ఏవం జీవాశ్ చితో భావాద్ భవభావనయా హతాః । బ్రహ్మణో ఽకలితాకారాల్ లక్షశో ఽపి చ కోటిశః
ఇలా, మనసులో పుట్టే లోకాసక్తి వల్ల జీవులు నాశనం అయి, బ్రహ్మ యొక్క నిజమైన స్వరూపాన్ని గ్రహించకుండా, లక్షలాది, కోట్లాది మంది లెక్కలేనంతగా ఉన్నారు.
సఙ్ఖ్యాతీతాః పురా జాతా జాయన్తే ఽద్యాపి చాభితః । ఉత్పతిష్యన్తి చైవాన్యే కణౌఘా ఇవ నిర్ఝరాత్
అలాంటి వారు గతంలో లెక్కకు మించినంతగా పుట్టారు, ఇప్పుడూ చుట్టూ పుట్టుతున్నారు, ఇంకా మరికొందరు, జలపాతంలో నుంచి ధారలుగా వస్తున్న రేణువుల్లా, భవిష్యత్తులో పుడతారు.
స్వవాసనావశావేశాద్ ఆశావివశతాం గతాః । దశాస్వ్ అతివిచిత్రాసు స్వయం నిగడితాశయాః
తమ స్వభావపు బలానికి లోనై, ఆశలకు బానిసలై, ఎన్నో విధాలైన పరిస్థితుల్లో, తామే తమ సంకల్పాలకు బంధించబడి ఉంటారు.
అనారతం ప్రతిదిశం ప్రతిదేశం జలే స్థలే । జాయన్తే చ మ్రియన్తే చ బుద్బుదా ఇవ వారిణి
ప్రతి దిక్కులో, ప్రతి ప్రాంతంలో, నీటిలోనూ భూమిపై కూడా, జీవులు నిరంతరం పుట్టి మరణిస్తుంటాయి. ఇవి నీటిలో బుడబుడలు పుట్టి పోయినట్లే.
కేచిత్ ప్రథమజన్మానః కేచిజ్ జన్మవశాతిగాః । కేచిచ్ చాసఙ్ఖ్యజన్మానః కేచిజ్ జన్మశతాన్తరాః
కొంతమంది మొదటి సారి పుట్టినవారు, మరికొందరు జనన బంధనాన్ని దాటి పోయారు, ఇంకొందరికి లెక్కలేనన్ని జన్మలు ఉన్నాయి, మరికొందరు వందల జన్మల దూరంలో ఉన్నారు.
భవిష్యజ్జాతయః కేచిత్ కేచిద్ భూతమహాభవాః । వర్తమానభవాః కేచిత్ కేచిచ్ చాభవతాం గతాః
కొంతమంది ఇంకా పుట్టబోయేవారు, మరికొందరు గతంలో గొప్ప జీవులు, ఇంకొందరు ప్రస్తుతం ఉన్నారు, మరికొందరు ఇప్పటికే లేరని చెప్పాలి.
కేచిత్ కల్పసహస్రాణి జాయమానాః పునః పునః । ఏకామ్ ఏవాశ్రితా యోనిం కేచిద్ యోన్యన్తరం శ్రితాః
కొంతమంది వేల కల్పాల పాటు పునఃపునః పుడుతూ ఒకే గర్భాన్ని ఆశ్రయిస్తారు, మరికొందరు వేర్వేరు గర్భాల్లో జన్మిస్తారు.
కేచిన్ మహాదుఃఖహతాః కేచిద్ అల్పవయస్స్థితాః । కేచిద్ అత్యన్తమ్ ఉదితాః కేచిద్ అర్కా ఇవోదితాః
కొంతమందికి తీవ్రమైన బాధలు కలుగుతాయి, మరికొందరు చిన్న వయసులోనే ఉంటారు, ఇంకొందరు ఎంతో ఎత్తుకు ఎదుగుతారు, మరికొందరు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తారు.
కేచిత్ కిన్నరగన్ధర్వవిద్యాధరమహోరగాః । కేచిద్ అర్కేన్ద్రవరుణత్ర్యక్షాధోఽక్షజపద్మజాః
కొంతమంది కిన్నరులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు లేదా మహా పాములు, మరికొందరు సూర్యుడు, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, త్రినేత్రుడు, పాతాళపతి లేదా బ్రహ్మ నుండి పుట్టినవారు.
కేచిత్ కుమ్భాణ్డవేతాలయక్షరక్షఃపిశాచకాః । కేచిద్ బ్రాహ్మణభూపాలవైశ్యశూద్రగణాస్ స్మృతాః
కొంతమంది కుంభాండులు, భూతాలు, యక్షులు, రాక్షసులు లేదా పిశాచులు, మరికొందరు బ్రాహ్మణులు, రాజులు, వ్యాపారులు లేదా శూద్రులు అని పిలవబడతారు.
కేచిచ్ ఛ్వపచచణ్డాలకిరాతఖశపుక్కసాః । కేచిత్ తృణౌషధీపత్త్రఫలమూలపదం గతాః
కొంతమంది శ్వపచులు, చండాలులు, కిరాతులు, ఖశులు లేదా పుక్కసులు, మరికొందరు గడ్డి, ఔషధి, ఆకులు, పండ్లు లేదా మూలాల స్థితిని పొందారు.
కేచిద్ వనలతాగుల్మతృణోపలదశోషితాః । కేచిత్ కదమ్బజమ్బీరసాలతాలతమాలకాః
కొంతమంది అడవి లతలు, పొదలు, గడ్డి, మంచుతో ఎండిపోయారు; మరికొందరు కదంబ, జామ, సాల, తాళ, తమాల చెట్లుగా ఉన్నారు.
కేచిద్ విభవసమ్భారమత్తసామన్తభూమిపాః । కేచిచ్ చీరామ్బరచ్ఛన్నా మునిమౌనమ్ ఉపాశ్రితాః
కొంతమంది ధన సంపదతో మత్తులో ఉన్న రాజులు; మరికొందరు చెక్కబట్టలు ధరించి, మౌనంగా ఉండే మునుల ఆశ్రయాన్ని పొందారు.
కేచిద్ భుజగగోనాసక్రిమికీటపిపీలకాః । కేచిన్ మృగేన్ద్రమహిషమృగర్క్షచమరైణకాః
కొంతమంది పాములు, ఆవులు, ఏనుగులు, పురుగులు, క్రిములు, చీమలు; మరికొందరు సింహాలు, ఎద్దులు, జింకలు, ఎలుగుబంట్లు, యాకులు, రీచులు అయ్యారు.
కేచిత్ సారసచక్రాహ్వబలాకాబకకోకిలాః । కేచిత్ కమలకల్హారకుముదోత్పలతాం గతాః
కొంతమంది సారసాలు, చక్రవాక పక్షులు, బకాలు, కాకులు, కోయిలలు; మరికొందరు కమలాలు, కలువలు, కుముదాలు, నీలోత్పలాలు అయ్యారు.
కేచిత్ కరభమాతఙ్గపతఙ్గవృషగర్దభాః । కేచిద్ ద్విరేఫమషకపుత్తికాదంశవంశజాః
కొంతమంది ఒంటెలు, ఏనుగులు, పటంగులు, ఎద్దులు, గాడిదలు అవుతారు. మరికొందరు తేనెటీగలు, దోమలు, ఈగలు, చిన్న పురుగులు, కాటేసే పురుగుల వంశంలో పుట్టినవారు.
కేచిద్ ఆపద్బలాక్రాన్తాః కేచిత్ సమ్పదమ్ ఆగతాః । కేచిత్ స్థితాస్ స్వర్గపురే కేచిన్ నరకమ్ ఆస్థితాః
కొంతమందిని అపాయాలు కబళించాయి, మరికొందరికి ఐశ్వర్యం లభించింది. కొంతమంది స్వర్గంలో నివసిస్తున్నారు, ఇంకొందరు నరకంలో స్థిరపడ్డారు.
ఋక్షచక్రగతాః కేచిద్ వృక్షరన్ధ్రగతాః పరే । వాతరూపే స్థితాః కేచిత్ కేచిద్ వ్యోమపదే స్థితాః
కొంతమంది నక్షత్రమండలంలో ఉన్నారు, మరికొందరు చెట్ల రంధ్రాల్లో నివసిస్తున్నారు. ఇంకొందరు గాలిరూపంలో ఉన్నారు, మరికొందరు ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉన్నారు.
సూర్యాంశుషు స్థితాః కేచిత్ కేచిద్ ఇన్ద్వంశుషు స్థితాః । కేచిత్ తృణలతాగుల్మరసస్వాదుష్వ్ అవస్థితాః
కొంతమంది సూర్యకిరణాల్లో స్థితి చెందారు, మరికొందరు చంద్రకిరణాల్లో ఉన్నారు. ఇంకొందరు గడ్డి, లతలు, పొదల రసంలో తీపిగా నివసిస్తున్నారు.
జీవన్ముక్తా భ్రమన్తీహ కేచిత్ కల్యాణభాజనమ్ । చిరముక్తాస్ స్థితాః కేచిన్ నూనం పరిణతాః పరే
కొంతమంది జీవన్ముక్తులు ఈ లోకంలో సంచరిస్తూ, శుభఫలితాల పాత్రలు అవుతారు. మరికొందరు చాలా కాలంగా ముక్తులై, పరమ పదంలో పరిపక్వతతో స్థిరంగా ఉంటారు.
కేచిచ్ చిరేణ కాలేన భవిష్యన్ముక్తయశ్ శఠాః । కేచిద్ ద్విషన్తి దుర్భావాః కేవలీభావమ్ ఆత్మనః
కొంతమంది చాలా కాలం తరువాత మోసపూరితంగా ముక్తి పొందతారు. ఇంకొందరు చెడువ్యవహారంతో తమ స్వరూపాన్ని మాత్రమే పొందడాన్ని ద్వేషిస్తారు.
కేచిజ్ జాతా జగత్య్ అస్మిన్ కేచిద్ అన్యత్ర సంస్థితాః । కేచిన్ నేహ న చాన్యత్ర పరే ఏవ పదే స్థితాః
కొంతమంది ఈ లోకంలో జన్మిస్తారు, మరికొందరు వేరే చోట స్థిరంగా ఉంటారు. ఇంకొందరు ఇక్కడా కాదు, అక్కడా కాదు, పరమ పదంలో మాత్రమే నిలిచిపోతారు.
కేచిన్ మహేన్ద్రమలయసహ్యమన్దరమేరవః । కేచిత్ క్షారదధిక్షీరఘృతేక్షుజలరాశయః
కొంతమంది మహేంద్ర, మలయ, సహ్య, మందర, మేరు వంటి మహాపర్వతాలుగా ఉంటారు. మరికొందరు ఉప్పు, పాలు, నెయ్యి, చెరకు, నీరు వంటి సముద్రాలుగా ఉంటారు.
కేచిద్ విశాలాః కకుభః కేచిన్ నద్యో మహారయాః । కేచిత్ స్త్రియః కాన్తదృశః కేచిచ్ ఛణ్ఢనపుంసకాః
కొంతమంది విశాలమైన దిక్కులు, మరికొందరు గొప్ప నదులు, ఇంకొందరు ఆకర్షణీయమైన రూపాలున్న స్త్రీలు, మరికొందరు భయంకరమైన నపుంసకులు.
కేచిత్ ప్రబుద్ధమతయః కేచిజ్ జడతరాశయాః । కేచిజ్ జ్ఞానోపదేష్టారః కేచిద్ ఆత్తసమాధయః
కొంతమందికి బుద్ధి మేల్కొన్నది, మరికొందరు మూర్ఖుల్లా ఉంటారు. ఇంకొందరు జ్ఞానాన్ని బోధించే వారు, మరికొందరు సమాధిలో లీనమై ఉంటారు.
జీవాస్ స్వవాసనావేశవివశాశయతాం గతాః । ఏతాస్వ్ ఏతాస్వ్ అవస్థాసు సంస్థితా బద్ధభావనాః
ప్రాణులు తమ స్వంత వాసనలకు లోనై, ఏమీ చేయలేని స్థితిలో పడిపోతారు. ఈ రకరకాల స్థితుల్లో, తమ భావనలకు బంధించబడి ఉంటారు.
విహరన్తి జగత్కోశే నిపతన్త్య్ ఉత్పతన్తి చ । కన్దుకా ఇవ హస్తేన మృత్యునావిరతం హతాః
వారు ఈ జగత్తులో సంచరిస్తూ, పడిపోతూ, మళ్లీ లేచి వస్తూ ఉంటారు. మరణం చేతిలోని బంతుల్లా, ఆగకుండా తాకుతూ పడిపోతుంటారు.
ఆశాపాశశతాబద్ధా వాసనాభారధారిణః । కాయాత్ కాయమ్ ఉపాయాన్తి వృక్షాద్ వృక్షమ్ ఇవాణ్డజాః
వెయ్యి ఆశల బంధనాలతో, మనసులో దాగిన వాసనల భారాన్ని మోస్తూ, వారు ఒక శరీరం నుండి ఇంకొక శరీరానికి, పక్షులు ఒక చెట్టు నుండి మరొక చెట్టుకు వెళ్ళినట్టు తిరుగుతారు.
అనన్తానన్తసఙ్కల్పకల్పనోత్పాతమాయయా । ఇన్ద్రజాలం వితన్వానా జగన్మయమ్ ఇదం మహత్
అనేకానేక సంకల్పాలతో, ఊహాశక్తి మాయతో, వారు ఈ విశాలమైన లోకాన్ని ఒక మాయాజాలంలా అల్లిపెడతారు.
తావద్ భ్రమన్తి సంసారే వారీవావర్తరాశయః । యావన్ మూఢా న పశ్యన్తి స్వమ్ ఆత్మానమ్ అనిన్దితమ్
వారు సంసార సముద్రంలో అలలు తిరిగే రీతిలో తిరుగుతారు; తమ అసలైన నిర్దోషాత్మను చూడక, మాయలో మునిగి ఉంటారు.