స్వానుభూతిప్రసిద్ధేన మార్గేణాగమగామినా । న వినాశో భవత్య్ అఙ్గ గచ్ఛతాం పతతామ్ ఇవ
తన అనుభవంతోనే నడిచే మార్గం లేకుండా, కేవలం గ్రంథాల ద్వారా ప్రయాణించే వారికి విముక్తి కలగదు. అది పడిపోతున్నవారికీ, నశిస్తున్నవారికీ రాదు.
ఇదం మే స్యాద్ ఇదం మే స్యాద్ ఇతి బుద్ధిమతాం మతిః । స్వేన దౌర్భాగ్యదైన్యేన న భస్మాప్య్ ఉపతిష్ఠతే
‘ఇది నాకు కావాలి, ఇది నాకు కావాలి’ అని బుద్ధిమంతుడు ఆలోచించినా, తన దురదృష్టం, దారిద్ర్యం వల్ల చివరికి బూడిద కూడా మిగలదు.
వేత్తి నిత్యమ్ ఉదారాత్మా త్రైలోక్యమ్ అపి యస్ తృణమ్ । తం త్యజన్త్య్ ఆపదస్ సర్వా రసతేవ జరత్తృణమ్
మూడు లోకాలను కూడా గడ్డి లాంటివిగా ఎప్పుడూ తెలిసిన ఉదారమనస్సున్నవాడిని, అన్ని అపాయాలు వదిలిపోతాయి. ఆవు పాత గడ్డిని వదిలినట్లే.
పరిస్ఫురతి యస్యాన్తర్ నిత్యం సత్త్వచమత్కృతిః । బ్రాహ్మమ్ అణ్డమ్ ఇవాఖణ్డం లోకేశాః పాలయన్తి తమ్
యివ్వరి హృదయంలో ఎప్పుడూ స్వచ్ఛమైన సత్త్వ గుణం ఆశ్చర్యంగా మెరుస్తుంటుందో, ఆ మహాత్ముడిని లోకపాలకులు అఖండమైన బ్రహ్మాండంలా కాపాడుతారు.
అప్య్ ఆపది దురన్తాయాం నైవ రన్తవ్యమ్ అక్రమే । రాహుర్ అప్య్ అక్రమేణైవ పిబన్న్ అప్య్ అమృతం మృతః
ఎంతటి పెద్ద కష్టంలో ఉన్నా, ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు. ఎందుకంటే రాహువు కూడా అన్యాయంగా అమృతాన్ని తాగినా, చివరికి నశించిపోయాడు.
సచ్ఛాస్త్రసాధుసమ్పర్కమ్ అర్కమ్ ఉగ్రప్రకాశదమ్ । యే శ్రయన్తి న తే యాన్తి మోహాన్ధ్యస్య పునర్ వశమ్
సత్యమైన శాస్త్రాలు, మంచివారు వీరితో స్నేహం చేసే వారు, సూర్యుని వెలుతురులా ప్రకాశిస్తారు. అలాంటి వారు మాయ అనే చీకటికి మళ్లీ లోనవ్వరు.
అవశ్యా వశ్యమ్ ఆయాన్తి యాన్తి సర్వాపదః క్షయమ్ । అవశ్యం భవతి శ్రేయః క్రేయం యస్య గుణైర్ యశః
ప్రతి కష్టం తప్పనిసరిగా వస్తుంది, పోతుంది కూడా. మంచి గుణాల వల్ల పేరొందినవారికి తప్పక మేలు కలుగుతుంది.
యేషాం గుణేష్వ్ అసన్తోషో ఽరాగో యేషాం శ్రుతం ప్రతి । సత్య్ అవ్యసనినో యే చ తే నరాః పశవో ఽపరే
తమలో ఉన్న మంచి లక్షణాలతో సంతృప్తి లేని వారు, విద్య పట్ల మమకారం లేని వారు, నిజాయితీతో నిలబడే వారు – వీరే నిజమైన మనుషులు. మిగతావారు కేవలం జంతువులే.
యశశ్చన్ద్రికయా యేషాం భాసితం జనహృన్నభః । తేషాం క్షీరసముద్రాణాం నూనం మూర్తౌ స్థితో హరిః
యశస్సు అనే చంద్రిక వారి హృదయాకాశాన్ని ప్రకాశింపజేస్తే, అలాంటి వారి రూపంలో ఖచ్చితంగా విష్ణువు పాలసముద్రంలో ఉన్నట్టు నివసిస్తాడు.
భుక్తం భోక్తవ్యమ్ అఖిలం దృష్టా ద్రష్టవ్యదృష్టయః । కిమ్ అన్యద్ భవభఙ్గాయ భూయోభోగేష్వ్ అలుబ్ధతా
భోగించాల్సినదంతా భోగించాం, చూడాల్సినదంతా చూశాం. మరి, ఈ లోక బంధాన్ని విడిచిపెట్టేందుకు మళ్లీ మళ్లీ ఆనందాల పట్ల ఆశ లేకపోవడం తప్ప ఇంకేమైనా అవసరమా?
యథాక్రమం యథాశాస్త్రం యథాచారం యథాస్థితి । స్థీయతాం ముచ్యతామ్ అన్తర్ భోగగార్ధ్యమ్ అవాస్తవమ్
ప్రతి ఒక్కరు క్రమంగా, శాస్త్రబద్ధంగా, సదాచారంతో, తగిన స్థితిలో ఉండాలి. లోపల ఉన్న భోగాల పట్ల అసత్యమైన మమకారాన్ని వదిలేసి, విముక్తి పొందాలి.
సంస్తవః క్రియతాం కీర్త్యా గుణైర్ గగనగామిభిః । త్రాయన్తే మృత్యునోపేతం న కదాచన భోగకాః
ఆకాశాన్ని తాకే గొప్ప గుణాలతో కూడిన స్తోత్రాలు పాడాలి. మరణం పట్టుకున్నవారిని ఎప్పుడూ భోగాలు రక్షించవు.
గాయన్తి సిద్ధసున్దర్యో యేషామ్ ఇన్దుసితం యశః । గీతిభిర్ గగనాభోగే తే జీవన్తి మృతాః పరే
వారి కీర్తి చంద్రబింబంలా ప్రకాశిస్తుంటే, ఆ కీర్తిని సిద్ధ సుందరీలు పాటలతో ఆకాశంలో ఆలపిస్తారు. వారు ఈ లోకంలో మరణించినా, ఆ పాటల ద్వారా పరలోకంలో జీవిస్తారు.
పరమం పౌరుషం యత్నమ్ ఆస్థాయాదాయ సూద్యమమ్ । యథాశాస్త్రమ్ అనుద్వేగమ్ ఆచారాత్ కో న సిద్ధిభాక్
అత్యుత్తమమైన మనోబలంతో, శ్రద్ధతో ప్రయత్నించి, శాస్త్రబద్ధంగా, మనసు కలవరపడకుండా సత్కార్యాలు చేస్తే, ఎవరు విజయాన్ని పొందరు చెప్పండి?
యథాశాస్త్రం విహరతా త్వరా కార్యా న సిద్ధిషు । చిరకాలపరా పక్వా సిద్ధిః పుష్టతరా భవేత్
శాస్త్రానుసారం నడుచుకునేవారు విజయాల కోసం తొందరపడకూడదు. దీర్ఘకాలంగా పండిన విజయమే మరింత బలంగా, సంపూర్ణంగా ఉంటుంది.
వీతశోకభయాయాసమ్ అగర్ధమ్ అపయన్త్రణమ్ । వ్యవహారో యథాశాస్త్రం క్రియతాం మా వినశ్యతామ్
బాధ, భయం, అలసట, లోభం, బలవంతం లేని విధంగా, శాస్త్రానికి అనుగుణంగా పనులు చేయాలి. అవి వృథా కాకుండా చూసుకోండి.
జీవో జీర్ణాన్ధకూపేషు భవేష్వ్ అన్తర్ధిమ్ ఆగతః । భవతాం భూరిభఙ్గానామ్ అధునోద్ధ్రియతామ్ అతః
ఈ జన్మల పునరావృతిలో పాడైన గుహల్లో జీవుడు కనపడకుండా పోయాడు. ఇప్పుడు మీరు, ఎన్నో విధ్వంసాల నుండి ఆత్మను బయటకు తీసుకురావాలి.
ఇతః ప్రభృతి మా భూయో గమ్యతామ్ అధరాద్ అధః । ఇదం నిర్ధార్యతాం శాస్త్రమ్ అస్త్రమ్ ఆపన్నివారణే
ఇప్పటి నుండి ఇకపై మరింత దిగజారిపోకండి. ఈ శాస్త్రాన్ని కష్టకాలంలో రక్షణ ఆయుధంగా బలంగా నిలిపించుకోండి.
రణే రభసనిర్లూనవారణే ప్రాణమ్ ఉజ్ఝతామ్ । కిమ్ అర్థమాత్రయా కార్యమ్ ఆర్యాశ్ శాస్త్రమ్ అవేక్ష్యతామ్
యుద్ధంలో ఏనుగులు ఉగ్రంగా చీలిపోతూ ప్రాణం itself ముప్పులో ఉన్నప్పుడు, ధనం ఒక్కటే ఏమి ఉపయోగం? మహనీయులు శాస్త్రాన్ని ఆశ్రయించాలి.
ఇదం బిమ్బమ్ ఇదం నిమ్బమ్ ఇతి మత్యా విచార్యతామ్ । స్వయా పరప్రేరణయా యాత మా పశవో యథా
ఇది ప్రతిబింబం, ఇది నిజమని బుద్ధితో విచారించాలి. ఇతరుల మాటలు విని, పశువుల్లా అనుసరించకూడదు.
దౌర్భాగ్యదాయినీ దీనా శుభహీనావిచారణా । ఘనదీర్ఘమహానిద్రా త్యజ్యతాం సమ్ప్రబుధ్యతామ్
విచారణ లేకుండా ఆలోచించడం దురదృష్టాన్ని తెస్తుంది, అది దయనీయమైనది, శుభం లేనిది. అలాంటి గాఢమైన, దీర్ఘమైన, లోతైన నిద్రను వదిలిపెట్టి, మేలుకోండి.
సుప్తం మా స్థీయతాం వృద్ధమన్దకచ్ఛపవచ్ ఛనైః । ఉత్థానమ్ అఙ్గీక్రియతాం జరామరణశాన్తయే
నిద్రలోనే ఉండకండి; వృద్ధమైన మందగమన తాబేలు లాగా నెమ్మదిగా లేచి, మేల్కొనడాన్ని స్వీకరించండి. అలా చేస్తే ముదురు వయస్సు, మరణం తొలగిపోతాయి.
అనర్థాయార్థసమ్పత్తిర్ భోగౌఘో భవరోగదః । ఆపదే సమ్పదస్ సర్వాస్ సర్వత్రానాదరో జయః
భోగాల కోసం సంపద కూడగట్టడం జీవన వ్యాధికి కారణమవుతుంది. కష్టకాలంలో ఉన్న సంపద కూడా, అన్నిటినీ నిర్లక్ష్యం చేయగలిగినవారికే లభిస్తుంది.
లోకతన్త్రానుసారేణ విచారాద్ వ్యవహారిణామ్ । శాస్త్రాచారావిరుద్ధేన కర్మణా శర్మ సిధ్యతి
ప్రపంచంలో నడుస్తున్న ఆచారాలను బట్టి, వివేకంతో, ధర్మశాస్త్రాలకు, సంప్రదాయాలకు విరుద్ధం కాని పనులు చేసే వారికి ఆనందం కలుగుతుంది.
స్వాచారచారుచరితస్య వివిక్తవృత్తేస్ సంసారదుఃఖలవసౌఖ్యదశాస్వ్ అగృధ్నోః । ఆయుర్ యశాంసి చ గుణాశ్ చ సహైవ లక్ష్మ్యా ఫుల్లన్తి మాధవలతా ఇవ సత్ఫలాయ
తన ప్రవర్తన శుభ్రముగా ఉండి, ఒంటరిగా జీవిస్తూ, సుఖంలోనైనా, దుఃఖంలోనైనా లోభం లేకుండా ఉండేవారికి ఆయుష్షు, కీర్తి, గుణాలు, ఐశ్వర్యం అన్నీ కలసి, మల్లెతొగరు పూలు పండ్ల కోసం వికసినట్లు వికసిస్తాయి.
సర్వాతిశయసాఫల్యాత్ సర్వం సర్వత్ర సర్వదా । సమ్భవత్య్ ఏవ తస్మాత్ స్వం శుభోద్యోగం న సన్త్యజేత్
పూర్తిగా విజయవంతమైన ప్రయత్నం అన్నింటిని మించిపోతుంది. అందువల్ల, ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా, ఏదైనా సాధ్యమే. కాబట్టి, మన శుభమైన ప్రయత్నాన్ని ఎప్పుడూ వదలకూడదు.
సర్వోత్కర్షేణ వర్తన్తే దేవా అపి విమర్దితాః । దానవైర్ దానవార్యాఢ్యైర్ గజైః పద్మాకరా ఇవ
ఎంత గొప్పవారైనా దేవతలు కూడా, శక్తివంతమైన దానవుల చేతిలో, పద్మాలతో నిండిన సరస్సుల దగ్గర ఏనుగులు ఎలా ఓడిపోతాయో అలా ఓడిపోతారు.
మరుత్తనృపతేర్ యజ్ఞే సంవర్తేన మహర్షిణా । బ్రహ్మణేవాపరస్ సర్గో రచితస్ ససురాసురః
మరుత్తునరిపతి యజ్ఞంలో, మహర్షి సంవర్తుడు బ్రహ్మదేవుడిలా, దేవతలు మరియు అసురులతో కూడిన మరో సృష్టిని సృష్టించాడు.
మహాతిశయయుక్తేన విశ్వామిత్రేణ విప్రతా । భూయో భూయః ప్రయుక్తేన దుష్ప్రాపా తపసార్జితా
విశ్వామిత్రుడు గొప్ప పట్టుదలతో, మళ్లీ మళ్లీ కఠినమైన తపస్సు చేసి, సాధారణంగా అందరికీ అందని ఫలితాన్ని సాధించాడు.
పిష్టాతకామ్బు దుష్ప్రాపం రసాయనమ్ ఇవాశ్నతా । దుర్భగేనేదృశేనాప్తః క్షీరోద ఉపమన్యునా
పిండి నీటితో చేసిన అరుదైన ఔషధాన్ని తినే వాడిలా, దురదృష్టవశాత్తూ ఉపమన్యుడు అందరికీ దొరకని పాలు సముద్రాన్ని పొందాడు.