోనే, మునివరా, ఎండిన ఎడారిగా మారిపోతుంది.
సలిలం స్థలతాం యాతి స్థలీ భవతి వారిభూః । విపర్యస్యతి సర్వం హి సకాష్ఠామ్బుతృణం జగత్
నీరు భూమిగా మారుతుంది, భూమి మళ్లీ నీటిగా మారిపోతుంది; ఈ లోకంలో కలప, నీరు, గడ్డి అన్నీ ఎప్పుడూ మారిపోతూ ఉంటాయి.
అనిత్యం యౌవనం బాల్యం శరీరం ద్రవ్యసఞ్చయాః । భావాద్ భావాన్తరం యాన్తి తరఙ్గవద్ అనారతమ్
యవ్వనం, బాల్యం, శరీరం, సంపద—all ఇవన్నీ శాశ్వతమైనవి కావు; ఇవి ఒక స్థితి నుంచి మరొకదానికి, అలలు లా ఎప్పుడూ మారిపోతుంటాయి.
వాతాత్తదీపకశిఖాలోలం జగతి జీవితమ్ । తడిత్స్ఫురణసఙ్కాశా పదార్థశ్రీర్ జగత్త్రయే
ఈ లోకంలో జీవితం గాలి తాకిన దీపశిఖలా లా ఎప్పుడూ చంచలంగా ఉంటుంది; మూడు లోకాలలోని వస్తువుల వెలుగు మెరుపులా ఒక్కసారిగా మెరిసిపోతుంది.
విపర్యాసమ్ ఇయం యాతి భూరిభూతపరమ్పరా । బీజరాశిర్ ఇవాజస్రం ప్రథమానః పునః పునః
ఈ ప్రపంచంలోని ఎన్నో భూతాలు ఎప్పటికప్పుడు మారుతూ ఉంటాయి; అది విత్తనాల గుట్టలా మళ్లీ మళ్లీ మొలిచేలా ఉంటుంది.
మనఃపవనపర్యస్తభూరిభూతరజఃపటా । పాతోత్పాతపరావర్తవరాభినయభూషితా
మనస్సు గాలి తాకి కదిలినప్పుడు, అనేక భూతాల ధూళిని చెలరేగిస్తుంది; అదృష్టం, దురదృష్టం, అపాయాలు, కలహాలు అన్నీ కలిసిన నాటకం లా అలంకరించబడింది.
ఆలక్ష్యతే స్థితిర్ ఇయం జాగతీ జనితభ్రమా । నృత్తావేశవివృత్తేవ సంసారారభటీనటీ
ఈ సంసారం మాయ వల్ల కలిగినదిగా కనిపిస్తుంది; అది నాట్యం చేసే నటి మాదిరిగా తన ఆట మొదలుపెడుతుంది.
గన్ధర్వనగరాకారవిపర్యాసవిధాయినీ । అపాఙ్గభఙ్గురోదారవ్యవహారమనోరమా
గంధర్వనగరంలా మాయలు సృష్టిస్తూ, అన్నీ తలక్రిందలు చేసే తత్వం ఆమెది. ఆమె చూపుల్లోని సున్నితమైన ఆకర్షణ, గొప్పగా ప్రవర్తించే తీరు మనసును మంత్రముగ్ధం చేస్తాయి.
తడిత్తరలమ్ ఆలోకమ్ ఆతన్వానా పునః పునః । సంసారరఞ్జనా బ్రహ్మన్ నృత్తమత్తేవ రాజతే
మెరుపులా మిణుగురులా వెలుగు విరజిమ్ముతూ, మళ్లీ మళ్లీ ఆ వెలుగు వ్యాపిస్తుంది. బ్రహ్మన్, ఈ సంసార మాయ మనల్ని నాట్యంలా ఆకట్టుకుంటుంది.
దివసాస్ తే మహాన్తస్ తే సమ్పదస్ తాః క్రియాశ్ చ తాః । సర్వం స్మృతిపదం యాతం యామో వయమ్ అపి క్షణాత్
ఆ రోజులూ పోయాయి, ఆ ఐశ్వర్యాలూ పోయాయి, ఆ కార్యాలూ పోయాయి. అన్నీ జ్ఞాపకాలలో కలిసిపోయాయి, మనమూ ఒక్క క్షణంలో వెళ్ళిపోతున్నాం.
ప్రత్యహం క్షయమ్ ఆయాతి ప్రత్యహం జాయతే పునః । అద్యాపి హతరూపాయా నాన్తో ఽస్యా దగ్ధసంసృతేః
ప్రతి రోజూ ఇది క్షీణిస్తుంది, ప్రతి రోజూ మళ్లీ పుట్టుకొస్తుంది. ఈ నాశనమైన రూపానికి, కాలిపోయిన సంసారానికి ఇప్పటికీ అంతం లేదు.
తిర్యక్త్వం పురుషా యాన్తి తిర్యఞ్చో నరతామ్ అపి । దేవాశ్ చాదేవతాం చైతే కిమ్ ఏవేహ విభో స్థిరమ్
మనుషులు జంతువులుగా మారతారు, జంతువులు మళ్లీ మనుషులుగా పుడతారు; దేవతలు కూడా తమ దైవత్వాన్ని కోల్పోతారు. ఈ లోకంలో, ఓ ప్రభూ, శాశ్వతంగా ఉండేది ఏముంది?
రచయన్ రశ్మిజాలేన రాత్ర్యహాని పునః పునః । అతివాహ్య రవిః కాలం వినాశావధిమ్ ఈక్షతే
సూర్యుడు తన కిరణాలతో మళ్లీ మళ్లీ పగలు, రాత్రిని కలిపి, కాలాన్ని వేగంగా దాటి, చివరికి నాశనానికి చేరే సరిహద్దును చూస్తూ పోతాడు.
బ్రహ్మా విష్ణుశ్ చ రుద్రశ్ చ సర్వా వా భూతజాతయః । నాశమ్ ఏవానుధావన్తి సలిలానీవ వాడవమ్
బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు, ఇంకా అన్ని జీవజాతులు కూడా, నాశనాన్నే వెంబడిస్తూ ఉంటాయి; అది సముద్రంలో దాగి ఉన్న అగ్నిని చేరే నీటిలా.
ద్యౌః క్షమా వాయుర్ ఆకాశం పర్వతాస్ సరితో దిశః । వినాశవాడవస్యైతత్ సర్వం సంశుష్కమ్ ఇన్ధనమ్
ఆకాశం, భూమి, గాలి, ఖగోళం, పర్వతాలు, నదులు, దిక్కులు—ఇవి అన్నీ నాశనాగ్నికి ఎండిపోయిన ఇంధనంలా ఉంటాయి.
ధనాని బన్ధవో భృత్యా మిత్రాణి విభవాశ్ చ యే । వినాశభయభీతస్య సర్వం నీరసతాం గతమ్
ధనం, బంధువులు, సేవకులు, స్నేహితులు, సంపద — ఇవన్నీ నశించిపోతుందేమో అనే భయంతో ఉన్నవారికి అసలు ఆనందాన్ని ఇవ్వవు.
స్వదన్తే తావద్ ఏవైతే భావా జగతి ధీమతః । యావత్ స్మృతిపథం యాతి న వినాశకురాక్షసః
ఈ లోకంలోని విషయాలు, వినాశనం అనే రాక్షసుడు మన జ్ఞాపకాల్లోకి రాకముందు వరకు మాత్రమే, జ్ఞానులకు ఆనందాన్ని ఇస్తాయి.