శూన్యోదయాస్తమయవస్తు తమఃప్రకాశదిక్కాలరూప్య్ అపి సద్ ఏకమ్ అనాదిశుద్ధమ్ । ఆద్యన్తమధ్యరహితం స్థితమ్ అచ్ఛమ్ అమ్బుసోమ్యత్వవీచివలనాఢ్యమ్ ఇవైకమ్ ఏవ
ఆ ఒకటే నిజం ఆదికాలం నుండీ శుద్ధంగా ఉంది; దానికి ఉదయం, సాయంకాలం, చీకటి, వెలుగు, దిక్కులు, కాలం అన్నీ లేవు. అది ప్రారంభం, మధ్యం, ముగింపు లేని నిర్మలమైనది; నీటిలా ఒకటే, కదలకుండా, అలలు లేకుండా స్థిరంగా ఉంటుంది.
అహం త్వమ్ ఇత్యాది జగత్స్వరూపా విశుద్ధబోధైకవిభా విభాతి । ఆకాశకోశే నిజశూన్యతైవ ద్వైతైక్యసఙ్కల్పవికల్పనాః క్వ
'నేను', 'నీవు' అనే భావాలతో ఉన్న ఈ జగత్తు స్వరూపం, ఒకే శుద్ధమైన జ్ఞాన ప్రకాశంగా వెలుగుతుంది. ఆ ఆకాశపు ఖాళీలో తన ఖాళీదనం మాత్రమే ఉంది; అక్కడ ద్వైతం, ఏకత్వం, లేదా ఏవైనా తేడాల ఊహలు ఎక్కడ ఉన్నాయి?
అహం జగద్ ఇతి భ్రాన్తిః పరస్మాత్ కారణం వినా । యథోదేతి తథా బ్రహ్మన్ భూయః కాథయ సాధు మే
'నేను జగత్తే' అనే ఈ భ్రమ బయట నుంచి కారణం లేకుండా ఎలా కలుగుతుంది? బ్రహ్మన్, దయచేసి ఇది ఎలా జరుగుతుందో మళ్లీ నాకు చెప్పండి.
సమస్తాస్ సమమ్ ఏవాన్తస్ సంవిదో విన్దతే యతః । సర్వథా సర్వదా సర్వం సర్వాత్మైకమ్ అజస్ తతః
అన్ని అనుభవాలు మనలో సమానంగా ఉంటాయి. అందుకే, ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా, ఏ రూపంలోనైనా, ఆ జనించని పరమాత్మే అన్నిటిలోనూ ఉన్నాడు, అందరికీ ఒకే ఆత్మ.
సర్వాదిశబ్దార్థకలా బ్రహ్మైవైతాః పృథఙ్ న తు । సర్వార్థశబ్దాదికలారూపమ్ ఆసాం న విద్యతే
'అన్ని', 'ఆది' వంటి పదాల ద్వారా చెప్పే శక్తులన్నీ బ్రహ్మమే, వేర్వేరు కావు. ఆ పదాల అర్థాలుగా వేరు రూపాలు బ్రహ్మకు లేవు.
కటకత్వం పృథగ్ ఘేమ్నస్ తరఙ్గత్వం పృథగ్ జలాత్ । యథా న సమ్భవత్య్ ఏవం న జగత్ పృథగ్ ఈశ్వరాత్
బంగారం లేకుండా కంకణానికి స్వతంత్రత్వం లేనట్లు, నీరు లేకుండా అలలకు వేరుదనం లేనట్లు, జగత్తు కూడా పరమేశ్వరుని నుండి వేరుగా ఉండదు.
ఈశ ఏవ జగద్రూపం జగద్రూపం తు నేశ్వరః । హేమైవ కటకాదిత్వం కటకత్వం తు హేమ నో
ఈశ్వరుడే జగత్తు రూపంగా ఉన్నాడు, కానీ జగత్తు రూపం ఈశ్వరుడు కాదు. అలాగే, బంగారమే కంకణంగా మారుతుంది, కానీ కంకణం బంగారం కాదు.
యథావయవినో రూపమ్ అనేకావయవాత్మకమ్ । తథానవయవాయాస్ తు చిత్త్వం సర్వాత్మకం చితః
ఎలా ఒక వస్తువు అనేక భాగాల కలయికగా ఉంటుందో, అలాగే, అవయవాలు లేని ఆ చైతన్యం అన్నిటికీ మూలంగా ఉంటుంది.
యత్ తుల్యకాలమ్ అఖిలం తన్మాత్రావేదనం పరే । అన్తస్స్థం తద్ ఇదం భాతి జగద్ ఇత్య్ అహమ్ ఇత్య్ అపి
ఏది పరమాత్మలో ఒకేసారి అన్ని సూక్ష్మతత్త్వాల జ్ఞానంగా ఉంటుందో, అదే లోపల ఈ జగత్తుగా, 'నేను' అన్న భావంగా కనిపిస్తుంది.
లేఖౌఘానాం యథా భేదీ సన్నివేశశ్ శిలోదరే । తథానన్యజ్ జగద్ అహం చేత్య్ అన్తశ్ చిద్ఘనే ఘనమ్
ఎలా రాయి లోపల గీయబడిన గీతలు వేర్వేరుగా కనిపిస్తాయో, అలాగే, చైతన్యరాశిలో జగత్తూ, 'నేను' అనే భావమూ వేరుగా ఉన్నట్టు అనిపిస్తాయి.
స్థితాస్ తరఙ్గాస్ సలిలే యథాన్తరతరఙ్గితే । సృష్టిశబ్దార్థరహితాస్ తథాన్తస్ సృష్టయః పరే
ఎలా నీటిలో అలలు మరికొన్ని అలలతో కలిసిపోతాయో, అలాగే, పరమాత్మలో సృష్టులు లోపలే ఉంటూ, సృష్టి అనే అర్థం లేకుండా ఉంటాయి.
నాసర్గం తిష్ఠతి పరం సర్గస్ తిష్ఠతి నాపరః । అవయవావయవివత్ సత్తానవయవైతయోః
పరమాత్మ స్వతంత్రంగా సృష్టిగా ఉండదు, అలాగే సృష్టి కూడా పరమాత్మకి వేరుగా ఉండదు. ఇది మొత్తం, భాగాలు విడివిడిగా లేనట్టే — రెండింటి ఉనికీ వేర్వేరుగా ఉండదు.
చిద్రూపేణ ఖసంవిత్త్యా ఖతన్మాత్రం విభావ్యతే । స్వమ్ ఏవ రూపం హృదయం వాతేన స్పన్దనం యథా
చైతన్య స్వరూపంతో, ఆకాశాన్ని తెలుసుకునే జ్ఞానంతో, ఆకాశపు సూత్ష్మతను మాత్రమే మనం గ్రహించగలం. ఇది గాలితో మన హృదయం తడబడేలా అనిపించడంలా ఉంటుంది.
తత్కాలమ్ ఏష శబ్దాణుశ్ చిచ్చమత్కారరూపధృత్ । చేత్యతే శమినైవాన్తస్ సఙ్కల్ప ఇవ చేతసా
అదే సమయంలో, ఆ సూత్ష్మ ధ్వని అణువు చైతన్య మెరుపులా రూపం ధరించి, శాంతమైనవాడు తనలోపల దాన్ని గ్రహిస్తాడు. అది మనస్సులో సంకల్పాన్ని గుర్తించడంలా ఉంటుంది.
తదైవానిలతాం వేత్తి నిజసత్తాత్మికాం స్వయమ్ । అన్తర్గతస్పన్దరసాం పవనస్ స్పన్దతామ్ ఇవ
అప్పుడు అది తన స్వరూపాన్ని, తన సత్తాను తానే తెలుసుకుంటుంది. ఇది గాలి తనలోపల ఉన్న కదలిక రసాన్ని గ్రహించి, తాను కంపనమై ఉన్నట్టు తెలుసుకున్నట్టే.
తదైవాభాసతామ్ ఏతి నిజసత్తాత్మికాం స్వయమ్ । కోశస్థితాలోకలవాం తేజః ప్రకటతామ్ ఇవ
అదే సమయానికి, అది తన స్వరూపంగా, తనలోని పొరలో ఉండేలా కనిపిస్తుంది. అది పొరలో ఉన్నప్పటికీ వెలుగు బయటికి ప్రకాశించడంలా ఉంటుంది.
తదైవాప్తాం చేతయతే నిజసత్తాత్మికామ్ అజః । హృత్సంస్థరసతన్మాత్రాం సలిలం ద్రవతామ్ ఇవ
అదే సమయంలో, ఆ జనించని పరమాత్మ తన హృదయంలో స్థిరమైన సూత్రస్వరూపాన్ని, నీరు కరిగి పారిపోతున్నట్టు, తన అసలైన స్వరూపాన్ని గ్రహిస్తాడు.
తదైవావనితాం వేత్తి స్వచిత్తైకాత్మికామ్ అజః । అన్తస్స్థగన్ధతన్మాత్రామ్ ఉర్వీ స్థైర్యకలామ్ ఇవ
అదే సమయానికి, ఆ జనించని పరమాత్మ భూమిని తన మనస్సు స్వరూపంగా, లోపల ఉండే వాసన సూత్రాన్ని, భూమికి ఉన్న స్థిరత్వంలా, తెలుసుకుంటాడు.
తుల్యకాలనిమేషాంశలక్షభాగం ప్రతీతయః । నిత్యం చితః ప్రకచనం తత్ సర్గౌఘపరమ్పరాః
సమానమైన క్షణాలు, నిమిషాలు, భాగాల్లో జరిగే అనుభూతులు ఎప్పుడూ చైతన్యానికి వెలుగు చూపేలా ఉంటాయి. ఇదే సృష్టి ప్రవాహాల నిరంతర పరంపర.
ఏవం సకృత్ స్వభావాన్తర్ దృశ్యమధ్యమ్ అనామయమ్ । ఉదయాస్తమయోన్ముక్తం బ్రహ్మ తిష్ఠత్య్ అనిష్ఠితమ్
ఈ విధంగా, తన స్వభావం లయమైపోయినప్పుడు, ఎలాంటి కలహం లేకుండా, కనబడే వాటి మధ్యలో, ఉదయం-సాయంత్రం లాంటి మార్పులు లేని బ్రహ్మం స్థిరంగా ఉంటుంది.
బుద్ధం సద్ అపసర్గం తత్ ససర్గమ్ అపి తత్ సమమ్ । అబుద్ధం సర్గరూపాత్మ విసర్గమ్ అపి తత్ సదా
బోధ కలిగినది ఎప్పుడూ బాధలకు లోనవదు, సృష్టి జరిగినా అది మారదు; బోధ లేనిది సృష్టి రూపంగా ఉండి, ఎప్పుడూ లయమవుతూనే ఉంటుంది.
చిద్బ్రహ్మ యద్ యథా యేన విన్దతే స్వత్వమ్ ఆత్మని । తత్ తత్ తథానుభవతి సర్వం తత్ సర్వశక్తిమత్
చైతన్యబ్రహ్మం తనలో తాను ఏ రూపంలో, ఎలా తెలుసుకుంటుందో, అదే విధంగా అన్ని అనుభవిస్తుంది; ఎందుకంటే అది సమస్త శక్తులతో కూడినది.
తత్ సత్యం విద్విలాసత్వాన్ నిత్యానుభవరూపతః । తద్ అసత్యం మనష్షష్ఠం సర్వాఖ్యాతిగతం యతః
జ్ఞానం లీలగా నిత్యం అనుభూతి చెందబడేది నిజమే; మనస్సులో కల్పించబడింది, వర్ణించలేనిది అబద్ధమే.
యథా తత్ సరణం వాయౌ తథా సర్గస్ స్థితః పరే । అసత్కల్పే త్వ్ అసత్కల్పస్ సత్యే ఽసత్య ఇవాపి చ
ఎలా వాయువులో కదలిక ఉంటుందో, అలాగే సృష్టి పరమాత్మలో నిలిచి ఉంటుంది. అసత్యంగా భావించినప్పుడు అది అసత్యమే, సత్యంగా చూసినప్పుడు కూడా అది సత్యం కాదు అనిపిస్తుంది.
అన్యరూపా యథానన్యా తేజస్య్ ఆలోకతోదరే । తథా బ్రహ్మణి విశ్వశ్రీస్ సత్యాసత్యాత్మికాత్మని
ఎలా వెలుతురులోని ప్రకాశంలో వేరొక రూపం వేరుగా ఉండదు, అలాగే ఈ జగత్తు యొక్క మహిమ, సత్యాసత్య స్వభావంతో కూడిన ఆత్మ, బ్రహ్మంలో వేరుగా ఉండదు.
అనుత్కీర్ణా యథా పఙ్కే పుత్రికా వాథ దారుణి । వర్ణా యథా మషీకల్కే తథా సర్గాస్ స్థితాః పరే
ఎలా మట్టిలో బొమ్మ చెక్కబడలేదు, దారులో పుట్టిక చేయలేదు, మషిలో రంగులు వేరుగా కనిపించవు, అలాగే సృష్టులు పరమాత్మలో కలిసిపోతాయి.
అనన్యాన్యేవ కచతి బ్రహ్మతత్త్వమరుస్థలే । అసత్యానిత్యసత్తేయం త్రిజగన్మృగతృష్ణికా
బ్రహ్మస్వరూపమే నిజమైన అరణ్యంలో ప్రకాశిస్తుంది. ఈ మూడు లోకాల ఉనికీ అసత్యమైన, నశ్వరమైన మృగతృష్ణిక మాత్రమే.
బ్రహ్మణా చిన్మయేనాత్మాసర్గాత్మైవ విభావ్యతే । న భావ్యతే చానన్యత్వాద్ బీజేనాన్తర్ ఇవ ద్రుమః
బ్రహ్మం అనగా చైతన్యస్వరూపమైనది సృష్టికి మూలమైన ఆత్మను ఊహించగలదు. కానీ, ఆత్మ బ్రహ్మంతో వేరుగా లేనందున, అది వేరుగా ఊహించబడదు. ఇది విత్తనం లోపల వృక్షం వేరుగా లేకపోవడం వంటి విషయం.
యథా క్షీరస్య మాధుర్యం తీక్ష్ణత్వం మరిచస్య చ । ద్రవత్వం పయసశ్ చైవ స్పన్దో ఽన్తః పవనస్య చ
పాలు తీపిగా ఉండటం, మిరియాలకి కారంగా ఉండటం, నీటికి తడిగా ఉండటం, గాలికి లోపల కదలిక ఉండటం ఎలా ఉంటాయో,
స్థితో ఽనన్యో ఽప్య్ అథాన్యస్ సన్ న స్థితశ్ చ తథాత్మని । సర్గో ఽనర్గలచిద్రూపః పరమాత్మాత్మరూపధృత్
అదే విధంగా, సృష్టి పరమాత్మ యొక్క అవిభిన్నమైన చైతన్యరూపంగా ఉన్నా, అది వేరుగా ఉన్నట్టు కనపడుతుంది. అయినా, అది నిజంగా వేరుగా స్థిరంగా ఉండదు; పరమాత్మ రూపంలోనే ఉంటుంది.