ఏష తే కథితస్ సర్వో దామవ్యాలకటక్రమః । మాయేయమ్ ఏవ సంసారీ శూన్యైవాత్యన్తభాసురా
ఈ తాడు, సర్పం, కర్రల క్రమాన్ని నీకు పూర్తిగా వివరించాను. ఈ లోకం మాయ మాత్రమే—ఖాళీగా కనిపించినా, అపారంగా ప్రకాశిస్తుంది.
భ్రమయత్య్ అపరిజ్ఞాతా మృగతృష్ణామ్బుధీర్ ఇవ । సంశామ్యతి పరిజ్ఞాతా మృగతృష్ణామ్బుధీర్ ఇవ
అర్థం తెలియని సమయంలో అది మాయాజలధి లాగా మనల్ని తిరుగుతూనే ఉంచుతుంది; అర్థం తెలిసినప్పుడు అదే మాయాజలధి లాగా నిశ్చలమైపోతుంది.
మహతో ఽపి పదాద్ ఏవం రామాజ్ఞానవశాద్ అధః । పతన్తి మోహితా మూఢా దామవ్యాలకటా ఇవ
ఓ రామా, ఎంత ఎత్తు నుండైనా, అజ్ఞాన ప్రభావంతో మోసపోయినవారు తాళి, పాము, కర్రల మాయలో పడిపోవడం లాగానే కింద పడిపోతారు.
క్వ భ్రూక్షేపవినిష్పిష్టమేరుమన్దరసహ్యతా । క్వ రాజగృహదార్వన్తర్ వ్రణే మషకరూపతా
ఒక కన్నుబొమ్మను కుదించడమే మెరు, మందర, సహ్య పర్వతాలను నలిపేసినదా? రాజమహల్ లోని కట్టెలలో గాయం లోపల దోమగా మారిన స్థితి ఎక్కడ?
క్వ చపేటచ్ఛటామాత్రపాతితార్కేన్దుబిమ్బతా । క్వ ప్రద్యుమ్నగిరౌ గేహభిత్తివ్రణవిహఙ్గతా
ఒక చెంపపగలుతో చంద్రబింబాన్ని కూల్చిన స్థితి ఎక్కడ? ప్రద్యుమ్న పర్వతంపై ఇంటి గోడ గాయంలో పక్షిగా మారిన స్థితి ఎక్కడ?
క్వ పుష్పలీలయాలోలకరతోలితమేరుతా । క్వార్ష్యశృఙ్గే నృసింహస్య గృహే క్రకరపోతతా
ఒకవైపు చేతితో పుష్పాన్ని లాగ తేలికగా మెరుపర్వతాన్ని ఎత్తడముంది, ఇంకొకవైపు ఎండిపోయిన కొండపై సింహం ఉండే గుహలో వణికిపోతున్న పావురం లాంటి స్థితి ఉంది. ఈ రెండింటికి ఏమాత్రం పోలిక లేదు.
చిదాకాశో హి మిథ్యైవ రజసా రఞ్జితప్రభః । స్వరూపమ్ అత్యజన్న్ ఏవ విరూపమ్ ఇవ బుధ్యతే
చైతన్యాకాశం రజోగుణంతో రంగులద్దినట్లు కనిపించినా, అది నిజంగా మాయే. అది తన స్వరూపాన్ని విడిచిపెట్టకుండా, వేరే రూపంలో ఉన్నట్టు అనిపిస్తుంది.
స్వయైవ వాసనాభ్రాన్త్యా సత్యయేవాప్య్ అసత్యయా । మృగతృష్ణామ్బుబుద్ధ్యేవ యాతి జన్తుర్ అవాన్తరమ్
తన వాసనల మాయ వల్ల, అసత్యమైనదీ నిజమైనదిగా కనిపిస్తుంది. మృగతృష్ణలో నీరు ఉందని పొరపాటుగా నమ్మినట్టు, జీవి లోపలికి తలదాచుకుంటాడు.
తరన్తి తే భవామ్భోధిం స్వప్రవాహధియైవ యే । శాస్త్రేణాసద్ ఇదం దృశ్యమ్ ఇతి నిర్వాసనం స్థితాః
ఈ లోకంలో కనిపించే ప్రతిదీ అసత్యమని గ్రహించి, వాసనలకు లోనవకుండా, తమ స్వంత జ్ఞానప్రవాహంతో జీవనసాగరాన్ని దాటి పోవగలవారు వారు.
తారారవవికారీణి శుష్కతర్కమతాని యే । యాన్తి శ్వభ్రజలాన్య్ ఆశు నాశుభం నాశయన్తి తే
తర్కం, వాదం వలన మనస్సు కలవరపడే వారు త్వరగా అయోమయంలో పడిపోతారు. అయితే, వారు దుష్ఫలితాన్ని తొలగించలేరు.
స్వానుభూతిప్రసిద్ధేన మార్గేణాగమగామినా । న వినాశో భవత్య్ అఙ్గ గచ్ఛతాం పతతామ్ ఇవ
తన అనుభవంతోనే నడిచే మార్గం లేకుండా, కేవలం గ్రంథాల ద్వారా ప్రయాణించే వారికి విముక్తి కలగదు. అది పడిపోతున్నవారికీ, నశిస్తున్నవారికీ రాదు.
ఇదం మే స్యాద్ ఇదం మే స్యాద్ ఇతి బుద్ధిమతాం మతిః । స్వేన దౌర్భాగ్యదైన్యేన న భస్మాప్య్ ఉపతిష్ఠతే
‘ఇది నాకు కావాలి, ఇది నాకు కావాలి’ అని బుద్ధిమంతుడు ఆలోచించినా, తన దురదృష్టం, దారిద్ర్యం వల్ల చివరికి బూడిద కూడా మిగలదు.
వేత్తి నిత్యమ్ ఉదారాత్మా త్రైలోక్యమ్ అపి యస్ తృణమ్ । తం త్యజన్త్య్ ఆపదస్ సర్వా రసతేవ జరత్తృణమ్
మూడు లోకాలను కూడా గడ్డి లాంటివిగా ఎప్పుడూ తెలిసిన ఉదారమనస్సున్నవాడిని, అన్ని అపాయాలు వదిలిపోతాయి. ఆవు పాత గడ్డిని వదిలినట్లే.
పరిస్ఫురతి యస్యాన్తర్ నిత్యం సత్త్వచమత్కృతిః । బ్రాహ్మమ్ అణ్డమ్ ఇవాఖణ్డం లోకేశాః పాలయన్తి తమ్
యివ్వరి హృదయంలో ఎప్పుడూ స్వచ్ఛమైన సత్త్వ గుణం ఆశ్చర్యంగా మెరుస్తుంటుందో, ఆ మహాత్ముడిని లోకపాలకులు అఖండమైన బ్రహ్మాండంలా కాపాడుతారు.
అప్య్ ఆపది దురన్తాయాం నైవ రన్తవ్యమ్ అక్రమే । రాహుర్ అప్య్ అక్రమేణైవ పిబన్న్ అప్య్ అమృతం మృతః
ఎంతటి పెద్ద కష్టంలో ఉన్నా, ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు. ఎందుకంటే రాహువు కూడా అన్యాయంగా అమృతాన్ని తాగినా, చివరికి నశించిపోయాడు.
సచ్ఛాస్త్రసాధుసమ్పర్కమ్ అర్కమ్ ఉగ్రప్రకాశదమ్ । యే శ్రయన్తి న తే యాన్తి మోహాన్ధ్యస్య పునర్ వశమ్
సత్యమైన శాస్త్రాలు, మంచివారు వీరితో స్నేహం చేసే వారు, సూర్యుని వెలుతురులా ప్రకాశిస్తారు. అలాంటి వారు మాయ అనే చీకటికి మళ్లీ లోనవ్వరు.
అవశ్యా వశ్యమ్ ఆయాన్తి యాన్తి సర్వాపదః క్షయమ్ । అవశ్యం భవతి శ్రేయః క్రేయం యస్య గుణైర్ యశః
ప్రతి కష్టం తప్పనిసరిగా వస్తుంది, పోతుంది కూడా. మంచి గుణాల వల్ల పేరొందినవారికి తప్పక మేలు కలుగుతుంది.
యేషాం గుణేష్వ్ అసన్తోషో ఽరాగో యేషాం శ్రుతం ప్రతి । సత్య్ అవ్యసనినో యే చ తే నరాః పశవో ఽపరే
తమలో ఉన్న మంచి లక్షణాలతో సంతృప్తి లేని వారు, విద్య పట్ల మమకారం లేని వారు, నిజాయితీతో నిలబడే వారు – వీరే నిజమైన మనుషులు. మిగతావారు కేవలం జంతువులే.
యశశ్చన్ద్రికయా యేషాం భాసితం జనహృన్నభః । తేషాం క్షీరసముద్రాణాం నూనం మూర్తౌ స్థితో హరిః
యశస్సు అనే చంద్రిక వారి హృదయాకాశాన్ని ప్రకాశింపజేస్తే, అలాంటి వారి రూపంలో ఖచ్చితంగా విష్ణువు పాలసముద్రంలో ఉన్నట్టు నివసిస్తాడు.
భుక్తం భోక్తవ్యమ్ అఖిలం దృష్టా ద్రష్టవ్యదృష్టయః । కిమ్ అన్యద్ భవభఙ్గాయ భూయోభోగేష్వ్ అలుబ్ధతా
భోగించాల్సినదంతా భోగించాం, చూడాల్సినదంతా చూశాం. మరి, ఈ లోక బంధాన్ని విడిచిపెట్టేందుకు మళ్లీ మళ్లీ ఆనందాల పట్ల ఆశ లేకపోవడం తప్ప ఇంకేమైనా అవసరమా?
యథాక్రమం యథాశాస్త్రం యథాచారం యథాస్థితి । స్థీయతాం ముచ్యతామ్ అన్తర్ భోగగార్ధ్యమ్ అవాస్తవమ్
ప్రతి ఒక్కరు క్రమంగా, శాస్త్రబద్ధంగా, సదాచారంతో, తగిన స్థితిలో ఉండాలి. లోపల ఉన్న భోగాల పట్ల అసత్యమైన మమకారాన్ని వదిలేసి, విముక్తి పొందాలి.
సంస్తవః క్రియతాం కీర్త్యా గుణైర్ గగనగామిభిః । త్రాయన్తే మృత్యునోపేతం న కదాచన భోగకాః
ఆకాశాన్ని తాకే గొప్ప గుణాలతో కూడిన స్తోత్రాలు పాడాలి. మరణం పట్టుకున్నవారిని ఎప్పుడూ భోగాలు రక్షించవు.
గాయన్తి సిద్ధసున్దర్యో యేషామ్ ఇన్దుసితం యశః । గీతిభిర్ గగనాభోగే తే జీవన్తి మృతాః పరే
వారి కీర్తి చంద్రబింబంలా ప్రకాశిస్తుంటే, ఆ కీర్తిని సిద్ధ సుందరీలు పాటలతో ఆకాశంలో ఆలపిస్తారు. వారు ఈ లోకంలో మరణించినా, ఆ పాటల ద్వారా పరలోకంలో జీవిస్తారు.
పరమం పౌరుషం యత్నమ్ ఆస్థాయాదాయ సూద్యమమ్ । యథాశాస్త్రమ్ అనుద్వేగమ్ ఆచారాత్ కో న సిద్ధిభాక్
అత్యుత్తమమైన మనోబలంతో, శ్రద్ధతో ప్రయత్నించి, శాస్త్రబద్ధంగా, మనసు కలవరపడకుండా సత్కార్యాలు చేస్తే, ఎవరు విజయాన్ని పొందరు చెప్పండి?
యథాశాస్త్రం విహరతా త్వరా కార్యా న సిద్ధిషు । చిరకాలపరా పక్వా సిద్ధిః పుష్టతరా భవేత్
శాస్త్రానుసారం నడుచుకునేవారు విజయాల కోసం తొందరపడకూడదు. దీర్ఘకాలంగా పండిన విజయమే మరింత బలంగా, సంపూర్ణంగా ఉంటుంది.
వీతశోకభయాయాసమ్ అగర్ధమ్ అపయన్త్రణమ్ । వ్యవహారో యథాశాస్త్రం క్రియతాం మా వినశ్యతామ్
బాధ, భయం, అలసట, లోభం, బలవంతం లేని విధంగా, శాస్త్రానికి అనుగుణంగా పనులు చేయాలి. అవి వృథా కాకుండా చూసుకోండి.
జీవో జీర్ణాన్ధకూపేషు భవేష్వ్ అన్తర్ధిమ్ ఆగతః । భవతాం భూరిభఙ్గానామ్ అధునోద్ధ్రియతామ్ అతః
ఈ జన్మల పునరావృతిలో పాడైన గుహల్లో జీవుడు కనపడకుండా పోయాడు. ఇప్పుడు మీరు, ఎన్నో విధ్వంసాల నుండి ఆత్మను బయటకు తీసుకురావాలి.
ఇతః ప్రభృతి మా భూయో గమ్యతామ్ అధరాద్ అధః । ఇదం నిర్ధార్యతాం శాస్త్రమ్ అస్త్రమ్ ఆపన్నివారణే
ఇప్పటి నుండి ఇకపై మరింత దిగజారిపోకండి. ఈ శాస్త్రాన్ని కష్టకాలంలో రక్షణ ఆయుధంగా బలంగా నిలిపించుకోండి.
రణే రభసనిర్లూనవారణే ప్రాణమ్ ఉజ్ఝతామ్ । కిమ్ అర్థమాత్రయా కార్యమ్ ఆర్యాశ్ శాస్త్రమ్ అవేక్ష్యతామ్
యుద్ధంలో ఏనుగులు ఉగ్రంగా చీలిపోతూ ప్రాణం itself ముప్పులో ఉన్నప్పుడు, ధనం ఒక్కటే ఏమి ఉపయోగం? మహనీయులు శాస్త్రాన్ని ఆశ్రయించాలి.
ఇదం బిమ్బమ్ ఇదం నిమ్బమ్ ఇతి మత్యా విచార్యతామ్ । స్వయా పరప్రేరణయా యాత మా పశవో యథా
ఇది ప్రతిబింబం, ఇది నిజమని బుద్ధితో విచారించాలి. ఇతరుల మాటలు విని, పశువుల్లా అనుసరించకూడదు.