సుదూరాద్ దీపవద్ దృష్టం సుతన్మాత్రత్వమ్ ఆగతమ్ । దూరాద్ ఏవ మనోజ్ఞేన ప్రోద్గిరన్తీ ముఖేన ఖమ్
చాలా దూరం నుంచి దీపంలా కనిపించి, శుద్ధమైన స్వరూపాన్ని పొందింది; ఆహ్లాదకరమైన నోటితో దూరం నుంచే ఆకాశంలోకి పలికినట్టు అనిపించింది.
కుఞ్చితేక్షణసన్దృశ్యదీర్ఘదీపాంశుకోమలా । సద్యస్స్నానసముచ్ఛూనభాలబాలవిలాసినీ
ఆమె కళ్లను అర్ధముగా మూసుకొని, మెత్తని దీపశిఖను పోలి కనిపించింది. ఆమె జుట్టు పట్టు వలె మృదువుగా ఉంది. స్నానం చేసిన వెంటనే额మధ్యం ఇంకా తడిగా మెరిసింది. ఆమె ఒక చిన్న వయస్సు గల ఆడపిల్లలా చంచలంగా కనిపించింది.
తన్తుర్ బిసాద్ ఇవోడ్డీనా బాహ్యసఞ్చారకౌతుకాత్ । బ్రహ్మనాడిర్ ఇవోద్యుక్తా బహిర్ ఇన్ద్వంశసున్దరీ
ఆమె తంతువు, బహిర్గతమైన విషయాలపై ఆసక్తితో, తామర తంతువులా పైకి లేచింది. అది ప్రధాన నాడిని పోలి, వెలుపలికి విరిగిన చంద్రకాంతిలా అందంగా మెరిసింది.
నియతేన్ద్రియశక్తిస్ స్వా జీవేనేవ బహిష్కృతా । బౌద్ధతీర్థికవిజ్ఞానసన్తానవద్ అలక్షితా
ఆమె ఇంద్రియశక్తులు నియంత్రణలో ఉండగా, తన ప్రాణశక్తి బయటకు పోయినట్టు అనిపించింది. అది బౌద్ధ సన్యాసి జ్ఞానప్రవాహంలా ఎవరికీ కనిపించకుండా నిశ్శబ్దంగా సాగింది.
శూన్యసిద్ధాన్తశిసికా రన్ధ్రానిలలవాభయా । క్షీణదీపాంశుసూచ్యేవ తీక్ష్ణయానుపలభ్యయా
ఆమె బోధ, శూన్యతా సిద్ధాంతపు కిరణంలా సూక్ష్మంగా ఉంది. అది రంధ్రంలోంచి వచ్చే మృదువైన గాలి తాకిడిలా, వెలుతురు తగ్గిన సూచి వంటి పదునైనదిగా కనిపించకుండా ఉంది.
గ్రాసార్థం సూచితాం యాతా స చాస్యా నోపయుజ్యతే । విచారితం తయా నైతద్ అహో మౌర్ఖ్యవిజృమ్భితమ్
ఆమెను పట్టుకోవాలని చూపించారు, కానీ అతడు ఆమెను ఉపయోగించలేదు. ఆమె కూడా దీనిని ఆలోచించలేదు — ఓహో, అజ్ఞానం ఎలా బయటపడుతుందో చూడండి!
సాగ్రా సఞ్చిన్తయామ్ ఆస న సూచీ తుచ్ఛరూపతామ్ । చైత్తమ్ ఈహితమ్ ఏవైకం పశ్యన్త్య్ ఆస్తే యథాసుఖమ్
సూచి అంచుతో ఉన్నప్పటికీ, దాని శూన్యతను ఆమె ఆలోచించలేదు. తాను మనసులో కోరుకున్నదానిని మాత్రమే చూస్తూ, సుఖంగా కూర్చుంది.
అవిచార్యైవ సూచిత్వం తయా మూఢధియార్థితమ్ । నానార్థబుద్ధేస్ స్ఫురతి పూర్వాపరవిచారణా
ఆమె మూర్ఖత్వంతో, సూచి యొక్క ఉద్దేశాన్ని ఎలాంటి విచారణ లేకుండా కోరుకుంది. ఎవరి మనసు ఎన్నో విషయాల్లో చెలరేగితే, ముందు వెనుక ఆలోచనలు కలగవు.
సార్థక్రియో ఽగ్ర్యసామర్థ్యో యాతి భావనయాన్యతామ్ । పదార్థో ఽభిమతార్థాఢ్యాం నిశ్శ్వాసేనేవ దర్పణః
ఏదైనా వస్తువు శక్తివంతంగా, పనికొచ్చేలా ఉన్నా, మన ఊహ వల్ల అది వేరే స్వరూపం పొందుతుంది. మనసులో కోరుకున్న రూపాలతో నిండిన అద్దం, ఊపిరితో ఎలా మారిపోతుందో అలాగే.
సూచీభావం ప్రపన్నాయాస్ త్యజన్త్యాః పీవరం వపుః । మహామరణమ్ అప్య్ అస్యా రాక్షస్యాస్ సుసుఖం స్థితమ్
సూచి రూపం ధరించిన ఆ రాక్షసికి, తన బలమైన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టినప్పుడు, ఎంతటి మహా మరణమొచ్చినా అది ఎంతో సుఖంగా అనిపించింది.
ఏకవస్త్వనురాగాణామ్ అహో ను విషమా గతిః । దేహో ఽపి తృణవత్ త్యక్తో రాక్షస్యా నిజయేచ్ఛయా
ఒకదానిపైనే మక్కువ కలిగినవారికి జీవితం ఎంత కష్టమో చూడండి! ఆ రాక్షసి తన శరీరాన్ని గడ్డి మాదిరిగా తానే విడిచిపెట్టింది.
ఏకవస్త్వతిగర్వేణ నశ్యన్త్య్ అన్యా హి సంవిదః । రాక్సస్యా గ్రాసగర్వేణ దేహనాశో ఽపి నేక్షితః
ఒకదానిపైనెక్కువ గర్వం కలిగిన ఇతర మనస్సులు నశించిపోతాయి. కాని ఆ రాక్షసి తాను మింగగల శక్తిపై గర్వంతో, తన శరీరం నశించినదాన్ని కూడా గమనించలేదు.
నాశో ఽపి సుఖయత్య్ అజ్ఞమ్ ఏకవస్త్వతిరాగిణమ్ । సూచీభూతా విదేహాపి పరితుష్టైవ రాక్షసీ
ఒకదానిపైనెక్కువ మక్కువ ఉన్న అజ్ఞానులకు నాశనం కూడా సుఖమే. ఆ రాక్షసి, శరీరం లేకపోయినా, సూచి రూపంలో ఉన్నా, పూర్తిగా తృప్తిగా ఉండిపోయింది.
అన్యా బభూవ తల్లగ్నా సా తథా జీవసూచికా । వ్యోమాత్మికా నిరాకారా వ్యోమవృత్తిశరీరకా
మరొక జీవసూచి ఆ సూచికి అంటుకొని, ఆకాశ స్వభావంతో, రూపం లేకుండా, ఆకాశంలో జరిగే క్రియలే తన శరీరంగా ఉండిపోయింది.
తేజస్తన్తుప్రవాహాభా ప్రాణతన్తుమయాత్మికా । శూలసంవేదనాకారా తద్రన్ధ్రార్కాంశుసున్దరీ
ఆమె ప్రకాశవంతమైన తంతువుల ప్రవాహంలా కనిపించి, ప్రాణ తంతువులతో కూడిన స్వరూపంతో, ముల్లెదురుగా బాధను కలిగించే రూపంలో, ఆ రంధ్రంలోకి సూర్యకిరణం పోయినట్టుగా అందంగా మెరిసింది.
పృథక్స్థేవాసిధారా సా పరమాణ్వావలీవ చ । కౌసుమీ గన్ధలేఖేవ కలాకలనరూపిణీ
ఆమె వేరుగా ఉన్న కత్తిపొడవులా, లేదా పరమాణువుల వరుసలా, పువ్వు పరిమళపు గీతలా, ఎంతో సున్నితమైన కళారూపాన్ని ధరించింది.
పాపాత్మికా మనోవృత్తిస్ సా హి తస్యాస్ తథా స్థితా । పరప్రాణదశావేధపరమార్థపరాయణా
ఆమె పాపాత్మ స్వభావంతో, మనస్సులో కలిగే అలజడిగా అక్కడే నిలిచిపోయింది; ఇతరుల ప్రాణ స్థితిని చీల్చడమే తన పరమార్ధంగా భావించింది.
ఏవమ్ అస్యాస్ తనుర్ జాతా సూచిద్వయమయీ హి సా । నీవారశూకవత్ తన్వీ కర్పాసాంశుసుపేలవా
ఈ విధంగా, ఆమె శరీరం రెండు సూదుల వలె ఏర్పడింది. అది అడవి బియ్యం పొట్టు లా పలుచగా, పత్తి నూలు లా మృదువుగా ఉంది.
తనుద్వయేన తేనాసౌ ప్రవిశ్య హృదయం నృణామ్ । వేధయన్తీ తతః క్రూరా ప్రబభ్రామ దిశో దశ
ఆ రెండు సూదుల రూపంతో, ఆమె మనుషుల హృదయాల్లోకి ప్రవేశించి, వాటిని చీల్చింది. ఆ తరువాత, భయంకరంగా మారి, పది దిక్కులలో తిరిగింది.
సర్వస్ స్వసఙ్కల్పవశాల్ లఘుర్ భవతి వా గురుః । కర్కట్యోగ్రం వపుస్ త్యక్త్వా సూచీత్వమ్ ఉరరీకృతమ్
తన సంకల్ప బలంతో, ఆమె తేలికగా గానీ, భారంగా గానీ మారుతుంది. పూర్వం ఉన్న కర్కటక రూపాన్ని వదిలి, సూచి రూపాన్ని స్వీకరించింది.
తుచ్ఛో ఽప్య్ అర్థో ఽల్పసత్త్వానాం యాత్య్ అతిప్రార్థనీయతామ్ । సూచీవృత్తపిశాచీత్వం రాక్షస్యా తపసార్జితమ్
బలహీనులైన వారికి చిన్నది అయినా, అది ఎంతో కావలసినదిగా మారుతుంది. సూచి రూపంలో పిశాచత్వాన్ని ఆ రాక్షసీ తపస్సుతో సంపాదించింది.
అపి పుణ్యశరీరాణాం జాతిబన్ధో న శామ్యతి । అనుసూచి పిశాచీత్వం రాక్షస్యా సముపార్జితమ్
పుణ్యమైన శరీరాలు ఉన్నవారికీ జనన బంధం తీరదు; ఆ రాక్షసికి తాను చేసిన పనుల వల్ల సూచి లాంటి పిశాచత్వం కలిగింది.
తస్యాం దిగన్తభ్రమణే ప్రవృత్తాయాం సహానిలైః । తత్రైవ సా తనుస్ స్థూలా గలితా శారదాభ్రవత్
ఆమె గాలులతో కలిసి దిక్కులన్నీ తిరుగుతూ ఉండగా, ఆమె దేహం అక్కడే శరదృతువులోని మేఘంలా కరిగిపోయింది.
కస్యచిద్ వివశాఙ్గస్య క్షీవస్య విపులస్య వా । ప్రవిశ్యాన్తర్ వాతసూచీ భవత్య్ అతి విషూచికా
ఎవరైనా బలహీనుడైనా, క్షీణుడైనా, లావుగా ఉన్నవాడైనా, వారి లోపల గాలి సూచి ప్రవేశిస్తే, అది తీవ్రమైన విషూచిక వ్యాధిగా మారుతుంది.
కస్యచిత్ తనుదేహస్య స్వచ్ఛస్య సుధియో ఽపి చ । ప్రవిశ్య జీవసూచిత్వే భవత్య్ అన్తర్ విషూచికా
ఎవరైనా స్వచ్ఛమైన, జ్ఞానవంతుడైన సున్నితమైన దేహంలోకి ఆ సూచి ప్రవేశిస్తే, అది లోపలే విషూచిక వ్యాధిగా మారుతుంది.
ఏవం క్వచిత్ తృప్యతి సా దుర్బుద్ధిహృదయస్థితా । క్వచిద్ ఉచ్ఛిద్యతే పుణ్యైర్ మన్త్రౌషధికృతక్రమైః
అలా, కొన్ని సార్లు ఆ తప్పుదారి పట్టిన హృదయం తృప్తి పొందుతుంది; మరికొన్ని సార్లు మంత్రాలు, ఔషధాలు, పుణ్యకార్యాల వల్ల అది నశించిపోతుంది.
ఆసీద్ బహూని వర్షాణి భ్రమణైకపరాయణా । దేహద్వయేన గచ్ఛన్తీ వ్యోమ్ని భూమితలే తథా
అది ఎన్నో సంవత్సరాలు, ఎక్కడికైనా తిరుగుతూ, రెండు శరీరాలతో ఆకాశంలోనూ భూమిపై కూడా సంచరించేది.
రజస్తిరోహితా భూమౌ హస్తే ఽఙ్గులితిరోహితా । ప్రభాతిరోహితా వ్యోమ్ని వస్త్రే సూత్రతిరోహితా
భూమిపై అది దుమ్ము కప్పి దాగిపోతుంది; చేతిలో వేళ్ల వెనుక కనిపించదు; ఆకాశంలో వెలుతురుతో మరుగైపోతుంది; వస్త్రంలో దారం కప్పి కనిపించదు.
అన్తస్స్థా స్నాయుసరితి దుర్భగే పాంసుపాణ్డుని । శుష్కరేఖాసరిత్ఖాతే సూక్ష్మరేఖాజరత్తృణే
అది లోపల నరాల నదిలో ఉంటుంది; దురదృష్టవశాత్తు పసుపు మట్టిలో దాగి ఉంటుంది; ఎండిపోయిన నదిలో రేఖల మధ్య; పాత గడ్డిలో సూక్ష్మమైన రేఖల్లో కనిపిస్తుంది.
అర్థహీనే గతచ్ఛాయే శూన్యే ఉచ్ఛ్వాసకారిణి । మక్షికావాతహరణే శ్రీవృక్షపరివర్జితే
అర్థం లేని, నీడ కూడా లేని, ఖాళీగా ఉన్న, ఊపిరి మాత్రమే ఉన్న చోట, ఈగలు గాలిలో ఎగురుతూ పోతున్నప్పుడు, శుభదాయకమైన వృక్షం కూడా లేని ప్రదేశంలో,