ఆకర్ణ్య తద్ అహల్యా సా బభూవేన్ద్రానురాగిణీ । అహల్యాం మాం న కస్మాత్ స శక్రో ఽభ్యేతీతి సోత్సుకా
అది విన్న అహల్య, ఇంద్రునిపట్ల ఆకర్షితురాలై, 'ఆ ఇంద్రుడు నన్ను ఎందుకు కలవడం లేదు?' అని ఆతురతతో ఆలోచించింది.
మృణాలహారకదలీపల్లవాస్తరణేషు సా । అతప్యత భృశం బాలా లతాలూనా వనేష్వ్ ఇవ
ఆమె తాటి తంతు, కమల దండు, అరటి ఆకులపై పడుకుని, దాహంతో బాధపడిన చిన్నారి వనంలో తన వల్లి తెగిపోతే ఎలా బాధపడుతుందో అలా తీవ్రంగా బాధపడింది.
ఖేదమ్ ఆప సమగ్రాసు తాసు భూపవిభూతిషు । మత్సీ నిదాఘతప్తాసు పరిలోలా స్థలేష్వ్ ఇవ
అన్ని రాజసిక సౌఖ్యాల మధ్య ఉన్నా, వేసవి ఎండలో పొడిబారిన భూమిపై తిప్పబడే చేపలా ఆమె అలసిపోయింది.
అయమ్ ఇన్ద్రో ఽయమ్ ఇన్ద్రశ్ చేత్య్ ఏవం జాతప్రలాపయా । లజ్జాపి హి తయా త్యక్తా వైవశ్యమ్ ఉపయాతయా
ఆమె మనసు కలవరపడి, 'ఇదే ఇంద్రుడు, ఇదే ఇంద్రుడు' అని పదే పదే పలికింది. ఆ కలవరంలో ఆమెకు సిగ్గు కూడా మరిచిపోయింది.
ఇత్య్ ఆర్తాయా ఘనస్నేహమ్ అథ తస్యా వయస్యయా । ఉక్తమ్ ఆలి తవావిఘ్నమ్ ఇన్ద్రమ్ అప్య్ ఆనయామ్య్ అహమ్
ఆమెను అంతగా బాధపడుతూ, ఇంద్రునిపై గాఢమైన ప్రేమతో ఉన్నదాన్ని చూసి, ఆమె స్నేహితురాలు, 'సఖీ! నీకు ఏ ఆటంకం లేకుండా, నేనే ఇంద్రుణ్ని తీసుకొస్తాను' అని చెప్పింది.
ఇన్ద్రం తవానయామీతి శ్రుత్వా వికసితేక్షణా । పపాత పాదయోస్ సఖ్యా నలిన్యా నలినీ యథా
"ఇంద్రుడిని నీ దగ్గరకు తీసుకొస్తాను" అని విన్న వెంటనే, ఆమె కన్నులు సంతోషంతో వికసించాయి. స్నేహితురాలి పాదాల వద్ద, ఒక కమలాన్ని మరొక కమల పాదాల దగ్గర పడినట్లు, ఆమె herself పడిపోయింది.
తతః ప్రయాతే దివసే సమాయాతే నిశాగమే । సా వయస్యా తమ్ ఇన్ద్రాఖ్యం యయౌ విప్రకుమారకమ్
ఆ రోజు ముగిసి, రాత్రి వచ్చినప్పుడు, ఆ స్నేహితురాలు ఇంద్రుడు అనే యువరాజు దగ్గరకు వెళ్లింది.
బోధయిత్వా యథాయుక్తం సా తమ్ ఇన్ద్రకుమారకమ్ । అహల్యానికటం రాత్రావ్ ఆనయామ్ ఆస సత్వరమ్
ఆమె అతన్ని సరిగ్గా మేల్కొలిపి, ఆ రాత్రి వేగంగా ఇంద్ర కుమారుడిని అహల్యా దగ్గరకు తీసుకొచ్చింది.
సా తతస్ తేన శిడ్గేన మహేన్ద్రేణ రతిం యయౌ । కస్మింశ్చిత్ సదనే గుప్తే బహుమాల్యవిలేపనా
తర్వాత, ఆమె ఎన్నో పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించుకొని, ఆ రహస్యమైన గదిలో ఆ మహేంద్రునితో ఆనందాన్ని అనుభవించింది.
హారాఙ్గదమనోజ్ఞేన తేన సా తరుణీ తదా । రతేనావర్జితా వల్లీ రసేన మధునా యథా
ఆ సమయంలో ఆ యువతి, అందమైన హారం, వడలు ధరించిన అతని ఆకర్షణకు లోనై, తేనె రుచి కోసం వల్లి ఆకర్షితమయ్యినట్టు అతనిపట్ల ఆకర్షితురాలైంది.
తతస్ తదనురక్తా సా పశ్యన్తీ తన్మయం జగత్ । న సానన్తగుణాకీర్ణం భర్తారం బహ్వ్ అమన్యత
ఆమె అతనిపట్ల మక్కువతో, ప్రపంచాన్ని అంతా అతనితోనే నిండినట్టు చూసింది. ఎన్నో మంచితనాలు ఉన్న తన భర్తను ఆమె పట్టించుకోలేదు.
కేనచిత్ త్వ్ అథ కాలేన తస్యా ఇన్ద్రానురాగితా । సా జ్ఞాతా రాజసింహేన తన్ముఖవ్యోమచన్ద్రికా
కొంతకాలం తర్వాత, ఆమె ఇంద్రునిపట్ల ఉన్న మక్కువను, ఆమె ముఖంలో మెరిసే చంద్రకాంతిని చూసి, రాజసింహుడైన భర్త గమనించాడు.
ఇన్ద్రం ధ్యాయతి సా యావత్ తావత్ తస్యా విరాజతే । ముఖం పూర్ణేన చన్ద్రేణ ప్రబుద్ధమ్ ఇవ కైరవమ్
ఆమె ఇంద్రుని ధ్యానిస్తూనే ఉన్నంతవరకు, ఆమె ముఖం పూర్ణ చంద్రునిలా ప్రకాశించేది, రాత్రి వెలిగే కమలాన్ని పోలి ఉండేది.
ఏవమ్ అన్యోఽన్యమ్ ఆసక్తభావమ్ ఆలోక్య భూపతిః । చకార బహుభిర్ దణ్డైస్ స ద్వయోర్ అథ శాసనమ్
వారిద్దరిలో పరస్పర ప్రేమను గమనించిన రాజు, వారిద్దరినీ శిక్షించేందుకు అనేక రకాల దండనలు విధించాడు.
తావ్ ఉభావ్ అపి సన్త్యక్తౌ హి సన్తౌ సలిలాశయే । తుష్టౌ జహసతుస్ తత్ర న ఖేదం సముపాగతౌ
అయినా కూడా, ఇద్దరూ వదిలేయబడ్డా, ఆ నీటి చెరువులో కలిసే ఉండి, సంతోషంగా నవ్వుతూ, ఎలాంటి బాధకూ లోనవ్వలేదు.
అపృచ్ఛత్ తౌ తతో రాజా ఖిన్నౌ స్థః కిం న దుర్మతీ । తావ్ ఊచతుర్ మహీపాలం జలాశయసముద్ధృతౌ
తర్వాత రాజు, "మీరు బాధపడట్లేదా? వదిలేయబడ్డా ఎందుకు నిరాశపడట్లేదు?" అని అడిగాడు. నీటి చెరువులోనుంచి బయటకు తీసిన తర్వాత, వాళ్లు రాజును ఇలా సమాధానం ఇచ్చారు.
సంసృత్యావామ్ ఇహాన్యోఽన్యం ముఖకాన్తిమ్ అనిన్దితామ్ । ముహ్యావో న మహీపాల స్వాఙ్గైర్ అపి వికర్తితైః
ఇక్కడ మేమిద్దరం కలిసినప్పుడు, ఒకరినొకరం చూసుకుంటూ, ముఖసౌందర్యాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, రాజా! మన శరీరాలు ఎంతగా గాయపడినా కూడా మేము మైమరచిపోతున్నాం.
వహ్నావ్ అపి పరిక్షిప్తావ్ అఖిన్నావ్ ఏవమ్ ఏవ తౌ । ఊచతుర్ ముదితాత్మానావ్ అన్యోఽన్యం స్మృతిహర్షితౌ
అగ్నిచుట్టూ ఉన్నా, ఆ ఇద్దరూ ఏమాత్రం భయపడకుండా, ఆనందంగా, గతాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ, పరస్పరం సంతోషంగా మాట్లాడుకున్నారు.
గ్రథితౌ గజపాదేషు నఖిన్నావ్ ఏవ సంస్థితౌ । ఏవమ్ ఏవోచతుర్ భూపమ్ అన్యోఽన్యం స్మృతిహర్షితౌ
ఏనుగుల కాళ్లకు బంధించబడి, మేకులతో గాయపరచబడ్డా, వారు స్థిరంగా నిలబడి, రాజా! గతాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, పరస్పరం సంతోషంగా మాట్లాడుకున్నారు.
కషాహతావ్ అఖిన్నౌ తావ్ ఏవమ్ ఏవ కిలోచతుః । పఙ్కమగ్నావ్ అఖిన్నౌ తావ్ ఏవమ్ ఏవ కిలోచతుః
కశాయితో కొట్టబడ్డా, వారు ఏమాత్రం నిస్సహాయంగా మారలేదు; అలాగే, పాళెంలో మునిగిపోయినా, వారు అదే విధంగా ధైర్యంగా మాట్లాడుకున్నారు.
అన్యస్మాచ్ ఛాసనాజాలాత్ కల్పితాచ్ చ పునః పునః । ఉద్ధృతావ్ ఊచతుః పృష్టౌ తమ్ ఏవార్థం పునః పునః
వివిధ రకాల ఊహాజనిత శిక్షల నుండి మళ్లీ మళ్లీ విడిపించబడి, వారిని అడిగినప్పుడల్లా, వారు అదే విషయాన్ని మళ్లీ మళ్లీ సమాధానంగా చెప్పారు.
ఉవాచేన్ద్రో మహీపాల జగన్ మే దయితామయమ్ । న శాసనాని దుఃఖాని బాధన్తే కిఞ్చిద్ ఏవ మే
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! నాకు ఈ లోకం అంతా ప్రేమతో నిండినదిగా అనిపిస్తుంది. శిక్షలు నాకు ఏమాత్రం బాధ కలిగించవు.
అస్యాశ్ చైవ జగద్ రాజన్ సర్వం మన్మయమ్ ఏవ హి । తేన నౌ శాసనాదుఃఖం కిఞ్చిద్ ఏవ న బాధతే
ఆమెకూ ఇదే విధంగా, రాజా, ఈ జగత్తు మొత్తం మనస్సుతోనే ఏర్పడింది. అందువల్ల శిక్షల బాధ మమ్మల్ని ఏమాత్రం కలవరపర్చదు.
మనో నామ వయం రాజన్ మనో హి పురుషస్ స్మృతః । ప్రపఞ్చమాత్రమ్ ఏవాయం దేహో దృశ్యత ఏవ హి
రాజా! మేము 'మనస్సు' అని పిలవబడతాము. మనస్సే మనిషి అని అంటారు. ఈ కనబడే శరీరం కేవలం ఒక భ్రమ మాత్రమే.
సమకాలప్రయుక్తేన సహసా దణ్డరాశినా । ధీరం మనో భేధయితుం న మనాగ్ అపి శక్యతే
ఒకేసారి ఎన్నో శిక్షలు ఒక్కసారిగా పడినా, స్థిరమైన మనస్సును కొంచెం కూడా కదిలించటం సాధ్యం కాదు.
కా నామ తా మహారాజ కీదృశ్యః కస్య శక్తయః । యాభిర్ మనాంసి భిద్యన్తే దృఢనిశ్చయవన్త్య్ అపి
ఓ మహారాజా, దృఢమైన సంకల్పంతో ఉన్న మనస్సులు కూడా ఎవరి శక్తితో, ఎలాంటి శక్తితో, ఎలా భంగమవుతాయో చెప్పండి.
పతతూదేతు వా దేహో యాతు వా విశరారుతామ్ । భావితార్థాభిపతితం మనస్ తిష్ఠతి పూర్వవత్
ఈ శరీరం పడిపోవచ్చు, లేచి నిలబడవచ్చు, లేక చెల్లాచెదురవవచ్చు; కానీ ఏ విషయంపై మనస్సు స్థిరంగా నిలిచిందో, అది మునుపటిలాగే ఉంటుంది.
ఇష్టే ఽర్థే చిరమ్ ఆవిష్టం భఙ్క్తుం ధీరం స్థితం మనః । భావా భావాశ్ శరీరస్థా మమ శక్తా న కేచన
ఎంతకాలమైనా కోరుకున్న విషయంలో నిమగ్నమై, ధైర్యంగా నిలిచిన మనస్సును, శరీరంలో ఉన్న ఏ ప్రభావమూ భంగపర్చలేవు.
భావితం తీవ్రవేగేన మనసా యన్ మహీపతే । తద్ ఏవ పశ్యత్య్ అచలం న శరీరవిచేష్టితమ్
ఓ రాజా, మనస్సు ఎంత బలంగా ఏదైనా ఆలోచిస్తే, శరీరం ఎలా ప్రవర్తించినా, అది ఆ విషయాన్ని కదలకుండా చూస్తుంది.
న కాశ్చన క్రియా రాజన్ వరశాపాదికా అపి । తీవ్రసంవేగసమ్పన్నం శక్తాశ్ చాలయితుం మనః
ఓ రాజా, ఎంతటి వరాలు లేదా శాపాలు ఉన్నా, బలమైన సంకల్పంతో ఉన్న మనసును ఏ పని కూడా కదిలించలేవు.