నిరభ్రామ్బరనక్షత్రే కస్మింశ్చిన్ దివసే తతః । తైస్ తైర్ ఆరమ్భసంరమ్భైస్ తైర్ వస్త్రవిభవార్పణైః
ఒక రోజు, ఆకాశం మేఘరహితంగా, నక్షత్రాలతో అలంకరించబడి ఉండగా, అక్కడ色色 కార్యక్రమాలు, ఉత్సాహభరితమైన పనులు, వస్త్రాలు, ధనం బహుమతులుగా ఇచ్చే వేడుకలు జరిగాయి.
దత్తాథ తేన సా మహ్యం కుమారీ భయదాయినీ । సుకృష్ణా కృష్ణవర్ణేన దుష్కృతేనేవ శాసనా
ఆ తరువాత, ఆ మనిషి తన కుమార్తెను నాకు ఇచ్చాడు. ఆ యువతి నన్ను భయపెట్టే విధంగా ఉండి, నల్లని చర్మంతో, చెడు పనులకు శిక్షలా కనిపించింది.
సరభసమ్ అభితో వినేదుర్ అత్ర ప్రసృతమహామదిరాసవాశ్ శ్వపాకాః । హతపటుపటహా విలాసవన్తస్ స్వయమ్ ఇవ దుష్కృతరాశయో మహాన్తః
అక్కడ, మద్యం తాగి మత్తులో ఉన్న చండాళులు చుట్టూ గట్టిగా అరుస్తూ, గొప్పవారు తమ చెడు ఆలోచనలతో, తామే దుష్కర్మల రూపంగా, డప్పులు కొడుతూ, ఆటల్లో మునిగి ఆనందించారు.
బహునాత్ర కిమ్ ఉక్తేన స్వోత్సవావర్జితాశయః । తతఃప్రభృతి తత్రాహం సమ్పన్నః పుష్టపుక్కసః
ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. ఆ రోజునుంచి నా మనసులో ఆనందం లేకుండా, నేను దురదృష్టవశాత్తూ బలహీనమైన ఓ పక్కవాడిగా మారిపోయాను.
సప్తరాత్రోత్సవస్యాన్తే క్రమాన్ మాసాష్టకం గతమ్ । పుష్పితా సాథ సమ్పన్నా స్థితా గర్భవతీ తతః
ఏడు రోజుల ఉత్సవం ముగిసిన తర్వాత, క్రమంగా ఎనిమిది నెలలు గడిచిపోయాయి. అప్పుడు ఆమె పుష్పించిపోయి, గర్భవతిగా నిలిచింది.
ప్రాసూత దుఃఖదాం కన్యాం విపద్ దుఃఖక్రియామ్ ఇవ । సా కన్యా వవృధే శీఘ్రం మూర్ఖచిన్తేవ పీవరీ
ఆమె బాధను కలిగించే ఒక కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది. అది కష్టాన్ని తెచ్చే దురదృష్టంలా ఉంది. ఆ అమ్మాయి త్వరగా పెరిగి, మూర్ఖమైన ఆందోళనలా బలంగా తయారైంది.
పునః ప్రాసూత సా వర్షైస్ త్రిభిః పుత్రమ్ అశోభనమ్ । అనర్థమ్ ఇవ దుర్బుద్ధిర్ ఆశాపాశవిధాయకమ్
మళ్ళీ మూడు సంవత్సరాల తర్వాత, ఆమె ఒక కుమారుడికి జన్మనిచ్చింది. అతడు ఆకర్షణీయంగా లేకుండా, దురదృష్టంలా, మూర్ఖుడిగా, ఆశల బంధనాల్లో చిక్కుకున్నవాడిగా ఉన్నాడు.
పునః ప్రాసూత కన్యాం చ పునర్ అప్య్ అర్భకం తతః । కలత్రవాన్ అహం జాతో వనే జరఢపుక్కసః
ఆమె మళ్లీ ఒక కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది, తరువాత ఇంకొక బిడ్డను ప్రసవించింది. అలా నేను అడవిలో ఒక వృద్ధుడు, బలహీనుడైన పుక్కసుడిగా భార్యతో కూడి జీవించాను.
తయా సహ సమాస్ తత్ర మయా బహ్వ్యో ఽతివాహితాః । నరకే చిన్తయా సార్ధం బ్రహ్మఘ్నేనేవ నశ్యతా
ఆమెతో కలిసి అక్కడ ఎన్నో సంవత్సరాలు గడిపాను. ఆందోళనతో కూడి, బ్రాహ్మణ హంతకుడు నరకంలో బాధపడినట్లు నేను నశించిపోతూ ఉన్నాను.
శీతవాతాతపక్లేశవివశేన వనాన్తరే । చిరం విలులితం వృద్ధకచ్ఛపేనేవ పల్వలే
చలిని, గాలిని, ఎండను భరించలేక అడవిలో ఎంతో కాలం ఇబ్బందిపడ్డాను. ఒక వృద్ధ కప్పు చెరువు లోపల తిప్పబడినట్టు నేను తిప్పబడిపోయాను.
కలత్రచిన్తాహతయా ధియా సన్దహ్యమానయా । దృష్టాః కష్టసమారమ్భా దిశః ప్రజ్వలితా ఇవ
భార్య కోసం కలిగిన ఆందోళనతో నా మనసు లోపల మండిపోతూ, ఎటు చూసినా దిక్కులు అన్నీ బాధతో మండుతున్నట్లుగా కనిపించాయి.
క్షౌమానేకసమాక్షీణపటఖణ్డకధారిణా । కాష్ఠభారో వనే వ్యూఢో యో మూర్తమ్ ఇవ దుష్కృతమ్
అతడు ఎన్నో ముక్కలతో చేర్చిన పాత వస్త్రాన్ని ధరించి, అడవిలో మంటలు మోస్తూ, దురదృష్టానికి రూపంగా కనిపించాడు.
యౌకకీర్ణజరక్లిన్నగన్ధికౌపీనవాససా । ఆఢ్యాస్పదవలీకానాం తలే నీతా ఘనాగమాః
పాతదనం, మలినత వల్ల తడిగా, దుర్వాసనతో ఉన్న కౌపీనాన్ని ధరించి, ధనికుల ఇళ్ల కింద గాఢమైన మేఘాలు చేరిన చోటికి తీసుకుపోయాడు.
కలత్రాపూరణోత్కేన జర్జరేణ హిమానిలైః । హేమన్తే దుర్దురేణేవ నిలీనం వనకుక్షిషు
తన భార్యతో కలిసి, వృద్ధత్వంతో బలహీనుడై, చలికాలపు గాలులకు వణికిపోతూ, అడవి లోతుల్లో దాగి ఉన్నాడు.
నానాకలహకల్లోలతాపప్రసరవిద్రుతాః । బాష్పవ్యాజేన నిర్ముక్తా నేత్రాభ్యాం రక్తబిన్దవః
వివిధ కలహాల కలకలతో, గొడవల వేడితో బాధపడి, కన్నీటి రూపంలో కళ్ల నుంచి రక్తబిందువులు జారిపడ్డాయి.
యామిన్యో విపినే క్లిన్నవరాహామిషభోజినా । శిలాతలకుటీకోణే నీతా జలదవిప్లుతాః
ఆ అడవిలో, వర్షం బాగా కురిసినప్పుడు, ఆడవారు అడవి పంది మాంసం తింటూ, రాళ్ల మీద కట్టిన చిన్న గుడిసెల మూలల్లోకి తీసుకుపోయారు.
కాలే క్షయం గతే స్నేహే కలత్రే ఽఘనతాం గతే । అసౌహార్దేన బన్ధూనాం కలహైశ్ చాతిసన్తతైః
కాలక్రమంలో భార్యపై ప్రేమ తగ్గిపోయి, ఆమె మనసు మూసుకుపోయినప్పుడు, బంధువుల మధ్య స్నేహం లేకపోవడం, ఎప్పటికప్పుడు కలహాలు జరగడం వల్ల
సర్వత్ర జాతశఙ్కేన కులీలాముఖరార్భకే । మయా కృపణచిత్తేన నీతాః పరగృహే సమాః
ప్రతి చోటా అనుమానం పెరిగి, పిల్లలు పిట్టల మాదిరిగా గోల చేస్తూ, నేను దుఃఖభరితమైన హృదయంతో ఇతరుల ఇళ్లలో సంవత్సరాలు గడిపాను.
చణ్డాలీకలహోద్విగ్నచణ్డచణ్డాలతర్జనైః । ముఖం జర్జరతాం యాతమ్ ఇన్దూ రాహురదైర్ ఇవ
చండాలుల గొడవలు, వారి ఉగ్రమైన దూషణలు నన్ను కలవరపరిచాయి. దాంతో నా ముఖం రాహువు పట్టు పడిన చంద్రుడిలా మురికిగా, వాడిపోయింది.
చర్వితాః ఖర్వితోష్ఠేన ద్వీపీపిశితపేశయః । నరకాహృతవిక్రీతా నారక్యో రసనా ఇవ
పిసికి పోయిన పెదవితో నమిలిన చిరుత మాంసపు తుక్కులు, నరకంలో ఉండే వారికి కొనిపట్టి తినిపించే నాలుకల్లా కనిపించేవి.
హిమవత్కన్దరోద్గీర్ణాశ్ చణ్డా హేమన్తవాయవః । అఙ్గే నిరమ్బరే సోఢా మృత్యుముక్తా ఇవేషవః
హిమవంతం గుహల నుంచి ఊదుకొచ్చే భయంకరమైన శీతకాల గాలులు, ఒంటిపై దుస్తులు లేకుండా భరించాల్సి వచ్చాయి. అవి మరణం నుంచి విడిపడిన బాణాల్లా నన్ను తాకాయి.
జరజ్జరఢమూఢేన మూలాని క్షీణభూరుహామ్ । సుకృతానామ్ ఇవైకేన సముత్ఖాతాని భూరిశః
వృద్ధుడైన, బలహీనుడైన, మూర్ఖుడైన వాడు, ఎండిపోయిన చెట్ల వేర్లను మళ్లీ మళ్లీ తవ్వి తీయడం, మంచిపనులు చేసినవారి పుణ్యాన్ని ఒక్కొక్కటి తీసేసినట్టు ఉంది.
శరావకేష్వ్ అటవ్యాం చ పలలం పక్వమ్ ఆదరాత్ । అమృష్టేన జనైర్ భుక్తం కుకలత్రవతా మయా
అడవిలో చిన్న పాత్రల్లో, పచ్చగా ఉడికించిన మట్టిని, సరిగ్గా కడగని వాళ్లతో కలిసి, దుష్టమైన భార్యతో ఉండినట్టు, ఆశతో తిన్నాను.
గ్రహీతృతేజఃక్షతయే బహువక్త్రవికారిణా । భాగధేయమ్ ఇవాత్మీయం విక్రీతం పణ్యమ్ అన్యతః
తినేవాడి బలాన్ని తగ్గించేందుకు, నా వంతు భాగాన్ని — అది నా అదృష్టంలా — ఎవరో ఎన్నో నోళ్ళతో, వంకర ముఖాలతో, వేరే చోట అమ్మేశారు.
ప్రాణ్యఙ్గవపుషస్ స్వస్య ప్రోత్కృత్యోత్కృత్య పేశయః । ఆయుషః పరి విక్రీతా విన్ధ్యపక్కణభూమిషు
నా ప్రాణంతో కూడిన శరీర మాంసాన్ని, మళ్లీ మళ్లీ కోసి, వింధ్య పర్వతాల దగ్గర ఉన్న పక్కనపల్లెలో, అది నా ఆయుష్షు లాంటిదిగా, అమ్మేశారు.
జన్మాన్తరసహస్రోత్థం స్వం పాపమ్ ఇవ వృద్ధయే । అవకీర్ణం చ సఙ్కీర్ణం మణ్డలారామభూమిషు
వెయ్యి జన్మల్లో కూడిన నా పాపంలా, అది పెరగాలని, ఉద్యానవనాల్లో, పార్కుల్లో చెల్లాచెదురుగా కలిసిపోయింది.
దృష్టం కుద్దాలకం దృష్ట్యా ఋజ్వ్యా స్నేహసముత్కయా । రౌరవాపతితేనేవ తత్కాకస్ స్నిగ్ధతాం గతః
నేను ఆ గొడ్డలిని నేరుగా, ప్రేమతో చూశాను; రౌరవ నరకంలో పడిపోయినవాడిలా, ఆ కాకి మృదుత్వాన్ని పొందింది.
విన్ధ్యకన్దరగుల్మానాం బన్ధుత్వమ్ ఇవ గచ్ఛతా । పులిన్దవపుషా పత్త్రపఙ్క్తయో ఽఙ్గే సమర్పితాః
వింధ్య పర్వతపు పొదలు, ముల్లు తోటల్లో తిరుగుతూ, అడవి ప్రజలతో బంధుత్వం ఏర్పడినట్టు, ఆకుల వరుసలు నా శరీరంపై వేసుకున్నాను.
తర్పితా లగుడాస్ఫాలజితకౌలేయరంహసా । పుత్రదారాః కదన్నేన గ్రామ్యకాద్ యాచితేన చ
పల్లెటూరి వాళ్ల దగ్గర అడిగి, లేదా దండతో బలవంతంగా తెచ్చిన ముద్దపాటి అన్నంతో, నా భార్య పిల్లలు తృప్తిగా ఉండేవారు.
ధారాసారరణత్పత్త్రశుష్కతాలతలే నిశాః । నీతా రణితదన్తేన సార్ధం విపినవానరైః
వర్షపు రాత్రుల్లో, ఎండిపోయిన తాళపాకల మీద, అడవి కోతులతో కలిసి, జంతువుల అరుపులతో నిండిన చోట, నా పళ్లూ వణుకుతూ రాత్రులు గడిపాను.