తే ధర్మ్యాస్ తే మహాత్మానస్ త ఏవ పురుషా భువి । యే సుఖేన సముత్తీర్ణాస్ సాధో యౌవనసఙ్కటాత్
ఈ లోకంలో యౌవనపు ప్రమాదాన్ని సులభంగా దాటి వెళ్ళగలవారు మాత్రమే నిజమైన ధర్మవంతులు, మహాత్ములు, నిజమైన మనుషులు, ఓ సద్గుణసంపన్నుడా.
సుఖేన తీర్యతే ఽమ్భోధిర్ ఉత్కృష్టమకరాకరః । న కల్లోలవనోల్లాసి సదోషం హతయౌవనమ్
పెద్ద చేపలతో నిండిన సముద్రాన్ని సులభంగా దాటి వెళ్ళవచ్చు; కానీ తప్పులతో అలలాడే నాశనమైన యౌవన సముద్రాన్ని దాటి వెళ్ళడం అసాధ్యం.
వినయభూషితమ్ ఆర్యజనాస్పదం కరుణయోజ్జ్వలమ్ ఆవలితం గుణైః । ఇహ హి దుర్లభమ్ అఙ్గ సుయౌవనం జగతి కాననమ్ అమ్బరగం యథా
వినయంతో అలంకరించబడిన, సద్జనులకు ఆశ్రయమైన, దయతో ప్రకాశించే, గుణాలతో నిండిన మంచి యౌవనం ఈ లోకంలో చాలా అరుదు, అది ఆకాశంలో అడవి లాంటిది.
మాంసపుత్తలికాయాశ్ చ యన్త్రలోలాఙ్గపఞ్జరే । స్నాయ్వస్థిగ్రన్థిశాలిన్యాస్ స్త్రియాః కిమ్ ఇవ శోభనమ్
మాంసంతో కూడిన బొమ్మలా, యంత్రంలా కదిలే అవయవాలతో, నరములు, ఎముకల ముడులతో కూడిన స్త్రీ శరీరంలో ఏమిటి అందం?
త్వఙ్మాంసరక్తబాష్పాస్రు పృథక్ కృత్వా విలోచనమ్ । సమాలోకయ రమ్యం చేత్ కిం ముధా పరిముహ్యసి
చర్మం, మాంసం, రక్తం, ఆవిరి, కన్నీళ్లు — ఇవన్నీ కన్ను నుండి వేరు చేస్తే, దానిలో ఏమి ఆకర్షణ మిగులుతుంది? అలా అయితే, నీవు ఎందుకు వృథాగా మాయలో పడిపోతున్నావు?
ఇతః కేశా ఇతో రక్తమ్ ఇతీయం ప్రమదాతనుః । కిమ్ ఏతయా నిన్దితయా కరోతు విపులాశయః
ఇక్కడ జుట్టు, అక్కడ రక్తం — ఇదే ఒక స్త్రీ శరీరం. ఇలాంటి నిందించదగిన దేహంతో, విశాలమైన మనస్సు కలవాడు ఏమి చేస్తాడు?
వాసోవిలేపనైర్ యాని లాలితాని పునః పునః । తాన్య్ అఙ్గాన్య్ అవలుమ్పన్తి క్రవ్యాదాస్ సర్వదేహినామ్
ఎన్ని సార్లు వస్త్రాలు, సుగంధాలు వేసి అలంకరించినా, ఆ అవయవాలను చివరికి ప్రతి ప్రాణి శరీరంలో మాంసాహార జంతువులు తింటాయి.
మేరోశ్ శృఙ్గతటోల్లాసిగఙ్గాజలరయోపమాః । దృష్టా యస్మిన్ స్తనే ముక్తా హారస్యోల్లాసశాలినః
ఎవరికి వక్షోజంపై మెరుపుతో నిండిన హారం ఉన్న ముత్యాలు కనిపిస్తాయో, అవి మెరుపుతో మెరుస్తున్న మేరు పర్వత శిఖరాలపై గంగా తరంగాల్లా ఉంటాయి.
శ్మశానేషు దిగన్తేషు స ఏవ లలనాస్తనః । శ్వభిర్ ఆస్వాద్యతే కాలే లఘుపిణ్డ ఇవాన్ధసః
శ్మశానాల్లో, దిక్కుల చివరల్లో, ఆ ప్రేమగా భావించిన స్త్రీకీ స్తనమే చివరికి కుక్కలు తినిపోతుంది. అది అంధుడి చేతిలో చిన్న ముద్దలా అవుతుంది.
రక్తమాంసాదిదిగ్ధాని కరభస్య యథా వనే । తథైవాఙ్గాని కామిన్యాస్ తత్ ప్రత్య్ అపి హి కో గ్రహః
అడవిలో కుందేలు మాంసం, రక్తంతో ముడిపడి ఉండేలా, స్త్రీ శరీర భాగాలు కూడా అలానే ఉంటాయి. వాటి వల్ల మనకు ఏమి లాభం?
ఆపాతరమణీయత్వం కల్ప్యతే కేవలం స్త్రియాః । మన్యే తద్ అపి నాస్త్య్ అత్ర మునే మోహైకకారణే
స్త్రీలో కనిపించే ఆకర్షణ కేవలం మన ఊహ మాత్రమే. మునీశ్వరా! అది కూడా నిజంగా లేదనిపిస్తుంది. ఇక్కడ మాయే కారణం.
విపులోల్లాసదాయిన్యా మదోన్మథనపూర్వకమ్ । కో విశేషో వికారిణ్యా మదిరాయా ఇహ స్త్రియాః
మద్యం తాగితే ఎలా మత్తు, ఆనందం కలుగుతుందో, అలాగే స్త్రీ కూడా ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. కానీ, రెండింటికీ అసలు తేడా ఏముంది?
లలనాలానసంలీనా మునే మానవదన్తినః । ప్రబోధం నాధిగచ్ఛన్తి దీర్ఘైర్ అపి శమాఙ్కుశైః
ఓ మునీంద్రా, ఎవరి మనస్సు స్త్రీల ఆకర్షణలో మునిగిపోయిందో, వారు ఎంతకాలం నియమంగా ప్రయత్నించినా, నిజమైన జ్ఞానాన్ని పొందలేరు.
కేశకజ్జలధారిణ్యస్ తీక్ష్ణాః ప్రకృతితస్ సదా । దుష్కృతాగ్నిశిఖా నార్యో దహన్తి తృణవన్ నరమ్
కేశాలు అలంకరించుకుని, మీసాలు పెట్టుకున్న స్త్రీలు సహజంగా చాలా గట్టిగా ఉంటారు; అవి పాపాగ్ని జ్వాలలు లాగా, పురుషులను పొడిచిన గడ్డి వలె కాల్చేస్తాయి.
తే వన్ద్యాస్ తే మహాత్మానస్ త ఏవ పురుషా భువి । యే సుఖేన సముత్తీర్ణాస్ సాధో యౌవతసఙ్కటాత్
ఈ లోకంలో యౌవనపు ప్రమాదాన్ని సులభంగా దాటి పోయినవాళ్లే నిజమైన మహాత్ములు, వారినే మనం గౌరవించాలి, వారే నిజమైన పురుషులు.
జ్వలతామ్ అపి దూరే ఽపి సరసా అపి నీరసమ్ । స్త్రియో హి నరకాగ్నీనాం దారు చారు చ దారుణమ్
స్త్రీలు ఎంత దూరంలో ఉన్నా, ఎంత ఆకర్షణీయంగా కనిపించినా, అవి నరకాగ్ని కోసం కట్టే దారువులే; అవి అందంగా కనిపించినా, లోపల మాత్రం భయంకరంగా, హింసకరంగా ఉంటాయి.
కీర్ణాన్ధకారకవరీ తరత్తారకలోచనా । పూర్ణేన్దుబిమ్బవదనా కుముదోత్కరహాసినీ
ఆమె జుట్టు చీకటిలో మెరిసే నక్షత్రాల్లా ఆమె కన్నులు మెరుస్తున్నాయి; ఆమె ముఖం పూర్ణచంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తోంది, ఆమె నవ్వు వికసించిన కలువల సమూహంలా మధురంగా ఉంది.
లీలావిలోలపరుషా కార్యసంహారకారిణీ । పరం విమోహనం బుద్ధేః కామినీ దీర్ఘయామినీ
ఆమె ఆటపాటలతో కూడినదైనా, కొంత కఠినంగా ఉంటుంది; చేసే పనులను నాశనం చేసే శక్తి కలదీ. ఆమె పొడవైన రాత్రులవంటి స్త్రీ, మనస్సును మోహింపజేసే అద్భుతమైన అందం కలదీ.
పుష్పాభిరామమధురా కరపల్లవలాసినీ । భ్రమరభ్రూవిలాసాఢ్యా స్తబకస్తనధారిణీ
ఆమె పువ్వుల్లా మధురంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది; ఆమె చేతులు కొత్త ఆకుల్లా మృదువుగా మెరిసిపోతున్నాయి. ఆమె కనుబొమ్మలు తేనెటీగల్లా వంపుగా ఉన్నాయి; ఆమె వక్షోజాలు పుష్పగుచ్ఛాల్లా వుంటాయి.
పుష్పకేసరగౌరాఙ్గీ నరమారణతత్పరా । దదాత్య్ ఉత్తమవైవశ్యం కాన్తా విషమహాలతా
ఆమె అవయవాలు పుష్పరేణువుల్లా తెల్లగా మెరిసిపోతున్నాయి; ఆమె పురుషులను నాశనం చేయడంలో తపనగా ఉంటుంది. ఈ ప్రియురాలు విషపూరితమైన వల్లి వంటిది, అత్యంత బలహీనతను కలిగిస్తుంది.
సీత్కారోచ్ఛ్వాసమాత్రేణ భుజఙ్గదలనోత్కయా । కాన్తయోద్ధ్రియతే జన్తుః కరభ్యేవోరగో బిలాత్
ప్రియురాలు అంత తేలికగా ఊపిరి తీసే సరికి, పాము పుట్టలోనుండి ఏనుగు చేతులతో లాగినట్టు, మనిషిని ఆకర్షిస్తుంది.
కామనామ్నా కిరాతేన వితీర్ణా ముగ్ధచేతసామ్ । నార్యో నరవిహఙ్గానామ్ అఙ్గబన్ధనవాగురాః
కామం అనే వేటగాడు అమాయకుల కోసం వలలు వేసినట్టు, స్త్రీలు పురుషపక్షుల కాళ్లు కట్టే మాయవలలు.
లలనావిపులాలానే మనోమత్తమతఙ్గజః । రతిశృఙ్ఖలయా బ్రహ్మన్ బద్ధస్ తిష్ఠతి మూకవత్
బ్రహ్మన్, విస్తారమైన నడుము గల స్త్రీ కోసం మనస్సు ఏనుగు మత్తులో ఉండి, రతి అనే గొలుసుతో మౌనంగా బంధించబడి నిలుస్తుంది.
జన్మపల్వలమత్స్యానాం కర్మకోటరచారిణామ్ । పుంసాం దుర్వాసనారజ్జుర్ నారీ బడిశపిణ్డికా
పుట్టుక అనే చెరువులో ఈదే, కర్మల్లో తిరిగే మత్స్యాలాంటి మనుషులకు, చెడు అలవాట్లు తాడు అయితే, స్త్రీ బండిపెట్టి వేసిన గాలిపటం.
మన్దురేవ తురఙ్గానామ్ ఆలానమ్ ఇవ దన్తినామ్ । పుంసామ్ అబ్జమ్ ఇవాలీనాం బన్ధనం వామలోచనాః
పురుషులకు స్త్రీలు బంధనంగా ఉంటారు, ఇది గుర్రాలకు కట్టె ఎలా ఉంటుందో, ఏనుగులకు గొలుసు ఎలా ఉంటుందో, కమలానికి మట్టికట్టె ఎలా ఉంటుందో అలాగే.
నానారసమయీ చిత్రా భోగభూమిర్ ఇయం మునే । స్త్రియమ్ ఆశ్రిత్య సంయాతా పరామ్ ఇహ హి సంస్థితిమ్
ఓ మునీశ్వరా! ఈ అనేకరకాల ఆనందాల లోకం ఎంతో విచిత్రంగా ఉంది. ఇది స్త్రీలను ఆధారంగా చేసుకుని ఇక్కడ పరమ స్థితిని పొందుతుంది.
సర్వేషాం దోషరత్నానాం సుసముద్గికయానయా । దుఃఖశృఙ్ఖలయా నిత్యమ్ అలమ్ అస్తు మమ స్త్రియా
అన్ని దోషాల రత్నాల్ని గుప్పిట్లో పెట్టిన పెట్టెవలె, ఎప్పుడూ బాధల గొలుసుగా ఉండే స్త్రీల నుండి నేను శాశ్వతంగా విముక్తుడిగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
కిం స్తనేన కిమ్ అక్ష్ణా వా కిం నితమ్బేన కిం భ్రువా । మాంసమాత్రైకసారేణ కరోమ్య్ అహమ్ అవస్తునా
ఒక వక్షస్సు, కన్ను, నితంబం, కనుబొమ్మ—ఇవి మాంసమే తప్ప వాస్తవంగా ఏమి లేవు కదా, వాటితో నాకు ఏమి ఉపయోగం?
ఇతో మాంసమ్ ఇతో రక్తమ్ ఇతో ఽస్థీని చ వాసరైః । బ్రహ్మన్ కతిపయైర్ ఏవ యాతి స్త్రీ విశరారుతామ్
ఇక్కడ మాంసం ఉంది, ఇక్కడ రక్తం ఉంది, ఇక్కడ ఎముకలు ఉన్నాయి. బ్రహ్మన్, కొద్ది రోజుల్లోనే ఒక స్త్రీ పూర్తిగా కరుగిపోతుంది.
యాస్ తా నిష్పరుషైస్ తూలైర్ లాలితాః పతిభిస్ స్త్రియః । తా మునే ప్రవిభక్తాఙ్గ్యస్ స్వపన్తి పితృభూమిషు
ఓ మునీ, భర్తలు మృదువైన పత్తిలా ఎంతో ప్రేమగా చూసుకున్న ఆ స్త్రీలు, ఇప్పుడు వారి శరీరాలు విడివిడిగా పితృభూమిలో పడివున్నాయి.