జాతా విదితవేద్యా సా స్వయమ్ ఏవ తయా ధియా । తపసా దుష్కృతే క్షీణే సూచీ స్వముఖసూచనీ
తన బుద్ధితో తెలిసినదంతా గ్రహించింది. తపస్సుతో పాపాలు క్షీణించాక, ఆ సూచి తన అసలైన స్వరూపాన్ని చూపించింది.
ఇతి వర్షసహస్రాణి సాకరోద్ దారుణం తపః । సప్త సప్తమహాలోకసన్తాపకరమ్ ఉన్ముఖీ
అలా, ఆమె వేల సంవత్సరాలు తీవ్రమైన తపస్సు చేసింది. ఏడు మహా లోకాలను ఎదురుగా చూసి, ఆమె తపస్సు వల్ల అంతటా భయంకరమైన వేడి వ్యాపించింది.
తస్యాః కల్పాగ్నిభీమేన తపసా హిమవాన్ గిరిః । బభూవ తేన జ్వలితో జజ్వాలేవ తతో జగత్
ఆమె తపస్సు ఉగ్రతతో, హిమవంతు పర్వతం కాలిపోయినట్లయింది. ప్రళయాగ్ని లా మండిపోతూ, ఆ వేడి వల్ల ప్రపంచమంతా దహించబడినట్టుగా కనిపించింది.
కస్యేదం తపసాక్రాన్తం జగద్ ఇత్య్ అథ వాసవః । నారదం పరిపప్రచ్ఛ స తస్యాకథయచ్ చ తత్
ఈ తపస్సు వల్ల ప్రపంచం అంతా కమ్ముకున్నదెవరిదో అని వాసవుడు ఆలోచించాడు. అప్పుడు ఇంద్రుడు నారదుని అడిగాడు. నారదుడు ఆ విషయం అతనికి వివరంగా చెప్పాడు.
సప్త వర్షసహస్రాణి సూచీ దీర్ఘతపస్వినీ । మయా విజ్ఞాతదేహాసౌ తేనేదం జ్వలితం జగత్
ఏడు వేల సంవత్సరాలుగా, సూచీ అనే దీర్ఘకాల తపస్సు చేసే ascetic నాకు తెలుసు. ఆమె తపస్సు వల్లే ఈ లోకం అంతా మండిపోతోంది.
నాగాశ్ శ్వసన్తి విదలన్తి నగాః పతన్తి వైమానికా జలదవారిధయః ప్రయాన్తి । శోషం దిశో ఽర్కసహితా మలినీభవన్తి సూచ్యేన్ద్ర పశ్య తపసా క్షయమాయయైవ
పాములు గట్టిగా ఊపిరి తీస్తున్నాయి, కొండలు చీలిపోతున్నాయి, దేవతలు పడిపోతున్నారు, మేఘాలు, సముద్రాలు దూరమవుతున్నాయి. దిక్కులు, సూర్యుడితో కలిసి, ఎండిపోయి మలినంగా మారిపోతున్నాయి. ఇంద్రా, తపస్సు మాయవశంగా ఎలా వినాశాన్ని తెస్తుందో చూడు.
కర్కటీకటువృత్తాన్తం సర్వమ్ ఆకర్ణ్య వాసవః । నారదం పరిపప్రచ్ఛ పునర్జాతకుతూహలః
కర్కటికి జరిగిన చేదు సంఘటనలన్నీ విన్న ఇంద్రుడు, మళ్లీ కొత్త ఆసక్తితో నారదుని అడిగాడు.
సూచీవృత్తపిశాచీత్వం తపసోపార్జ్య తత్ తయా । కర్కట్యా హిమవత్కుక్ష్యాం కే భుక్తా విభవా మునే
మహర్షీ, తపస్సు వల్ల కర్కటి సూచి రూపంలో పిశాచిగా మారింది. హిమవంతు లోయలో ఆమె ఎవరి ప్రాణాలను భక్షించింది?
జీవసూచీ పిశాచీత్వం గతా యా శూకపేలవమ్ । అసీత్ కార్ష్ణాయసీ సూచిస్ తస్యాస్ స్వమ్ అవలమ్బనమ్
జీవసూచి పిశాచిగా మారి, ఒక చిన్న పిట్ట శరీరంలో ప్రవేశించింది. ఆమెకు ఆధారంగా ఉండేది నల్లటి ఇనుప సూచి.
తత్ స్వమ్ ఆలమ్బనం త్యక్త్వా వ్యోమవాతరథస్థయా । ప్రాణమారుతమార్గేణ తయా దేహప్రవిష్టయా
ఆ ఆధారాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆమే గాలి, ఆకాశం లాంటి రథంలో కూర్చుని, ప్రాణవాయువు మార్గం ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశించింది.
సర్వాసామ్ అన్త్రతన్త్రీణాం స్నాయుమేదోవసాసృజామ్ । రన్ధ్రేషు పక్షిణ్యేవాన్తర్ నిలీనం మలినాఙ్గయా
అన్ని నాడులు, తంతులు, స్నాయులు, మేద, రక్తం లలో, మలినమైన అవయవాలతో ఉన్న ఆమే, పక్షి బిలాల్లో దాగినట్టు లోపల దాగిపోయింది.
యస్యాం నాడ్యాం న యో వాయుర్ మాతి తత్ తామ్ ఉపేతయా । తత్ర శూలం కృతం మూలం న్యగ్రోధాగ్ర ఇవోత్కటమ్
ఏ నాడిలో వాయువు ప్రవహించదో, ఆ నాడిలోకి ఆమే ప్రవేశించి, వటవృక్షం వేరుల్లా తీవ్రమైన నొప్పిని కలిగించింది.
తచ్ ఛరీరేన్ద్రియైస్ తాని తథాన్యాని బహూని చ । భుక్తాని నరమాంసాని భోజనాన్య్ ఉచితాని చ
ఆ శరీరం, ఇంద్రియాల ద్వారా, అలాగే మరెన్నో ఇతర మార్గాల్లో కూడా, ఆమే మానవ మాంసం సహా తగిన ఆహారాలను భుజించింది.
సుప్తం వివలితానల్పమాలయా ముగ్ధబాలయా । కాన్తవక్షస్స్థలస్యూతమ్లిష్టపత్త్రకపోలయా
ఆమె నిద్రలో కొద్దిగా తలుపులుస్తూ, haaramu కొంత వంగిపోయింది, మృదువైన చెంపలు ప్రియుడి ఛాతీపై ఆనుకుని ఉన్న యువతి.
విహృతం వీతశోకాసు విహఙ్గ్యా వనవీథిషు । కల్పద్రుమోత్థపుష్పాభ్రద్విగుణామ్భోదపఙ్క్తిషు
ఆమె దుఃఖం లేకుండా, పక్షిలా అడవి మార్గాల్లో సంచరిస్తూ, కల్పవృక్షాల నుంచి పుష్పమేఘాలు ఏర్పడిన రెండు రెట్లు అందమైన మేఘాల మధ్య విహరించింది.
పీత ఆమోదిమన్దారమకరన్దకణాసవః । వనేష్వ్ అమరశైలానామ్ అలిన్యాలినిలీనయా
ఆమె అమరపర్వతాల అడవుల్లో, తేనెటీగల గుంపుల్లో దాగి, మందారపువ్వుల సువాసన గల పరాగరసాన్ని తాగింది.
చర్వితాని శవాఙ్గాని గృధ్రగర్వాతివృద్ధయా । ఖడ్గయష్ట్యేవ సఙ్గ్రామే వీరాఙ్గాని జవేద్ధయా
ఆమె బలవంతమైన వృద్ధ గద్దలా, యుద్ధంలో వీరుల శరీరాలను వేగంగా నమిలే ఖడ్గదండంలా, శవాల అవయవాలను నమిలింది.
సర్వాఙ్గకోశనాడీషు దిక్ష్వ్ ఇవానిలలేఖయా । ఉడ్డీనమ్ అవడీనం చ కాక్యేవ వ్యోమవీథిషు
శరీరంలోని అన్ని నాళాల్లో, అన్ని భాగాల్లో, గాలివాటం దిశలన్నిటిలో ఎలా తిరుగుతుందో, ఆమె కూడా అంతే. ఆకాశంలో కాకి ఎట్లా ఎగిరిపోతూ, తిరిగి వస్తుందో, ఆమె కూడా అంతే ఎగిరిపోతూ, మళ్లీ దిగిపోతూ ఉంటుంది.
విరాడాత్మహృది ప్రాణా వాతస్కన్ధాస్ స్ఫురన్తి ఖే । యథా తథా ప్రస్ఫురితం ప్రతి దేహగృహం తయా
విశ్వాత్మలో ప్రాణాలు గాలి ప్రవాహంలో ఆకాశంలో తేలిపోతున్నట్టు కంపించుతుంటాయి. అలాగే, ఆమె కూడా ప్రతి శరీరంలో అలానే కదులుతూ ఉంటుంది.
సర్వప్రాణిశరీరేషు భ్రాన్తం చిచ్ఛక్తిదుష్టయా । దీపప్రభాభాసితయా గృహిణ్యేవ స్వసద్మసు
అన్ని జీవుల శరీరాల్లో ఆమె చైతన్యశక్తి వల్ల తలకిందులుగా తిరుగుతూ, ఇంట్లో యజమానురాలు దీపపు వెలుతురుతో ఇంటిని వెలిగించేదిలా సంచరిస్తూ ఉంటుంది.
విహృతం రుధిరేష్వ్ అన్తర్ ద్రవశక్త్యేవ వారిషు । అబ్ధిష్వ్ ఆవర్తవృత్త్యేవ జఠరేషు వివల్గితమ్
రక్తంలో ఆమె ద్రవశక్తిలా ప్రవహిస్తూ, నీటిలోని శక్తిలా కదులుతుంది. సముద్రాల్లో ఆవర్తనాలు ఎలా తిరుగుతాయో, కడుపులో ఆమె అలా మెలికలు తిరుగుతూ ఉల్లాసంగా కదులుతుంది.
సుప్తం మేదస్సు శుభ్రేషు శేషాఙ్గేష్వ్ ఇవ శౌరిణా । స్వాదితస్ స్వామగన్ధో ఽన్తర్ వాతశక్త్యామృతం యథా
ఎలా పరిమళం శుద్ధమైన పదార్థాల్లో నిద్రిస్తున్నట్టు, లేదా గాలి శక్తిలో అమృతం దాగి ఉన్నట్టు ఉంటుందో, అలాగే ఆ పరిమళాన్ని ఆస్వాదించే వాడికి అది లోపలే ఉంటుంది.
తరుగుల్మౌషధాదీనాం హృత్స్థారణ్యానిలశ్రియా । పరిభుక్తాన్య్ అశక్తాని హింసయా వీక్షితాని చ
చెట్లు, పొదలు, ఔషధాలు ఇవన్నీ మనసులోని అరణ్యంలో వాసించే గాలి ఆనందిస్తుంటుంది. వాటిని పూర్తిగా ఆస్వాదించినప్పుడు అవి శక్తి కోల్పోతాయి; దెబ్బతిన్నప్పుడు కేవలం చూస్తూ ఉంటాయి.
అహం జీవమయీ సూచీ స్యామ్ ఇతీచ్ఛావరేణ సా । సమ్పన్నా మానసీ సూచిశ్ చేతనీ పావనీ శితా
‘నేను జీవచైతన్యంతో కూడిన సూచి అవ్వాలి’ అనే కోరిక కలిగినప్పుడు, ఆ మనసులో సూచి ఏర్పడుతుంది. అది చైతన్యమయంగా, పవిత్రంగా, పదునుగా ఉంటుంది.
అదృశ్యయా తయా తేన మారుతోగ్రతురఙ్గయా । అయస్సూచీనిలయయా విహృతం దిక్షు రుద్ధయా
ఆ కనిపించని, చాలా వేగంగా కదిలే గాలి వంటి సూచి గాలి నివాసంగా ఉండి, దిశలన్నింటిలో తిరుగుతుంది. అయినా అది బయటకు కనిపించదు.
పీతం భుక్తం విలసితం హసితం దత్తమ్ ఆహృతమ్ । నర్తితం గీతమ్ ఉషితమ్ అనన్తైః ప్రాణిదేహకైః
పానం చేయడం, తినడం, ఆడడం, నవ్వడం, ఇవ్వడం, తీసుకోవడం, నాట్యం చేయడం, పాడడం, మేల్కొని ఉండడం — ఇవన్నీ ఎన్నో జీవులు తమ శరీరాలతో చేస్తూనే ఉంటాయి.
అదృశ్యయా శరీరిణ్యా మనః పవనదేహయా । కృతమ్ ఆకాశరూపిణ్యా న తద్ అస్తి న యత్ తయా
కనిపించని, మనస్సు మరియు వాయువు రూపమైన ఆ శరీరధారి, ఆకాశ స్వరూపంగా అన్నీ కార్యాలు చేస్తుంది; అది చేయని పని ఏదీ లేదు.
మత్తయాశక్తయా స్వాదురసాంశ్ చర్వితుమ్ ఏతయా । బాలయాలానమ్ ఆశ్రిత్య కరిణ్యేవ వివల్గితమ్
ఆ మత్తులో, బలహీనతలో, రుచికరమైన రుచులను ఆస్వాదిస్తూ, పిల్లల ఆటలను ఆశ్రయించి, వేడుకలో ఉన్న ఆ ఆడ ఏనుగు లాగ విహరిస్తుంది.
కల్లోలబహలాద్యూనదేహదుష్టనదీష్వ్ అలమ్ । వేగైర్ వైధుర్యకారిణ్యా మత్తయా మకరాయితమ్
తీవ్రమైన అలలతో, మలినంగా, నీరు తగ్గిపోయిన నదుల్లో, వేగంతో మూర్చను కలిగించే ఆ మత్తులో ఉన్నది, మత్స్యరూపంలో మారిపోతుంది.
అశక్తయా నిగిరితుం మేదోమాంసం తయా హృది । దూనం సుచిరమ్ అర్థాఢ్యవృద్ధాతురధియా యథా
ఆమె హృదయంలోని కొవ్వు, మాంసాన్ని అదుపు చేయలేక, ఎంతకాలమైనా బాధపడుతుంది. ఇది ధనం ఎక్కువగా ఉండి, వృద్ధాప్యంతో మనస్సు బలహీనపడినవారు అనుభవించే బాధలా ఉంటుంది.