తౌ శైలాద్ అవరోహన్తౌ దృష్టవన్తౌ మహాద్యుతీ । నవహేమలతాజాలకుఞ్జసుప్తాన్ నభశ్చరాన్
వారు ఆ కొండ నుంచి దిగుతూ, నూతనమైన బంగారు లతలతో అలంకరించబడిన తోటల్లో నిద్రిస్తున్న ప్రకాశవంతమైన ఆకాశవాసులను చూశారు.
వల్లీవలయదోలాభిః క్రీడన్తీర్ గగనాఙ్గనాః । హరిణీముగ్ధముగ్ధాక్షిప్రేక్షితస్మారితోత్పలాః
ఆకాశంలో ఉన్న యువతులు లతలతో చేసిన గాజులు, ఊయలలతో ఆడుకుంటూ, హరిణి పిల్లల మాదిరిగా అమాయకమైన చూపులతో, తమ అందమైన కళ్లతో కమలాలను తలపించేలా ఉన్నారు.
సింహాన్ అధ్యాసితోత్తుఙ్గశిలాశకలవిష్టరాన్ । ధృతాకారాన్ ఇవోత్సాహాన్ హేలాదృష్టజగత్త్రయాన్
ఎత్తైన పర్వత శిలలపై కూర్చున్న సింహాలు, ఉత్సాహానికి రూపాలుగా కనిపిస్తూ, మూడు లోకాల్ని నిర్లక్ష్యంగా చూస్తూ ఉండేవి.
తాలోత్తాలలతాన్యస్తహస్తాన్ హస్తిఘటాపతీన్ । మదావలేపనిద్రాలూన్ మదాన్ మూర్తిమ్ ఇవాస్థితాన్
అక్కడ వారు తాటి, వల్లి కాండలపై చేతులు ఉంచుకుని, మదంతో మత్తుగా, గర్వంతో నిండినట్లు నిలబడి ఉన్న ఏనుగుల నాయకులను చూశారు.
పుష్పకేసరరక్తాఙ్గపవనారుణవాలధీన్ । చఞ్చలాంశ్ చమరాంశ్ చారు భూభృన్మఙ్గలచాలితాన్
పుష్పరేణువులతో, గాలి తాకిడితో శరీరం ఎర్రబడిన, అందంగా ఊగిపడే తోకలతో, భూమిపై మంగళకరంగా కదులుతున్న చమరాలను వారు చూశారు.
కృతాజస్రపతత్పుష్పధారాసారనిమజ్జనాన్ । భ్రమరాన్ సర్జఖర్జూరశాఖాశరణతాం గతాన్
అక్కడ ఎప్పటికప్పుడు పూల వర్షంలో మునిగిపోయి, సర్జ, ఖర్జూర వృక్షాల కొమ్మల్లో ఆశ్రయం తీసుకుంటున్న తేనెటీగలను వారు చూశారు.
పరస్పరఫలాఘాతక్ష్వేడావిజితకీచకాన్ । ధాతుపాటలసద్వక్త్రాన్ మర్కటాన్ అటనోత్కటాన్
అక్కడ ఖనిజాలతో ముఖాలు రంగు పులిమిన, ఒకరిపై ఒకరు పండ్లు విసిరుకుంటూ, పెద్ద శబ్దాలు చేస్తూ, కీచకలను ఓడించినట్లు తిరిగే కోతులను వారు చూశారు.
లతావితానసఞ్ఛన్నసానూపవనమన్దిరాన్ । సిద్ధాన్ అమరనారీభిర్ మన్దారకుసుమాహతాన్
తెన్నెలతాడులతో కప్పబడిన కొండదారులు, తోటలు, మేడలు, అక్కడ సిద్ధులు దేవకన్యలతో కలిసి, మందారపువ్వులతో అలంకరించబడి ఆనందంగా ఉంటారు.
ధాతుపాటలనిర్వారిపయోదపటసంవృతాన్ । తటాన్ అజనసంసర్గాన్ బౌద్ధాన్ ప్రవ్రాజితాన్ ఇవ
అక్కడి తీరాలు ఖనిజాల పొరలతో, మేఘపు చాదరలతో కప్పబడి, ఎవ్వరూ అడుగుపెట్టని చోట్లా, లోక సంబంధం విడిచిన బౌద్ధసన్యాసుల్లా కనిపిస్తాయి.
సరితః కున్దమన్దారపినద్ధలహరీఘటాః । సాగరోత్కతయేవాత్తమధుమాసప్రసాధనాః
అక్కడ నదులు మల్లెపువ్వులు, మందారపువ్వుల గుచ్చులతో అలలు కట్టబడి, వసంతకాలపు సౌందర్యంతో అలంకరించబడి, సముద్రం వాటిని తనవైపు లాక్కున్నట్టు కనిపిస్తాయి.
పుష్పభారపినద్ధాఙ్గాన్ వృక్షాన్ పవనకమ్పితాన్ । క్షీవాన్ ఇవ మధుప్రాప్తౌ ఘూర్ణన్మధుకరేక్షణాన్
పువ్వుల భారంతో వంగిన కొమ్మలతో, గాలికి ఊగిపోతున్న చెట్లు, తేనె వచ్చిన ఆనందంలో అలసిపోయినట్టు, వాటి చుట్టూ తేనెటీగలు చుట్టుముట్టి తిరుగుతూ కనిపిస్తాయి.
శైలరాజశ్రియం స్ఫీతాం పశ్యన్తౌ తావ్ ఇతస్ తతః । ప్రాప్తవన్తౌ వసుమతీం పురపత్తనమణ్డితామ్
పర్వతరాజు యొక్క మహిమను విస్తారంగా చూస్తూ, వారు ఇద్దరూ ఇక్కడ అక్కడ సంచరిస్తూ, నగరాలు పట్టణాలతో అలంకరించబడిన భూమిని చేరుకున్నారు.
క్షణాద్ అవాపతుస్ తత్ర పుష్పలోలతరఙ్గిణీమ్ । సమఙ్గాం సరితం సాధూ సర్వపుష్పమయీమ్ ఇవ
అక్కడ వారు క్షణంలోనే పువ్వులతో ఆడుకుంటున్న అలలతో, అందంగా, సంపూర్ణంగా, మొత్తం పుష్పాలతో నిండినట్టు కనిపించే ఒక నదిని చేరారు.
దదర్శాథ తటే తస్యాః కస్మింశ్చిత్ తనయం భృగుః । దేహాన్తరపరావృత్తం భావమ్ అన్యమ్ ఉపాగతమ్
ఆ నది తీరంలో, భృగువు ఒక యువకున్ని చూశాడు. అతడు తన మునుపటి శరీరాన్ని వదిలిపెట్టి, మరో స్థితిని పొందినవాడిగా ఉన్నాడు.
శాన్తేన్ద్రియం సమాధిస్థమ్ అచఞ్చలమనోమృగమ్ । సుచిరాద్ ఇవ విశ్రాన్తం సుచిరం శ్రమశాన్తయే
అతని ఇంద్రియాలు శాంతంగా, ధ్యానంలో స్థిరంగా, మనస్సు చలనం లేకుండా ఉండగా, చాలా కాలం విశ్రాంతి పొందినవాడిలా, దీర్ఘకాలపు శ్రమకు ఉపశమనం పొందినవాడిగా కనిపించాడు.
చిన్తయన్తమ్ ఇవానన్తాశ్ చిరభుక్తాశ్ చిరోజ్ఝితాః । సంసారసాగరగతీర్ హర్షశోకనిరన్తరాః
ఈ లోకజీవిత ప్రయాణాలు ఎప్పటికీ ముగియని వంటివి, ఎప్పుడూ సంతోషం, దుఃఖంతో నిండినవి. ఇవన్నీ ఎన్నోసార్లు అనుభవించబడి, ఇప్పుడు చాలా కాలంగా వదిలేయబడ్డవిగా, మనసులో తలపోస్తున్నట్టు అనిపించాయి.
నూనం నిశ్చలతాం యాతమ్ అతిభ్రమితచక్రవత్ । అనన్తజగదావర్తవివర్తాతిశయాద్ ఇవ
ఇది నిశ్చలంగా మారిపోయిందని స్పష్టంగా కనిపించింది. చాలా వేగంగా తిరిగిన చక్రంలా, అనంతమైన లోకాల తిరుగుడి వల్ల ఇప్పుడు అది ఆగిపోయినట్టు అనిపించింది.
ఏకాన్తసంస్థితం కాన్తం కాన్త్యైకాకినమ్ ఆశ్రితమ్ । ఉపశాన్తేహితం త్యక్తచిత్తసమ్భ్రమసఙ్గమమ్
అతడిని పూర్తిగా ఒంటరిగా, తన స్వంత కాంతిలోనే వెలిగుతూ, శాంతంగా, మనసు కలవరానికి దూరంగా, ఏ కలత లేకుండా ఉన్నట్టుగా చూశాడు.
నిర్వికల్పసమాధిస్థం విరతం ద్వన్ద్వవృత్తితః । హసన్తమ్ అఖిలా లోకగతీశ్ శీతలయా ధియా
అతడు ఆలోచనలన్నింటినీ దాటి, సమతా స్థితిలో కూర్చుని, ద్వంద్వాల ప్రభావం లేకుండా, చల్లని మనసుతో, అన్ని లోకాల మార్గాలను చిరునవ్వుతో చూస్తూ ఉన్నాడు.
విదితాఖిలవృత్తాన్తం విగతాశేషకౌతుకమ్ । నిరస్తకల్పనాజాలమ్ ఆలమ్బితమహాపదమ్
అతడు అన్నీ విషయాలు తెలిసినవాడు, అతని మనసులో ఇక ఏ ఆశ్చర్యం లేదు, ఊహలన్నీ తొలగిపోయాయి, అతడు పరమ స్థితిని ఆశ్రయించాడు అని చూశాడు.
అనన్తవిశ్రాన్తితతే పదే విశ్రాన్తమ్ ఆత్మని । ప్రతిబిమ్బమ్ అగృహ్ణన్తం సితం మణిమ్ ఇవ స్థితమ్
అతడు అనంత విశ్రాంతి స్థితిలో, తనలోనే నిలిచి, ప్రతిబింబాలను పట్టుకోకుండా, నిర్మలమైన మణిలా నిశ్చలంగా ఉన్నాడని చూశాడు.
హేయోపాదేయసఙ్కల్పవికల్పాభ్యాం సముజ్ఝితమ్ । సుప్రబుద్ధమతిం ధీరం దదర్శ తనయం భృగుః
త్యాగం, స్వీకారం అనే భావాలు లేని, పూర్తిగా మేలుకున్న, స్థిరమైన మనస్సుతో ఉన్న తన కుమారుడిని భృగువు చూశాడు.
తమ్ ఆలోక్య భృగోః పుత్రం కాలో భృగుమ్ ఉవాచ హ । వాక్యమ్ అబ్ధిధ్వనినిభం తవ పుత్రస్ త్వ్ అసావ్ ఇతి
భృగువు తన కుమారుణ్ని చూసినప్పుడు, కాలుడు సముద్రధ్వని లాంటి మాటలతో, 'ఇతడే నీ కుమారుడు' అని భృగువుతో అన్నాడు.
విబుధ్యతామ్ ఇతి గిరా సమాధేర్ విరరామ సః । భార్గవో ఽమ్భోదఘోషేణ శనైర్ ఇవ శిఖణ్డభృత్
‘లేచి రా’ అన్న మాట విన్న వెంటనే భార్గవుడు సమాధి నుండి మెల్లగా బయటికొచ్చాడు. అది మేఘగర్జన వింటూ గరుడుడు నిద్రలేచినట్టు ఉండింది.
ఉన్మీల్య నేత్రే సో ఽపశ్యద్ అగ్రే కాలభృగూ ప్రభూ । సమోదయావ్ ఇవాయాతౌ దేవౌ శశిదివాకరౌ
కళ్లను తెరిచి చూసిన భార్గవుడు, తన ముందే ఇద్దరు మహాశక్తివంతులైన కాలభృగువులను చూశాడు. వారు ఒకేసారి కనిపించిన చంద్రుడు, సూర్యుడు లాగా ప్రకాశవంతంగా ఉన్నారు.
కదమ్బలతికాపీఠాద్ అథోత్థాయ ననామ తౌ । సమం సమాగతౌ కాన్తౌ విప్రౌ హరిహరావ్ ఇవ
కదంబలతికల మంటపం మీద ఉన్న తన ఆసనం నుండి లేచి, ఆ ఇద్దరు అందమైన బ్రాహ్మణులకు భార్గవుడు నమస్కరించాడు. వారు ఇద్దరూ కలిసిన హరి, హరులు లాగా కనబడుతున్నారు.
మిథః కృతసమాచారాశ్ శిలాయాం సముపావిశన్ । మేరుపృష్ఠే జగత్పూజ్యా బ్రహ్మవిష్ణుహరా ఇవ
తప్పకుండా పరస్పరం శుభాకాంక్షలు చెప్పుకుని, అందరూ కలసి ఒక రాయిమీద కూర్చున్నారు. వారు మేరు పర్వత శిఖరంపై బ్రహ్మ, విష్ణు, హరులు కూర్చున్నట్టు అందరికీ పూజ్యులుగా కనిపించారు.
అథ శాన్తతపా నామ స సమఙ్గాతటే ద్విజః । తావ్ ఉవాచ వచశ్ శాన్తమ్ అమృతస్యన్దసున్దరమ్
ఆ సమయంలో, శాంతతప అనే బ్రాహ్మణుడు నది ఒడ్డున ఉన్న వారిని అమృతం లాంటి మధురమైన, మృదువైన మాటలతో ఇలా సంభోదించాడు.
భవతోర్ దర్శనేనాహమ్ అద్య నిర్వృతిమ్ ఆగతః । సమమ్ ఆగతయోర్ లోకం శీతలోష్ణరుచోర్ ఇవ
మీరిద్దరిని చూసిన ఈ రోజు నాకు పరమ సంతృప్తి కలిగింది. చల్లని చంద్రుడు, వేడిగా వెలిగే సూర్యుడు ఒకేసారి కనిపిస్తే లోకానికి కలిగే ఆనందం నాకు కలిగింది.
యో న శాస్త్రైర్ న తపసా న జ్ఞానేన న విద్యయా । వినష్టో మే మనోమోహః క్షీణో ఽసౌ దర్శనేన వామ్
శాస్త్రాలు, తపస్సు, జ్ఞానం, విద్య — ఇవేవీ తొలగించలేని నా మనస్సులోని మాయను, మీ దర్శనం ఇప్పుడు పూర్తిగా పోగొట్టింది.