సత్ సూక్ష్మమ్ అసదాభాసమ్ అసద్ ఏవ హ్య్ అతద్దృశామ్ । కీదృశీ బీజతా తత్ర బీజాభావే కుతో ఽఙ్కురః
సూక్ష్మమైన సత్త, అసత్తుగా కనిపించేది, చూడలేని వారికి నిజంగా లేనట్టే ఉంటుంది. అలాంటి చోట విత్తనం ఎలా ఉంటుంది? విత్తనం లేకుండా మొలక ఎలా పుడుతుంది?
గగనాఙ్గాద్ అపి స్వచ్ఛే శూన్యే తత్ర పరే పదే । కథం సన్తి జగన్మేరుసముద్రగగనాదయః
అత్యున్నతమైన ఆ స్థితిలో, ఆకాశ తత్త్వాన్ని కూడా మించిపోయే స్వచ్ఛమైన శూన్యంలో, ఈ లోకం, మేరు పర్వతం, సముద్రాలు, ఆకాశం లాంటి వాటికి ఎలా స్థానం ఉంటుంది?
నకిఞ్చిద్ యత్ కథం కిఞ్చిత్ తత్రాస్తే వస్త్వ్ అవస్తుని । అస్తి చేత్ తత్ కథం తత్ర విద్యమానం న దృశ్యతే
ఏమీ లేని దానిలో ఏదైనా ఎలా ఉండగలదు? అక్కడ ఏదైనా ఉంటే, అది ఎందుకు కనిపించదు?
నకిఞ్చిదాత్మనః కిఞ్చిత్ కథమ్ ఏతి కుతో ఽథ వా । శూన్యరూపాద్ ఘటాకాశాజ్ జాతో ఽద్రిః క్వ కుతః కదా
ఏమీ లేని దానిలో ఏదైనా ఎలా పుట్టగలదు? అది ఎక్కడి నుంచి, ఎప్పుడు, ఎలా వస్తుంది? ఒక గడిలోని శూన్య స్థలం నుంచి పర్వతం పుట్టడం ఎలా సాధ్యం?
ప్రతిపక్షే కథం కిఞ్చిద్ ఆస్తే ఛాయాతపే యథా । కథమ్ ఆస్తే తమో భానౌ కథమ్ ఆస్తే హిమే ఽనలః
విపరీతంగా, ఏదైనా ఉండటం ఎలా సాధ్యం? ఎలా వెలుతురు, నీడ రెండూ కలిసుండవు, అలాగే సూర్యంలో చీకటి ఉండటం ఎలా? మంచులో అగ్ని ఉండటం ఎలా?
మేరుర్ ఆస్తే కథమ్ అణౌ కుతః కిఞ్చిద్ అనాకృతౌ । తదతద్రూపయోర్ ఐక్యం క్వ చ్ఛాయాతపయోర్ ఇవ
ఒక అణువులో మెరుపర్వతం ఎలా ఉంటుందో, ఆకారం లేనిదానిలో ఏదైనా ఎలా ఉంటుందో చెప్పడం అసాధ్యం. ఉన్నదీ, లేనిదీ కలిసిపోవడం, నీడకూ, వెలుతురుకీ కలయిక సాధ్యమేనా అన్నట్టే.
సాకారే వటధానాదావ్ అఙ్కురో ఽస్తీతి యుక్తిమత్ । అనాకారే మహాకారం జగద్ అస్తీత్య్ అయుక్తిమత్
వటవృక్షం వంటి విత్తనంలో మొక్క ఉంటుంది అని చెప్పడం సమంజసం. కానీ, రూపం లేనిదానిలో ఈ విశాలమైన లోకం ఉంది అని చెప్పడం సమంజసం కాదు.
దేశాన్తరే యచ్ చ నరాన్తరే చ బుద్ధ్యాదిసర్వేన్ద్రియశక్త్యదృశ్యమ్ । నాస్త్య్ ఏవ తత్తద్విధబుద్ధిబోధే నకిఞ్చిద్ ఇత్య్ ఏవ తద్ ఉచ్యతే చ
ఒక చోటో, ఇంకొక మనిషిలోనో మనస్సు లేదా ఇంద్రియాలు గ్రహించని వాటిని, ఆ మనస్సు తెలిసిన పరిధిలో అవి లేవనే చెప్పాలి. ఇదే చెప్పబడింది.
కార్యస్య తత్ కారణతాం ప్రయాతం వక్తీతి యస్ తస్య విమూఢబోధః । కైర్ నామ తత్కార్యమ్ ఉదేతి తస్మాత్ స్వైః కారణౌఘైస్ సహకారిరూపైః
ఫలితం తిరిగి కారణమవుతుందని ఎవడు అంటాడో, అతని జ్ఞానం అయోమయంగా ఉంది. ఆ ఫలితం, దానికి తోడుగా సహాయపడే కారణాలతో కలసి, ఎలా ఉద్భవించగలదు?
దుర్బుద్ధిభిః కారణకార్యభావం సఙ్కల్పితం దూరతరే వ్యుదస్య । యద్ ఏవ తత్ సత్యమ్ అనాదిమధ్యం జగత్ తద్ ఏవ స్థితమ్ ఇత్య్ అవేహి
కారణం–ఫలితాల మధ్య తేడా అనేది మూర్ఖులు ఊహించిందే, దాన్ని పూర్తిగా పక్కన పెట్టు. నిజంగా ఉన్నది, ఈ ఆదిమూ అంతమూ లేని ప్రపంచమే వాస్తవం అని తెలుసుకో.
జగదాద్యఙ్కురస్ తత్ర యద్య్ అస్తి తద్ అసౌ తదా । కైర్ ఇవోదేతి కథయ కారణైస్ సహకారిభిః
ఈ ప్రపంచానికి మొదటి మొక్క అస్తిత్వంలో ఉంటే, అది అప్పుడే ఉంటుంది. చెప్పు, అది ఎలాంటి సహాయకారణాలతో పుట్టుకొస్తుంది?
సహకారికారణానామ్ అభావే వాఙ్కురోద్గతిః । వన్ధ్యాకన్యా చ దృష్టేహ న కదాచన కేనచిత్
సహాయకారణాలు లేనప్పుడు మొక్క మొలకెత్తడం ఎప్పుడూ కనిపించదు. అలాగే, వంధ్యకు కుమార్తె పుట్టినట్టు ఎవరూ ఎప్పుడూ చూడలేదు.
సహకారికారణానామ్ అభావే యచ్ చ వోదితమ్ । మూలకారణమ్ ఏవాత్మా తత్ స్వభావే స్థితం తథా
సహాయకారణాలు లేని స్థితిలో ఏదైనా ఉద్భవించిందని చెప్పినపుడు, అది అసలు కారణమైన ఆత్మే, తన స్వభావంలో నిలిచి ఉంటుంది.
సర్గాదౌ సర్గరూపేణ బ్రహ్మైవాత్మని తిష్ఠతి । యథాస్థితమ్ అనాకారం క్వ జన్యజనకక్రమః
సృష్టి ప్రారంభంలో బ్రహ్మమే సృష్టిరూపంగా తనలో తానే నిలిచి ఉంటుంది. అది ఆకారరహితం కావడంతో, ఇక్కడ కారణం–ఫలితాల క్రమం ఎక్కడ ఉంటుంది?
అథ పృథ్వ్యాదయో ఽన్యే వా కుతో ఽప్య్ ఆగత్య కుర్వతే । సహకారికారణత్వం తత్ పూర్వైవాత్ర దూషణా
భూమి మొదలైనవి లేదా మరేదైనా వస్తువులు ఎక్కడినుంచో వచ్చి సహాయ కారణాలుగా వ్యవహరిస్తే, అవి ముందే ఉండటం ఇక్కడ తప్పే అవుతుంది.
తస్మాత్ పరే జగచ్ ఛాన్తమ్ ఆస్తే తత్ సహకారణైః । వినా ప్రసరతీత్య్ ఉక్తిర్ బాలస్య న విపశ్చితః
అందువల్ల, ఈ జగత్తు పరబ్రహ్మ నుండి సహాయ కారణాలతో గానీ లేకపోయినా గానీ ప్రశాంతంగా ఉద్భవించిందని చెప్పడం పిల్లవాడి మాట, జ్ఞానులది కాదు.
తస్మాద్ రామ జగన్ నాసీన్ న చాస్తి న భవిష్యతి । చేతనాకాశమ్ ఏవాచ్ఛం కచతీత్థమ్ ఇవాత్మని
కాబట్టి రామా, ఈ జగత్తు ఎప్పుడూ లేదు, ఇప్పుడూ లేదు, భవిష్యత్తులో కూడా ఉండదు. నిర్మలమైన చైతన్యాకాశమే మనలో ప్రతిబింబంలా ప్రకాశిస్తుంది.
అత్యన్తాభావ ఏవాస్య జగతో విద్యతే యదా । తదా బ్రహ్మేదమ్ అఖిలమ్ ఇతి సద్ రామ నాన్యథా
ఈ లోకమంతా పూర్తిగా లేకపోయినప్పుడు, రామా, ఇది అంతా నిజంగా బ్రహ్మమే, వేరే ఏమీలేదు.
పూర్వప్రధ్వంసనాన్యోఽన్యాభావైర్ యద్ ఉపశామ్యతి । అశాన్తమ్ ఏవ తచ్ చిత్తే న శామ్యత్య్ ఏవ తద్ యతః
ఏదైనా ముందు నశించటం వల్ల లేదా వేరేదైనా లేకపోవడం వల్ల ఆపదలు తగ్గినట్టు కనపడినా, మనసులో అది నిజంగా శాంతించదు, ఎందుకంటే అది అక్కడ ఇంకా మిగిలే ఉంటుంది.
అత్యన్తాభావమ్ ఏవాతో జగద్దృశ్యస్య సర్వథా । వర్జయిత్వేతరా యుక్తిర్ నాస్త్య్ ఏవానర్థసఙ్క్షయే
కనిపించే ఈ జగత్తు పూర్తిగా లేకపోవడమే అన్ని విధాలా సరైన ఉపాయం; దీనికంటే వేరే మార్గం బాధలు పోవడానికి లేదు.
చిదాకాశస్య బోధో ఽయం జగదాదీతి యత్ స్థితమ్ । అయం సో ఽహమ్ ఇదం రూపాలోకచిత్తకలాద్య్ అపి
చైతన్యమైన ఆకాశం గురించి ఉండే ఈ జ్ఞానం, లోకానికి మూలంగా నిలిచింది. అదే నేను, ఇదే రూపాలు, వెలుగులు, ఆలోచనలు మొదలైనవన్నీ కూడా.
ఇదమ్ అర్కాది పృథ్వ్యాది తథేదం వత్సరాది చ । అయం కల్పః క్షణశ్ చాయమ్ ఇమే మరణజన్మనీ
ఇది సూర్యుడు మొదలైనవీ, ఇది భూమి మొదలైనవీ, ఇదే సంవత్సరమూ, ఇదే యుగమూ, ఇదే క్షణమూ, ఇవే మరణం, జననం.
అయం కల్పాన్తసంరమ్భో మహాకల్పాన్త ఏష సః । అయం స సర్గప్రారమ్భో భావాభావక్రమస్ త్వ్ అసౌ
ఇది యుగాంతంలో కలిగే కలకలం, ఇది మహాయుగానికి అంతం, ఇది సృష్టి ఆరంభం, అది ఉనికి-అనుబంధాల క్రమం.
లక్షాణీమాని కల్పానామ్ ఇమా బ్రహ్మాణ్డకోటయః । ఇమే బ్రహ్మేన్ద్రనిచయా ఇమా విష్ణ్వాదిశక్తయః
ఇవి లక్షలాది యుగాలు, ఇవే అనేక బ్రహ్మాండాలు, ఇవే బ్రహ్మ, ఇంద్రుల సమూహాలు, ఇవే విష్ణువు మొదలైనవారి శక్తులు.
ఏతే చేమే పరిణతా ఇమే భూయ ఉపాగతాః । ఇమాని ధిష్ణ్యజాలాని దేశకాలకలా ఇమాః
ఇవి పరిపక్వమైనవీ, ఇవి మళ్లీ వచ్చినవీ, ఇవే లోకాల సముదాయాలు, ఇవే దేశకాల విభాగాలు.
మహాచిత్పరమాకాశమ్ అనావృత్తమ్ అనన్తకమ్ । యథా పూర్వం స్థితం శాన్తమ్ ఇత్య్ ఏవం కచతి స్వయమ్
అది మహత్తరమైన చైతన్యం, పరమమైన ఆకాశంలా, ఎటువంటి ఆవరణ లేకుండా, అనంతంగా, ఎప్పటిలాగే ప్రశాంతంగా ఉంటుంది—అది తన స్వభావానుసారం అలా నిలిచి ఉంటుంది.
పరమాణుసహస్రాంశభాస ఏతా మహాచితేః । స్వభావభూతా ఏవాన్తస్స్థితా నాయాన్తి యాన్తి నో
ఈ ప్రకాశాలు వేల అణువుల కాంతిరేఖల్లా, ఆ మహాచైతన్యానికి చెందినవే. ఇవి అంతర్లీనంగా సహజంగా ఉంటాయి, రావడం లేదా పోవడం అనే మార్పు వీటికి ఉండదు.
స్వయమ్ అన్తశ్ చమత్కారో యస్ సముద్గీర్యతే చితా । తత్ సర్గభానం భాతీదం భారూపం న చ భిత్తిమత్
చైతన్యంలోనుండి ఏ ఆశ్చర్యం అంతర్గతంగా ఉద్భవిస్తుందో, అదే సృష్టి రూపంగా వెలుగునిస్తుంది—అది రూపంగా కనిపించినా, వాస్తవంగా దానికి స్థిరమైన ఆధారం ఉండదు.
నోద్యన్తి న చ నశ్యన్తి నాయాన్తి న చ యాన్తి చ । మహాశిలాన్తర్లేఖానాం సన్నివేశ ఇవాచలాః
అవి ఉద్భవించవు, నశించవు, రావు, పోవు కూడా కాదు—పెద్ద శిలలో గీసిన గీతల్లా, అవి స్థిరంగా ఉంటాయి.
ఇమే సర్గాః ప్రస్ఫురన్తి స్వతస్ స్వాత్మని నిర్మలే । నభసీవ నభోభాగా నిరాకారా నిరాకృతౌ
ఈ సృష్టులు స్వయంగా, నిర్మలమైన స్వయంలోనే ఉద్భవిస్తాయి. ఆకాశంలో భాగాలు ఎలా కనిపిస్తాయో, ఆకారరహితమైన వాటి మధ్య ఆకారాలు లేవు కదా, అలాగే ఇవి కూడా స్వతంత్రంగా వెలిసినవే.