ఉద్భిన్నవాసనాజాలమూలత్వాద్ దుర్బలాకృతిః । వ్యాయామవిరమః కాయవృక్షో ఽయం న సుఖాయ మే
ఈ శరీరమనే వృక్షం, పుట్టుకొస్తున్న వాసనలే మూలంగా బలహీనంగా ఉంది. శక్తి లేకుండా ఉండి, నాకు ఆనందాన్ని ఇవ్వదు.
కలేవరమ్ అహఙ్కారగృహస్థస్య మహాగృహమ్ । లుఠత్వ్ అభ్యేతు వా స్థైర్యం కిమ్ అనేన మునే హి మే
ఈ శరీరం అనే గృహం, అహంకారమనే గృహస్థునికి పెద్ద ఇల్లు. ఇది పడిపోతే లేదా నిలబడితే, దాని స్థిరత్వం నాకు ఏమి ప్రయోజనం ఇవ్వదు, మునీంద్రా!
పఙ్క్తిబద్ధేన్ద్రియపశు వల్గత్తృష్ణాగృహాఙ్గనమ్ । రజోరఞ్జితసర్వాఙ్గం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఇంద్రియాలన్నీ పంక్తిగా ఉండి, తృప్తి లేని కోరికలతో గదులు నిండిపోయి, కామరసంతో అంగాంగాలు మురికైపోయిన ఈ శరీరగృహం నాకు ఇష్టమేమీ కాదు.
కాష్ఠాస్థికాష్ఠసఙ్ఘట్టపరిసఙ్కటకోటరమ్ । అన్త్రదామభిర్ ఆబద్ధం నేష్టం దేహగృహం మమ
కఠినమైన ఎముకలు, ముడిపడిన కండరాలు కలిసిన ఇరుకైన గదులా ఉండి, అంతర్లయాలతో బిగించబడిన ఈ శరీరగృహం నాకు ఇష్టమేమీ కాదు.
ప్రసృతస్నాయుతన్త్రీకం రక్తామ్బుకృతకర్దమమ్ । జరామక్కోలధవలం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ శరీరమనే ఇల్లు నరములు, శిరలు చుట్టుకొని, లోపల రక్తంతో మురికిగా, ముసలితనపు తెల్లదుమ్ముతో కప్పబడి ఉంది. నాకు ఇది ఇష్టమేమీ కాదు.
చిత్రకృత్యభృతానన్తచేష్టావష్టబ్ధసంస్థితి । మిథ్యామోహమహాస్థూణం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఇది ఎన్నో పనులు, కదలికలతో నిండిపోయి, వృథా మోహంలో బలంగా నిలిచి, అబద్ధమైన ఆశలనే గొప్ప స్తంభంగా పెట్టుకుంది. నాకు ఈ శరీరమనే ఇల్లు ఇష్టం లేదు.
దుఃఖార్భకకృతాక్రన్దం సుఖశయ్యామనోహరమ్ । దురీహాదగ్ధదాసీకం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ శరీరమనే ఇల్లు ఆకలి, దాహ బాధలతో ఏడుపులు వినిపిస్తూ, బయటకు సుఖంగా కనిపించినా, లోపల వ్యర్థమైన కోరికలతో కాలిపోయిన పనివాళ్లతో నిండిపోయి ఉంది. నాకు ఇది ఇష్టమేమీ కాదు.
మలాఢ్యవిషయవ్యూహభాణ్డోపస్కరసఙ్కటమ్ । అజ్ఞానక్షారవలితం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ శరీరమనే ఇల్లు మలమూత్రాలతో, ఇంద్రియాల వాసనలతో నిండిపోయి, అవి పాత్రలూ పరికరాల్లా గుంపుగా ఉన్నాయి. అజ్ఞానమనే విషంతో మునిగిపోయిన ఈ ఇల్లు నాకు ఇష్టం లేదు.
గుల్ఫగుల్గులువిశ్రాన్తజానూచ్చస్తమ్భమస్తకమ్ । దీర్ఘదోర్దారుసుదృఢం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ దేహరూప గృహం, మడమలపై నిలబడిన పాదాలతో, మోకాళ్ళు స్థంభాల్లా, తల పైభాగంగా, పొడవైన దృఢమైన చెయ్యులతో ఉంది. నాకు ఈ దేహగృహం ఇష్టమేమీ కాదు.
ప్రకటాక్షగవాక్షాన్తఃక్రీడత్ప్రజ్ఞాగృహాఙ్గనమ్ । చిన్తాదుహితృకం బ్రహ్మన్ నేష్టం దేహగృహం మమ
ఓ బ్రహ్మన్, ఈ దేహగృహానికి కనుబొమ్మలు కిటికీల్లా, లోపల బుద్ధి ఆడుకునే ప్రాంగణంగా, ఆలోచనలు కుమార్తెలుగా ఉన్నాయి. నాకు ఈ దేహగృహం ఇష్టం లేదు.
మూర్ధజచ్ఛాదనచ్ఛన్నకర్ణశ్రీచన్ద్రశాలికమ్ । ఆదీర్ఘాఙ్గులినిర్యూహం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ దేహగృహానికి తలపై జుట్టు పైకప్పులా, చెవులు అందమైన చంద్రాకారపు గోపురాల్లా, పొడవైన వేళ్లు బయటకు పొడిగిన దండలవంటి వంటివి. నాకు ఈ దేహగృహం ఇష్టం లేదు.
సర్వాఙ్గకుడ్యసఞ్జాతఘనరోమయవాఙ్కురమ్ । సంశూన్యపీఠపిఠిరం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ దేహగృహం అంతటా గోడలపై దట్టమైన రోమాలు మొలచినట్లు, వెనుకవైపు ఖాళీ ఆసనం వున్నట్లు ఉంది. నాకు ఈ దేహగృహం ఇష్టం లేదు.
నఖోర్ణనాభనిలయైశ్ శారమ్ ఆరణితాన్తరమ్ । భాఙ్కారకారిపవనం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ శరీరమనే ఇల్లు, గోళ్లు, ఎముకలు, నాభి వీటిని పునాది చేసుకుని, పేగులు లోపల దారువులా ఉండి, వివిధ రకాల శబ్దాలు చేసే గాలి దానిలో ప్రవహిస్తూ ఉండే ఈ శరీర గృహం నాకు ఇష్టమేమీ కాదు.
ప్రవేశనిర్గమవ్యగ్రవాతవేగమ్ అనారతమ్ । వితతాక్షగవాక్షం చ నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ శరీరమనే ఇల్లు, కన్నులు ఎప్పుడూ తెరిచిన కిటికీలా ఉండి, ఊపిరి ఎప్పుడూ లోపలికి బయటికి పరుగెత్తుతూ ఉండే ఈ గృహం నాకు ఇష్టం లేదు.
జిహ్వామర్కటికాక్రాన్తవదనద్వారభీషణమ్ । దృష్టదన్తాస్థిశకలం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ శరీరమనే ఇల్లు, నోటిద్వారం భయంకరంగా ఉండి, దానిలో కోతిలా తిరిగే నాలుక ఉండి, బయటికి కనబడే పళ్ళు, ఎముక ముక్కలు కనిపించే ఈ గృహం నాకు ఇష్టమేమీ కాదు.
త్వక్సుధాలేపమసృణం యన్త్రసఞ్చారచఞ్చలమ్ । మనోఽమన్దాఖునోత్ఖాతం నేష్టం దేహగృహం మమ
ఈ శరీరమనే ఇల్లు, చర్మం మెత్తగా పూతలా ఉండి, యంత్రంలా ఎప్పుడూ కదిలిపోతూ, మనస్సు కోరికల తవ్వడితో ఎప్పుడూ కలవరపడే ఈ గృహం నాకు ఇష్టం లేదు.
స్మితదీపప్రభాభాసి క్షణమ్ ఆనన్దసున్దరమ్ । క్షణం వ్యాప్తం ప్రభాపూరైర్ నేష్టం దేహగృహం మమ
ఒక క్షణం నా శరీరం నవ్వుతున్న దీపం వెలుగులో ఆనందంగా, అందంగా మెరిసిపోతుంది; ఇంకొక క్షణం వెలుగుల జలధిలో మునిగిపోతుంది. అయినా ఈ మాంసపు గృహం నాకు ఇష్టం లేదు.
సమస్తరోగాయతనం వలీపలితపత్తనమ్ । సర్వాధిసారఙ్గవనం నేష్టం మమ కలేవరమ్
నా శరీరం అన్నిరకాల వ్యాధులకు నిలయం, ముడతలు, తెలుపు జుట్టుతో నిండిన ఊరు, అన్నిప్రకారాల బాధలు పుట్టే అడవి. ఇది నాకు ప్రీతికరం కాదు.
అక్షర్క్షక్షోభవిషమా శూన్యా నిస్సారకోటరా । తమోగహనహృత్కుఞ్జా నేష్టా దేహాటవీ మమ
ఇది ఖాళీ గుట్ట, ఇంద్రియాల కలతతో అసహ్యంగా, హృదయంలో చీకటి దట్టమైన పొదలా ఉంది. ఈ శరీర అడవి నాకు ఇష్టం లేదు.
దేహాలయం ధారయితుం న శక్తో ఽస్మి మునీశ్వరాః । పఙ్కమగ్నం సముద్ధర్తుం గజమ్ అల్పబలో యథా
మహర్షులారా! ఈ శరీర మందిరాన్ని నేను మోయలేను. బలహీనుడు మట్టిలో మునిగిన ఏనుగును లేపలేనట్టే నాకు ఇది సాధ్యం కాదు.
కిం శ్రియా కిం చ కాయేన కిం కామేన కిమ్ ఈహయా । దినైః కతిపయైర్ ఏవ కాలస్ సర్వం నికృన్తతి
ఈ సంపదతో ఏమి లాభం? ఈ శరీరంతో ఏమి ప్రయోజనం? కోరికలతో, ప్రయత్నాలతో ఏమి ఉపయోగం? కొన్ని రోజుల్లోనే కాలం అన్నిటినీ నశింపజేస్తుంది.
రక్తమాంసమయస్యాస్య సబాహ్యాభ్యన్తరం మునే । నాశైకధర్మిణో బ్రూహి కేవ కాయస్య రమ్యతా
ఓ మునీశ్వరా, ఈ శరీరం లోపల బయట రక్తమాంసాలతో నిండినదే, నశించడమే దాని లక్ష్యం. అలాంటి శరీరంలో ఏమి ఆనందం ఉంటుంది చెప్పండి.
మరణావసరే కాయా జీవం నానుసరన్తి యే । తేషు తాత కృతఘ్నేషు కేవాస్థా వత ధీమతః
మరణ సమయంలో ఈ శరీరం ప్రాణాన్ని వెంటాడదు. కాబట్టి తండ్రీ, ఇంత కృతఘ్నమైన దానిపై జ్ఞానులు ఎందుకు నమ్మకం పెట్టుకుంటారు?
మత్తేభకర్ణాగ్రచలః కాయో లమ్బామ్బుభఙ్గురః । న సన్త్యజతి మాం యావత్ తావద్ ఏనం త్యజామ్య్ అహమ్
మత్తులో ఉన్న ఏనుగు చెవి తలుపు లాగ ఊగిపోతున్న ఈ శరీరం, నీటి బొట్టు లా బలహీనంగా ఉంది. ఇది నన్ను వదలకపోయినా, నేనే దీనిని వదిలేస్తాను.
పవనస్పన్దతరలః పేలవః కాయపల్లవః । జర్జరస్ తనువృత్తశ్ చ నేష్టో ఽయం కటునీరసః
ఈ శరీరం గాలిలో ఊగిపోయే మృదువైన ఆకులా, బలహీనంగా, జీర్ణంగా, సన్నగా ఉంటుంది. ఇది ఇష్టపడదగినది కాదు, ఎందుకంటే ఇది కఠినంగా, రుచిలేనిదిగా ఉంటుంది.
భుక్త్వా పీత్వా చిరం కాలం బాలపల్లవపేలవమ్ । తనుతామ్ ఏత్య యత్నేన వినాశమ్ అనుధావతి
ఎన్నాళ్లకైనా తినిపించుకొని, తాగిపించుకొని, ఈ మృదువైన ఆకులాంటి శరీరం ఎంతో శ్రమతో సన్నబడిపోతూ, చివరకు నాశనానికి పరుగెత్తుతుంది.
తాన్య్ ఏవ సుఖదుఃఖాని భావాభావమయాన్య్ అసౌ । భూయో ఽప్య్ అనుభవన్ కాయః ప్రాకృతో హి న లజ్జతే
ఈ శరీరం, ఉండడమూ లేనిదాన్నీ కలిపినదిగా, మళ్లీ మళ్లీ అదే సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తూ, సహజ స్వభావం వల్ల ఏమాత్రం సిగ్గుపడదు.
సుచిరం ప్రభుతాం కృత్వా సంసేవ్య విభవశ్రియమ్ । నోచ్ఛ్రాయమ్ ఏతి న స్థైర్యం కాయః కిమ్ ఇతి పాల్యతే
ఎంతకాలమైనా అధికారం అనుభవించి, ఐశ్వర్యాన్ని ఆస్వాదించినా, ఈ శరీరం గొప్పదనాన్ని గానీ, నిలకడను గానీ పొందదు. అలాంటప్పుడు దీన్ని ఎందుకు కాపాడాలి?
జరాకాలే జరామ్ ఏతి మృత్యుకాలే తథా మృతిమ్ । సమమ్ ఏవావిశేషజ్ఞః కాయో భోగిదరిద్రయోః
వృద్ధాప్య సమయంలో ఈ శరీరం వృద్ధం అవుతుంది; మరణ సమయానికి ఇది చనిపోతుంది. అనుభవించే వారికి అయినా, దరిద్రులకు అయినా, ఇది ఏ తేడా తెలియదు — అందరికీ ఇదే.
సంసారామ్భోధిజఠరే తృష్ణాకుహరకాన్తరే । సుప్తస్ తిష్ఠతి ముక్తేహో మూకో ఽయం కాయకచ్ఛపః
సంసార సముద్రపు పొట్టలో, తృష్ణ అనే గుహలో, ఈ మూగ తాబేలు వంటి శరీరం, విముక్తి దగ్గర ఉన్నా కూడా, నిద్రలోనే ఉంది.