తస్యాం ధ్యాననిషణ్ణాయాం కిరాతజనమణ్డలే । అనాయాన్త్యాం చిరం కాలం జనదోషప్రశాన్తయే
ఆమె ఆ కిరాతుల మధ్య ధ్యానంలో మునిగి, చాలా కాలం బయటకు రాకుండా ఉన్నప్పుడు, ప్రజల లోపాలు శాంతించిపోతాయి.
సా దేవీ కన్దరానామ్నీ మఙ్గలేతరనామికా । సమ్ప్రస్థాపితా ప్రోచ్చైః పురే గహనకోటరే
ఆ దేవి కందరా అని, మంగళేతరా అని కూడా పిలవబడే ఆమెను, ఆ పట్టణంలోని లోతైన గుహలో ఎంతో గౌరవంగా ప్రతిష్ఠించారు.
తతః ప్రభృతి తత్రాన్యో యో యో భవతి భూమిపః । స కన్దరాం భగవతీం ప్రతిష్ఠాపయతి స్వయమ్
అప్పటి నుంచి అక్కడ రాజ్యం చేసే ప్రతి రాజు స్వయంగా ఆ కందరా భగవతిని ప్రతిష్ఠించేవాడు.
యః కన్దరాం ప్రతిష్ఠాం వా న కరోతి నృపో ఽధమః । తస్యోపతాపనిచయాః ప్రజా నిఘ్నన్తి యత్నతః
ఎవరైనా రాజు కందరా దేవిని ప్రతిష్ఠించకపోతే, అలాంటి నీచుడు తన ప్రజల చేత అనేక కష్టాలతో బాధపడతాడు.
తత్పూజనాద్ అవాప్నోతి జనస్ తత్రేప్సితం ఫలమ్ । స్వభావనావశోచ్ఛూనమ్ అనర్థాయాప్రపూజనమ్
ఆమెను పూజించేవారికి అక్కడ కావలసిన ఫలితం లభిస్తుంది; తన స్వభావంతో ఆమె పూజను నిర్లక్ష్యం చేస్తే దుఃఖమే ఎదురవుతుంది.
వధ్యలోకోపచారేణ సా దేవీ పరిపూజ్యతే । ప్రతిమాయాం స్థితాద్యాపి చిత్తస్థఫలదాయినీ
శిక్షకు గురైనవారికి చేసే విధంగా ఆ దేవతను పూజించినా, ఆమె ప్రతిమలోనే నిలిచి, మనసులో ఉన్న ఫలితాలను ఇస్తూనే ఉంటుంది.
సకలలోకసమఙ్గలకారిణీ కవలితాఖిలవధ్యమహాజనా । జయతి సాత్ర కిరాతజనాస్పదా పరమబోధవతీ చిరదేవతా
అన్ని లోకాలకు మంగళాన్ని కలిగించే, నాశనానికి గురయ్యే గొప్ప జన సమూహాన్ని మింగే, అరణ్యవాసుల ఆశ్రయమైన, పరమ జ్ఞానంతో నిండిన, చిరకాలంగా పూజించబడే ఆ దేవత ఇక్కడ విజయవంతంగా నిలుస్తుంది.
ఏతత్ తే కథితం సర్వమ్ ఉపాఖ్యానమ్ అనిన్దితమ్ । కర్కట్యా వనరాక్షస్యా యథావద్ అనుపూర్వశః
ఈ కథ అంతా నిష్కళంకంగా, యథావిధిగా, వరుసగా, వనరాక్షసిగా కర్కటికి సంబంధించినదిగా నీకు వివరంగా చెప్పాను.
హిమవద్గహ్వరప్రోక్తా సా కథం కృష్ణరాక్షసీ । కథం చ కర్కటీ నామ్నా యథావద్ వద మే ప్రభో
హిమవంత పర్వత గుహల్లో చెప్పిన ఆ నల్ల రాక్షసి ఎలా 'కర్కటి' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిందో, దయచేసి నాకు స్పష్టంగా చెప్పు ప్రభో.
కులాని సన్త్య్ అనేకాని రాక్షసానాం స్వభావతః । తాని కృష్ణాని శుక్లాని హరితాన్య్ ఉజ్జ్వలాని చ
రాక్షసులకు సహజంగా అనేక వంశాలు ఉన్నాయి. వాటిలో నలుపు, తెలుపు, ఆకుపచ్చ, ప్రకాశవంతమైనవీ ఉన్నాయి.
కర్కటప్రాణిసదృశః కర్కటో నామ రాక్షసః । బభూవ తజ్జా సా కృష్ణా కర్కటీ కర్కటాకృతిః
కర్కట అనే రాక్షసుడు ఉండేవాడు, అతడు పీతల వంటివాడు. అతనికి కృష్ణవర్ణంగా, కర్కట ఆకారంలో, కర్కటి అనే కుమార్తె జన్మించింది.
కర్కటీప్రశ్నసంస్మృత్యా మయైషా కథితా తవ । అధ్యాత్మోక్తిప్రసఙ్గేన చిత్స్వరూపనిరూపణే
కర్కటి అడిగిన ప్రశ్నను గుర్తు చేసుకొని, ఆధ్యాత్మిక బోధన సందర్భంలో, చైతన్య స్వరూపాన్ని వివరించేటప్పుడు నేను నీకు ఇది చెప్పాను.
సమ్పన్నమ్ ఏవమ్ ఏకస్మాద్ అసమ్పన్నమ్ అపి స్ఫుటమ్ । ఇదం జగద్ అనాద్యన్తాత్ పదాత్ పరమకారణాత్
ఒకే కారణం వల్ల సృష్టి పూర్తిగా, అపూర్తిగా రెండూ స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆద్యంత రహితమైన ఈ జగత్తు, పరమ కారణం నుండి, క్రమంగా ఉద్భవించింది.
భావిన్యో వీచయో వారిణ్య్ అన్యానన్యాస్ స్థితా యథా । వర్తమానా అపి పరే సృష్టయస్ సంస్థితాస్ తథా
ఎలా నీటిలో అలలు పుట్టి పోయినా, అవి వేరుగా లేవు, నీటిలోనే కలిసిపోతాయో, అలాగే ఈ సృష్టి ఎన్నో రూపాల్లో కనిపించినా, చివరికి అన్నీ పరమాత్మలోనే ఒకటై ఉంటాయి.
అజ్వలన్న్ ఏవ కాష్ఠేషు వహ్నిర్ అర్థక్రియాం యథా । కరోతి మర్కటాదీనాం శీతాపహరణాదికామ్
ఎలా మంట బయట కనిపించకపోయినా, చెక్కలో దాగి ఉన్న అగ్ని కోతులు మొదలైనవారికి చలిని పోగొట్టడం లాంటి పనులు చేస్తుందో,
సమం సౌమ్యత్వమ్ అజహద్ ఏవ నిత్యోదితస్థితి । తథా బ్రహ్మ కరోతీదం నానాకర్తేవ సజ్ జగత్
అదే విధంగా, ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా, మారని బ్రహ్మం, తన స్వభావాన్ని విడిచిపెట్టకుండా, అనేక విధాలుగా ఈ జగత్తును సృష్టించినట్టు కనిపిస్తుంది.
అప్య్ అనాగత ఏవాయమ్ ఏవం సర్గ ఉపాగతః । భోస్ సాలభఞ్జికాసంవిద్ దారుణీవ సుబోధితా
ఇంకా పుట్టకముందే ఈ సృష్టి ఇలానే ఏర్పడింది—ఎలా చెక్కలో ఉన్న స్త్రీ విగ్రహాన్ని మనం తెలుసుకునే ముందు, అది చెక్కలోనే ఉండిపోయినట్టు.
బీజాద్ యథానన్యద్ అపి ఫలాద్య్ అన్యద్ ఇవోత్థితమ్ । చితేస్ తథానన్యద్ అపి చేత్యమ్ అన్యద్ ఇవోత్థితమ్
ఎలా ఒక విత్తనం నుండి వేరు కానప్పటికీ, పండు వేరుగా కనిపిస్తుందో, అలాగే చైతన్యం నుండి కూడా వేరేదిగా అనిపించే వస్తువు ఉద్భవించినట్టు కనిపిస్తుంది.
అచ్ఛేదాద్ ఏకసత్తాయా న భేదః ఫలబీజయోః । చిచ్చేత్యయోశ్ చ వార్యూర్మ్యోర్ ఇవ వస్తుని కశ్చన
ఒకే పరమ సత్యం విడదీయరాని దానివల్ల, విత్తనం, పండు మధ్య ఎలాంటి భేదం ఉండదు; అలాగే చైతన్యం, దాని వస్తువు మధ్య కూడా, నీటికి అలలకు మధ్య ఎలాంటి తేడా లేకపోవడంలా, ఎటువంటి భేదం ఉండదు.
అవిచారాద్ ఋతే భేదో నైతయోర్ ఉపపద్యతే । యతః కుతశ్చిద్ ఉదితస్ స విచారేణ నశ్యతి
విచారణ లేకపోతే తప్ప, వీటి మధ్య ఎలాంటి తేడా ఉండదని తెలుస్తుంది; ఎక్కడైనా కనబడే తేడా, విచారించినప్పుడు అంతరించిపోతుంది.
భ్రాన్తిర్ ఏషా యథాయాతా తథా యాతు రఘూద్వహ । జ్ఞాస్యస్య్ ఏతత్ ప్రబుద్ధస్ త్వమ్ ఏనాం కేవలమ్ ఉత్సృజ
రఘువంశజా! ఈ మాయ ఎలా వచ్చిందో, అలాగే పోయిపోవాలి. నీవు పూర్తిగా మేలుకొని తెలుసుకుంటే, ఈ భ్రమను పూర్తిగా వదిలేయి.
భ్రాన్తిగ్రన్థౌ విత్రుటితే మదుక్తిశ్రవణాత్ తవ । జ్ఞానశబ్దార్థభేదానాం వస్తు జ్ఞాస్యస్య్ అలం స్వయమ్
నీవు నా మాటలు వినడం వల్ల మాయ అనే గడ్డ కట్టిన బంధం విరిగిపోతుంది. అప్పుడు జ్ఞానం, మాట, అర్థం అనే వేర్వేరు విషయాల మధ్య ఉన్న తేడా నిజంగా ఏమిటో నీవే స్పష్టంగా తెలుసుకుంటావు.
చిత్తాద్ ఇయమ్ అనర్థశ్రీస్ తచ్ చ సా చేతరశ్ చ తే । మదుక్తిశ్రవణాద్ ఏవ శాన్తిమ్ ఏష్యన్త్య్ అసంశయమ్
ఈ దురదృష్ట సంపద మనసులో నుంచే పుట్టింది; దానికి విరుద్ధమైనది కూడా అలాగే. నీవు నా మాటలు వినగానే ఇవన్నీ నిస్సందేహంగా శాంతిని పొందుతాయి.
బ్రహ్మణస్ సర్వమ్ ఉత్పన్నం సర్వం బ్రహ్మైవ చేతి చ । మద్గీర్భిస్ సమ్ప్రబుద్ధస్ సఞ్ జ్ఞాస్యస్య్ అలమ్ అనిన్దిత
బ్రహ్మం నుంచే అన్నీ పుట్టాయి, అన్నీ బ్రహ్మమే. నా మాటల వల్ల నీవు పూర్తిగా మేలుకొని, ఈ సత్యాన్ని పూర్తిగా గ్రహిస్తావు, నిందలేని వాడా.
తస్మాద్ ఇదమ్ ఇతి బ్రహ్మన్ వ్యతిరేకార్థపఞ్చమీ । నను కిం వక్షి దేవేశాద్ అభిన్నం సర్వమ్ ఇత్య్ అపి
కాబట్టి, బ్రహ్మన్, 'ఇది' అని చెప్పడం వేరు వేరు అని భావాన్ని చూపుతుంది. కానీ దేవతల అధిపతీ, అన్నీ ఒక్కటేనని నీవు ఎందుకు అంటున్నావు?
ఉపదేశాయ శాస్త్రేషు జాతశ్ శబ్దో ఽథవార్థజః । ప్రతియోగివ్యవచ్ఛేదస్ సఙ్ఖ్యాలక్షణపక్షవాన్
శాస్త్రాలలో ఉపదేశం కోసం, పదం అనేది శబ్దం నుంచో, అర్థం నుంచో ఉద్భవిస్తుంది. అది విరుద్ధాలను తప్పించడాన్ని, సంఖ్యా లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది.
భేదో దృశ్యత ఏవాయం వ్యవహారాన్ న వాస్తవః । వేతాలో బాలకస్యేవ కార్యార్థం పరికల్పితః
ఈ భేదం అనేది వాస్తవంలో కాదు, కేవలం వ్యవహారంలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. అది పిల్లవాడి కోసం ఊహించుకున్న వెతాళుడిలా, పని కోసం కల్పించబడింది.
ద్వైతైక్యమ్ అపి నో యస్యాం యథాభూతార్థసంస్థితౌ । అస్తి తస్యామ్ ఈదృశస్ స్యాత్ కుతస్ సఙ్కల్పవిప్లవః
వస్తువులు నిజంగా ఉన్నట్టుగా ఉన్న స్థితిలో, ద్వైతమూ, ఏకత్వమూ ఉండవు. అలాంటి స్థితిలో ఆలోచనల కలకలం ఎలా కలుగుతుంది?
కార్యకారణభావో హి యథా స్వస్వామిలక్షణః । హేతుశ్ చ హేతుమాంశ్ చైవ తథైవావయవక్రమః
కార్యకారణ సంబంధం తనకు తానే ప్రత్యేక లక్షణాలతో ఉంటుంది. అలాగే, కారణం, కారణాన్ని కలిగి ఉన్నది, భాగాల క్రమం కూడా అంతే.
వ్యతిరేకావ్యతిరేకపరిణామాదివిభ్రమః । తథా భావవికారాశ్ చ విద్యావిద్యే సుఖాసుఖే
పరివర్తనము, భేదము, అభేదము, ఇవన్నీ కలిగిన భ్రమ, అలాగే భావాలలో మార్పులు, జ్ఞానం, అజ్ఞానం, సుఖం, దుఃఖం — ఇవన్నీ ఇదే విధంగా ఉత్పన్నమవుతాయి.