అలీకమ్ ఇదమ్ ఉత్పన్నమ్ అలీకం చ వివర్ధతే । అలీకమ్ ఏవ స్వదతే తథాలీకం విలీయతే
ఇది కల్పితమే పుట్టింది, కల్పితమే పెరుగుతుంది. కల్పితమే అనుభవిస్తుంది, చివరికి కల్పితమే లయమవుతుంది.
చిన్మాత్రస్యాన్తరే సర్గశ్ చిన్మాత్రం సకలాన్తరే । తత్త్వాత్ సమస్తసత్తానాం చిన్మాత్రం సర్వమ్ ఏవ వా
శుద్ధచైతన్యంలో సృష్టి ఉంది; అన్ని లోపల శుద్ధచైతన్యమే ఉంది. వాస్తవానికి, సమస్త జీవులలో శుద్ధచైతన్యమే ఉంది, లేదా అన్నీ శుద్ధచైతన్యమే.
చిన్మాత్రమ్ ఏవ బహిర్ అన్తర్ ఉపర్య్ అధస్తాన్ మానప్రమేయమ్ ఇతి మాతృపదం చ ధత్తే । నిత్యోపశాన్తమ్ ఇతి తేన సమస్తసత్తా నిత్యం స్థితం సుసమమ్ ఏకమ్ అపేతతుర్యమ్
శుద్ధచైతన్యమే లోపల, బయట, పై, కింద, తెలిసేవాడు, తెలిసే మార్గం, తెలిసినది అన్నీ. అందువల్ల అది తెలిసేవాడి స్థితిని పొందుతుంది. అది ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. దీనివల్ల సమస్త సృష్టి ఎప్పుడూ ఒకటిగా, సమంగా, తూర్యావస్థకి అతీతంగా నిలుస్తుంది.
అత్రైవోదాహరన్తీమమ్ ఇతిహాసం పురాతనమ్ । రాక్షస్యోక్తం మహాప్రశ్నజాలమ్ ఆవలితాఖిలమ్
ఇక్కడ ఒక పురాతన కథను చెబుతారు. అది రాక్షసీ అడిగిన అనేక ప్రశ్నలతో కూడిన గొప్ప సందేహాల వలయాన్ని పోలి ఉంటుంది.
అస్తి కజ్జలపఙ్కాద్రేర్ ఇవోగ్రా సాలభఞ్జికా । హిమాద్రేర్ ఉత్తరే పార్శ్వే కర్కటీ నామ రాక్షసీ
హిమాలయ పర్వతానికి ఉత్తర భాగంలో, కజ్జలపు పర్వతంపై ఉన్న ఉగ్రమైన శాలభంజికను పోలి, కర్కటి అనే రాక్షసీ ఉంది.
విషూచికాభిధానా యా కన్యా సా న్యాయబాధికా । విన్ధ్యాటవీవ దేహేన యుక్త్యా కార్శ్యమ్ ఉపాగతా
విషూచిక అనే పేరుగల ఆ యువతి, న్యాయానికి లోబడి, వింద్య అటవీలా తన శరీరం బలహీనమై, తర్కంతో క్షీణించింది.
మహాబలాగ్నినయనా రోదోరన్ధ్రావపూరిణీ । నీలామ్బరామ్బరా కృష్ణా దేహబద్ధేవ యామినీ
ఆమె కన్నులు మహా అగ్నిలా మండుతుంటే, ముక్కులో పొగ నిండిపోయింది. నీలం వస్త్రాలు ధరించి, రాత్రిలా నల్లగా, శరీరంలో బందించబడినదిగా ఉంది.
నీహారవసనాచ్ఛన్నా మేదురాభ్రశిరఃపటా । లమ్బాభ్రబిమ్బోరసిజా నిత్యోర్ధ్వతిమిరోర్ధ్వజా
మంచు వలె ఉన్న వస్త్రాలతో కప్పబడి, మేఘం లాంటి తలపట్టాతో, ఆమె వక్షోజాలు వేలాడే మబ్బుల్లా మెరిసిపోతూ, ఎప్పుడూ చీకటి పతాకాన్ని ఎత్తిపడేస్తూ ఉంటుంది.
స్థిరవిద్యుల్లతానేత్రా తమాలతరుతారకా । వైడూర్యశూర్పాగ్రనఖీ భస్మనీహారహాసినీ
ఆమె కన్నులు మెరుపులాంటి వెలుగు రేఖల్లా స్థిరంగా మెరిసిపోతూ, తమాల వృక్షాల మధ్య నక్షత్రాల్లా కనిపిస్తాయి. ఆమె వేళ్ల గోర్లు వైడూర్య రత్నపు అంచుల్లా మెరుస్తూ, బూడిద మాల ధరించి నవ్వుతూ ఉంటుంది.
నిర్మాంసనరదేహౌఘపుష్పస్రగ్దామభూషితా । సర్వాఙ్గోగ్రాన్త్రసమ్ప్రోతశవమాలావిరాజితా
మాంసం లేని మానవ దేహాల గుత్తులు పూలమాలలుగా అలంకరించబడి, ఆమె శరీరమంతా భయంకరమైన ఆంతరాలు కలిగిన శవమాలలతో మెరిసిపోతుంది.
వేతాలావేశవివలత్కాలకఙ్కాలకుణ్డలా । అర్కాదానోత్కదీప్తాభ్రభీమోగ్రభుజమణ్డలా
పిశాచ ప్రవేశంతో తలకిందులయ్యే కాల కంకాళాలు ఆమె చెవికొండెలుగా ఉన్నాయి. ఆమె బలమైన చేతులు సూర్యుడు తాకిన మేఘాల్లా భయంకరంగా మెరుస్తున్నాయి.
తస్యా విపులకాయత్వాద్ దుర్లభత్వాన్ నిజాన్ధసః । అతృప్తో ఽర్ణవలేఖాయా ఇవాభూజ్ జాఠరో ఽనలః
ఆమె శరీరం విస్తారంగా ఉండటం వల్ల, తాను దొరికించుకునే ఆహారం చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల, ఆమె కడుపులోని అగ్ని ఎప్పుడూ తృప్తి చెందలేదు. అది నీటి చినుకు పడినా ఆర్పలేని అగ్ని మాదిరిగా ఉండేది.
న కదాచన సా తృప్తిమ్ ఉపాయాతి మహోదరీ । వడవానలజిహ్వేవ చిన్తయామ్ ఆస చైకదా
ఆ మహోదరీ ఒక్కసారి కూడా తృప్తి చెందలేదు. సముద్రంలో ఉన్న అగ్ని నాలికలా ఎప్పుడూ తడబడి ఉండేది. ఒకసారి ఆమె లోలోపల ఆలోచించసాగింది.
జమ్బుద్వీపగతాన్ సర్వాన్ నిగిరామి జనాన్ యది । అనారతమ్ అనుచ్ఛ్వాసం జలరాశీన్ ఇవార్ణవః
నేను జంబూద్వీపంలో ఉన్న అందరినీ మింగేసినా, నా ఆకలి ఎప్పుడూ ఆగదు. అది నదులన్నింటినీ లోపలికి తీసుకుంటూ ఉండే సముద్రంలా ఎప్పుడూ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.
మేఘేన మృగతృష్ణేవ తన్ మే క్షుద్ ఉపశామ్యతి । అవిరుద్ధైవ సా యుక్తిర్ యయాపది హి జీవ్యతే
మేఘాలు వచ్చినా, మృగతృష్ణ కనిపించినా నా ఆకలి తీరదు. కష్టకాలంలో బ్రతకడానికి ఏ మార్గం ఉపయోగపడుతుందో అదే సరైనది.
మన్త్రౌషధతపోదానదేవపూజాదిరక్షితమ్ । సమమ్ ఏవ జనం సర్వం నిర్బాధం కః ప్రబాధతే
మంత్రాలు, ఔషధాలు, దానం, తపస్సు, దేవతల ఆరాధన వంటి వాటి రక్షణలో ఉన్నప్పుడు, అందరూ నిర్బాధంగా ఉంటే, వారిని ఎవరు సమానంగా బాధించగలరు?
తపః కరోమి పరమమ్ అఖిన్నేనైవ చేతసా । తపసైవ మహోగ్రేణ యద్ దురాపం తద్ ఆప్యతే
నిరుత్సాహం లేకుండా, నేను గొప్ప తపస్సు చేస్తాను. ఎందుకంటే తీవ్రమైన తపస్సుతో సాధించలేనిది కూడా సాధ్యమవుతుంది.
ఇతి సఞ్చిన్త్య సా సర్వజన్తుజాతజిఘత్సయా । తపోఽర్థమ్ అథ సస్మార ప్రదేశం భూతదుర్గమమ్
అంతా ఆలోచించి, అన్ని ప్రాణులను తినాలనే ఆకలితో, తపస్సు కోసం ఒక దుర్గమమైన ప్రాంతాన్ని ఆమె గుర్తు చేసుకుంది.
ఆరురోహ చ తచ్ ఛృఙ్గం స్థిరవిద్యుద్విలోచనా । హస్తపాదాదిమద్దేహా శ్యామలేవాభ్రమణ్డలీ
ఆమె మెరుపులా ఉజ్వలమైన చూపుతో, చేతులు కాళ్లు ఉన్న శరీరంతో, మేఘ సమూహంలా నలుపుగా, ఆ శిఖరాన్ని ఎక్కింది.
తత్రామ్బరామ్బరా స్నాతుం తపః కర్తుం కృతస్థితిః । అతిష్ఠద్ ఏకపాదేన చన్ద్రార్కాస్పన్దలోచనా
అక్కడ ఆమె ఆకాశంలో స్నానం చేయడానికి, తపస్సు చేయడానికి ఒక కాలు మీద నిలబడి, చంద్రుడు, సూర్యుడు లా కదలని కళ్లతో స్థిరంగా నిలిచింది.
క్రమేణ దివసాః పక్షాస్ తస్యా మాసర్తవో యయుః । శీతాతపేష్వ్ అలోలాయాః కృత్తాయా ఇవ శైలతః
ఆమె చలిలోనైనా వేడిలోనైనా కదలకుండా, కొట్టిన రాయిలా స్థిరంగా ఉండగా, రోజులు, పక్షాలు, నెలలు, ఋతువులు ఒక్కొక్కటిగా గడిచిపోయాయి.
సా బభూవాభ్రమాలాయాస్ సమా సంస్తమ్భితాకృతిః । కృష్ణోత్థితోర్ధ్వకేశీ ఖమ్ ఆహర్తుమ్ ఇవ చోద్భుజా
ఆమె మేఘాల మాల లా మారి, శరీరం పూర్తిగా కదలకుండా, నలుపు జుట్టు పైకి లేచి, చేతులు ఆకాశాన్ని అందుకోవాలనేలా పైకి చాచి నిలిచింది.
ఆలోక్య తాం పవనజర్జరితాఙ్గకత్వక్క్లీవాం సఝాఙ్కృతిరణత్పవనావధూతైః । ఊర్ధ్వస్థమూర్ధజతమఃపటలైర్ దధానాం తారౌఘమౌక్తికమ్ అజస్ సముపాజగామ
ఆమెను చూచి, గాలి తాకి చర్మం పలుచగా మారి, శరీరం బలహీనంగా, అలంకారాలు గాలిలో తాళాలు మోగించగా, జుట్టు పైకి లేచి చీకటి కప్పినట్లు ఉండగా, ముత్యాల వలయంతో అలంకరించబడిన ఆమె వద్దకు అజుడు వచ్చాడు.
అథ వర్షసహస్రేణ తాం పితామహ ఆయయౌ । దారుణం హి తపస్ సిద్ధ్యై విష్ఠాగ్నిర్ అపి శీతహా
ఆమె వేల సంవత్సరాలు కఠినమైన తపస్సు చేసింది. ఆ తపస్సు ఫలించేందుకు, అతి దారుణమైన తపానికి కూడా, మంటను కూడా చల్లదనం కుదించగలదని, చివరికి బ్రహ్మదేవుడు ఆమె దగ్గరకు వచ్చారు.
మనసైవ ప్రణమ్యైనం సా తథేతి స్థితా సతీ । కో వరః క్షుత్క్షయాయాలమ్ ఇతి చిన్తాన్వితాభవత్
ఆమె మనసులో బ్రహ్మదేవునికి నమస్కరించి, 'అలా జరుగుగాక' అని నిలబడి, 'ఈ ఆకలిని పూర్తిగా పోగొట్టగల వరం ఏది?' అని ఆలోచించసాగింది.
అనాయసీ చాయసీ చ స్యామ్ అహం జీవసూచికా । అస్యోక్త్యా ద్వివిధా సూచీభూత్వాలక్ష్యా విశామ్య్ అహమ్
'నేను సులభంగా, ఇనుప సూత్రంలా ఉండే జీవసూచి అవ్వాలి. ఈ వరంతో, రెండు విధాలుగా సూచి రూపంలో మారి, ఎవరికీ తెలియకుండా లోపలికి వెళ్లిపోవాలి.' అని కోరుకుంది.
ప్రాణేన సహ సర్వేషాం హృదయం సురభిర్ యథా । యథాభిమతమ్ ఏతేన గ్రసేయం సకలం జనమ్
ప్రాణంతో పాటు, అందరి హృదయాల్లో పరిమళం లాగా ప్రవేశించి, నాకు నచ్చినట్టు అందరినీ లోపలికి తీసుకుపోవాలని కోరుకుంది.
క్రమేణ క్షుద్వినాశాయ క్షుద్వినాశః పరం సుఖమ్ । ఇతి సఞ్చిన్తయన్తీం తామ్ ఉవాచ కమలోద్భవః
ఆమె తనలో, 'క్రమంగా ఆకలి పోతే పరమానందం కలుగుతుంది' అని ఆలోచిస్తూ ఉండగా, కమలంలో పుట్టిన బ్రహ్మ ఆమెతో మాట్లాడాడు.
అన్యాదృష్టస్ తయా దృష్టస్ త్వ్ అమృతాభ్రరవోపమమ్ । పుత్రి కర్కటికే రక్షఃకులశైలాభ్రమాలికే
ఆమెకు మరో దృశ్యం కనబడింది, అది అమృతమయమైన మేఘంలా కనిపించింది. 'కర్కటికా కుమార్తె, రాక్షసుల పర్వతానికి అలంకారమై ఉన్నవాడివి,' అని బ్రహ్మ అన్నారు.
ఉత్తిష్ఠ త్వయి తుష్టో ఽస్మి గృహాణాభిమతం వరమ్ । భగవన్ భూతభవ్యేశ స్యామ్ అహం జీవసూచికా
'ఎదుగు, నేను నిన్ను సంతోషంగా ఉన్నాను; నీకు కావలసిన వరం కోరుకో.' 'భగవంతుడా, గత భవిష్యత్తుకు అధిపతివైనవాడా, నేను జీవసూచికగా మారాలని కోరుకుంటున్నాను' అని ఆమె అంది.