ఇత్య్ ఉక్తో మామ్ అసావ్ అర్కస్ సమ్పరిజ్ఞాతవాన్ అథ । నమస్కృత్యాభ్యువాచేదమ్ అనిన్ద్యపదయా గిరా
ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ సూర్యుడు నన్ను గుర్తించి, నమస్కరించి, నిందించలేని మధురమైన మాటలతో ఇలా చెప్పాడు.
అస్య దృశ్యపిశాచస్య నిత్యం కారణతామ్ అపి । గతః కస్మాన్ న జానీషే కిం మామ్ ఈశ్వర పృచ్ఛసి
ఈ కనబడే మాయకు నీవు ఎప్పుడూ కారణాన్ని తెలుసుకున్నవాడివి, అయినా నీవు ఎందుకు తెలియక నన్ను అడుగుతున్నావు ప్రభూ?
అథ మద్వాక్యసన్దర్భే లీలా చేత్ తవ సర్వగ । అచిన్తితాత్ సముత్పన్నం తచ్ ఛృణు త్వం వదామ్య్ అహమ్
అయితే నా మాటల సందర్భంలో, నీ లీలా అనుకోకుండా ఉద్భవించిందని అనుకుంటే, విను — నేను చెప్పుతున్నాను.
సద్ అసద్ ఇతి కలాభిర్ ఆతతం సద్ భ్రమభరభేదవిమోహదాయినీభిః । ప్రవితతరచనాభిర్ ఈశ్వరాత్మ ప్రవిలసతీహ మనో మహన్ మహాత్మన్
ఈ లోకంలో మహాత్ముడైన మనస్సు, పరమాత్మ స్వరూపంగా ప్రకాశిస్తూ, కాలమంతటా 'ఉంది', 'లేదు' అనే భావాలతో, మాయ భారంతో, భ్రమలు, మాయలు కలిగించే విచిత్రమైన నిర్మాణాలతో విస్తరించి ఉంటుంది.
కల్పనామ్ని మహాదేవ హ్యస్తనే దివసే తవ । తలే కైలాసశైలస్య జమ్బుద్వీపైకకోణకే
ఓ మహాదేవా! కల్పన అనే పేరుగల రోజున, కైలాస పర్వతానికి అడుగున, జంబూద్వీపంలో ఒక మూలన,
సువర్ణజటనామ్నా యత్ త్వత్పుత్రైర్ జనితప్రజైః । మణ్డలం కల్పితం శ్రీమద్ అనల్పసుఖసున్దరమ్
అక్కడ నీ కుమారులు, వారి సంతానంతో కలిసి, సువర్ణజట అనే పేరుగల ఒక ప్రాంతాన్ని ఏర్పరిచారు. అది చాలా అందంగా, ఆనందంగా, ఐశ్వర్యవంతంగా ఉండేది.
తత్రాభూద్ అతిధర్మాత్మా బ్రాహ్మణో బ్రహ్మవిత్తమః । ఇన్దుర్ నామాతిశాన్తాత్మా కశ్యపస్య కులోద్భవః
అక్కడ కశ్యప వంశంలో జన్మించిన, ఇంద్రుడు అనే పేరు గల, పరమ శాంత స్వభావం కలిగిన, ధర్మపరుడు, బ్రహ్మజ్ఞానంలో ప్రథముడైన ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు.
తస్మింస్ తదా నివసతో నిత్యం స్వజనమణ్డలే । న బభూవాత్మజస్ తస్య మరుభూమేస్ తృణం యథా
అతడు తన కుటుంబ సభ్యుల మధ్య ఎప్పుడూ నివసిస్తూ, ఎడారి లోని గడ్డి తుప్పు లాగా, అతనికి ఒక్క సంతానమూ కలగలేదు.
న వ్యరాజత సా భార్యా తస్య నిష్ఫలపుష్పితా । ఋజ్వీ గౌరీ సుశుద్ధాపి శూన్యా శరలతా యథా
అతని భార్య నేరుగా, తెల్లగా, ఎంతో పవిత్రంగా ఉన్నా, ఫలించని వల్లి లాగా వెలితిగా ఉండి, ఆమె అందం వెలిగిపోలేదు.
తౌ తతో దమ్పతీ ఖిన్నౌ పుత్రార్థం తపసే గిరేః । కైలాసస్యాంసమ్ ఆరూఢౌ రూఢావ్ ఇవ వనద్రుమౌ
ఆ ఇద్దరు దంపతులు సంతానం కోసం బాధపడుతూ, అడవి లోని రెండు చెట్లు ఎక్కినట్టు, కైలాస పర్వతం పైకి వెళ్లి తపస్సు చేయసాగారు.
భూతైర్ అనావృతే శూన్యే తస్మిన్ కైలాసకుఞ్జకే । తేపాతే తౌ తపో ఘోరం జలాహారౌ తరుస్థితౌ
ఆ కైలాస పర్వతపు ఒంటరి తోటలో, ఎవరూ లేని శూన్య ప్రదేశంలో, వారు ఒక చెట్టు దగ్గర నిలబడి, కేవలం నీళ్లు తాగుతూ, తీవ్రమైన తపస్సు చేశారు.
ఏకం పానీయచులకం పీత్వా దివసపర్యయే । నిస్పన్దమ్ ఉత్థితౌ వార్క్షీం వృత్తిమ్ ఆశ్రిత్య సంస్థితౌ
ప్రతి రోజు ఒక్క గ్లాసు నీళ్లు తాగుతూ, వారు కదలకుండా, చెట్లలా జీవనం సాగిస్తూ అక్కడే నిలిచిపోయారు.
తస్థతుస్ తౌ తదా తత్ర తావద్ వనతరువ్రతౌ । యావత్ త్రేతా ద్వాపరశ్ చ యుగే ద్వే ఏవ తే గతే
అలా వారు అక్కడ అడవి చెట్ల జీవితం అనుసరిస్తూ నిలబడి, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం రెండూ గడిచేంతవరకు అలాగే ఉన్నారు.
తతస్ తుష్టో ఽభవద్ దేవస్ తయోశ్ శశికలాధరః । దినతాపోత్తాపితయోర్ ఇన్దుః కుముదయోర్ ఇవ
ఆ తరువాత, చంద్రకళను ధరించిన దేవుడు, పగటి వేడిలో కాలిన కుముదపువ్వులను చంద్రుడు సంతోషపెట్టినట్లు, ఆ ఇద్దరిపై సంతోషించాడు.
ఆజగామ తమ్ ఉద్దేశం యత్ర తౌ విప్రదమ్పతీ । సలతాపాదపం దేశం పుష్పాకర ఇవేశ్వరః
తర్వాత, ఆ బ్రాహ్మణ దంపతులు ఉన్న చోటకు, లతలు, చెట్లు ఉన్న ఆ ప్రాంతానికి, నక్షత్రాధిపతి అయిన ఆయన, పుష్పవనం చేరినట్లు వచ్చాడు.
దమ్పతీ తౌ వృషారూఢం సోమం సోమార్ధశేఖరమ్ । ఫుల్లాననం దదృశతుః కుముదే శశినం యథా
ఆ dampatulu వృషభాన్ని ఎక్కిన సోముని, అతని శిరస్సుపై అర్ధచంద్రం మెరిసిపోతుండగా, అతని ముఖం పుష్పించిన చందమామలా ప్రకాశిస్తూ, కమలాలపై వెలిగే చంద్రుని చూసినట్టు చూశారు.
తౌ తం ప్రణేమతుర్ దేవం తుషారామలమ్ ఈశ్వరమ్ । ద్యావాపృథివ్యావ్ ఉదితం పరిపూర్ణమ్ ఇవోడుపమ్
ఆ ఇద్దరూ మంచు వలె నిర్మలమైన, సమస్త లోకాలకు అధిపతిగా, ఆకాశం భూములపై పూర్ణచంద్రుడిలా వెలిగిపోతున్న ఆ దేవునికి నమస్కరించారు.
తర్జయన్ పవనాధూతనవవేణువనస్వనమ్ । మృదూద్దామం స్మితస్యన్ది ప్రోవాచాథ వచశ్ శివః
తాజా వెదురు అడవిలో గాలి తాకిన మృదువైన శబ్దాన్ని తొలగిస్తూ, శివుడు మృదువుగా, ప్రకాశవంతమైన చిరునవ్వుతో ఇలా మాట్లాడాడు:
వరం విప్ర గృహాణాశు తుష్టో ఽస్మి తవ వాఞ్ఛితమ్ । మధుమాసరసాక్రాన్తవృక్షవన్ ముదితో భవ
బ్రాహ్మణా, నీకు కావలసిన వరాన్ని వెంటనే కోరుకో. నేను నిన్ను సంతోషంగా ఉన్నాను. వసంత ఋతువు రసంతో నిండిన వృక్షవనం లా ఆనందించు.
భగవన్ దేవదేవేశ దశ పుత్రా మహాధియః । భవ్యా భవన్తు మే భూయశ్ శోకో యేన న బాధతే
ప్రభూ, దేవతలకీ దేవుడవైన స్వామీ, నాకు గొప్ప బుద్ధి, మంచి అదృష్టం కలిగిన పది మంది కుమారులు కలగాలని కోరుతున్నాను. అలా అయితే నాకు బాధలు దగ్గర పడవు.
అథైవమ్ అస్త్వ్ ఇతి ప్రోచ్య జగామాన్తర్ధిమ్ ఈశ్వరః । వ్యోమ్ని వారినిధౌ హ్రాదం కృత్వేవోర్మిర్ మహావపుః
అప్పుడు ఆ పరమేశ్వరుడు 'అలా జరగనీ' అని అనీ, ఆకాశంలోను సముద్రంలోను గొప్ప అల ఒక శబ్దం చేసి మాయమై పోయినట్టు కనబడకుండా పోయాడు.
తతస్ తౌ దమ్పతీ తుష్టౌ శివాత్ ప్రాప్య వరం గృహమ్ । గతౌ గీర్వాణసదృశౌ ఖమ్ ఇవోమామహేశ్వరౌ
తర్వాత ఆ dampatulu శివుని నుండి వరం పొంది ఆనందంతో, ఉమా మహేశ్వరులు ఆకాశంలో ఎలా ప్రకాశిస్తారో అలా, ఇంటికి తిరిగి వెళ్లారు.
తత్ర సా బ్రాహ్మణీ గేహే బభూవోదారగర్భిణీ । బభౌ పూర్ణోదరీ శ్యామా మేఘలేఖేవ వారిణా
ఆ ఇంట్లో ఆ బ్రాహ్మణి గొప్ప సంతానం కలిగి గర్భవతిగా అయింది. ఆమె నిండుగా ఉన్న పొట్టతో, నల్లని వర్ణంతో, ఆకాశంలో నీటితో నిండిన మేఘరేఖలా మెరిసింది.
కాలేన సుషువే పుత్రాన్ ప్రతిపచ్చన్ద్రకోమలాన్ । దశ బాలాన్ మధౌ ముగ్ధా వసుధేవ నవాఙ్కురాన్
కాలక్రమంలో ఆమెకు పదిమంది కుమారులు పుట్టారు. వారు పెరుగుతున్న చంద్రునిలా మృదువుగా, వసంతంలో భూమిపై మొలిచే కొత్త మొగ్గుల్లా అమాయకంగా, అందంగా ఉన్నారు.
తే కృతబ్రహ్మసంస్కారా వృద్ధిమ్ ఈయుర్ మహౌజసః । స్వల్పేనైవ హి కాలేన ప్రావృషీవ నవామ్బుదాః
వారు బ్రహ్మసంస్కారాలు పొందారు. కొద్దికాలంలోనే వారు గొప్ప బలంతో, కాంతితో పెరిగారు. వర్షాకాలంలో ఆకాశంలో కొత్త మేఘాలు పెరిగినట్లు వారు అభివృద్ధి చెందారు.
తే సప్తవర్షవయసో బభూవుర్ జ్ఞాతవాఙ్మయాః । విరేజుస్ తేజసా తత్ర నభసీవామలా గ్రహాః
వారు ఏడేళ్ల వయస్సు చేరుకున్నప్పుడు, జ్ఞానంలో నిపుణులయ్యారు. ఆ సమయంలో వారు ఆకాశంలో మలినం లేని గ్రహాల్లా ప్రకాశించారు.
అథ కలేన మహతా తేషాం తౌ పితరౌ తదా । సఞ్జగ్మతుస్ తనుం త్యక్త్వా స్వాం గతిం గతికోవిదౌ
అంతటితో కాదు, చాలా కాలం తరువాత, వారి తల్లిదండ్రులు తమ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, తాము తెలుసుకున్న మార్గంలో స్వస్థానాన్ని చేరుకున్నారు.
మాతాపితృభ్యాం రహితా దశ తే బ్రాహ్మణాస్ తతః । యయుః కైలాసశిఖరం గృహం సన్త్యజ్య దూరతః
తల్లిదండ్రులు లేని ఆ పది బ్రాహ్మణులు తమ ఇంటిని దూరంగా వదిలిపెట్టి, కైలాస శిఖరానికి వెళ్లారు.
తత్ర సఞ్చిన్తయామ్ ఆసుర్ ఉద్విగ్నాస్ తే విబాన్ధవాః । కిం స్యాత్ పరమ్ ఇహ శ్రేయ ఊచుశ్ చేదం పరస్పరమ్
అక్కడ ఆ బంధువులు మనసులో కలవరంతో, 'ఇక్కడ మనకు శ్రేయస్సు ఏది?' అని పరస్పరం ఆలోచించుకుంటూ మాట్లాడుకున్నారు.
కిమ్ ఇహ స్యాత్ సముచితం భ్రాతరః కిమ్ అదుఃఖదమ్ । కిం మహత్త్వం మహైశ్వర్యం కిం మహావిభవం శుభమ్
ఇక్కడ ఏమి చేయడం యోగ్యం, సహోదరులారా? దుఃఖం లేనిది ఏది? నిజమైన గొప్పదనం, గొప్ప అధికారం, శుభకరమైన మహా ఐశ్వర్యం ఏవి?