పద్మో భూమిపతిశ్ శ్రుత్వా వృత్తాన్తకథనం మనాక్ । చక్రే స్నానం సమానీతైశ్ చతుస్సాగరవారిభిః
ఈ సంఘటనల వివరాలు విని, పద్ముడు అనే రాజు నాలుగు సముద్రాల నుండి తెచ్చిన నీటితో స్నానం చేశాడు.
తతో ఽభిషిషిచుర్ విప్రా మన్త్రిణో భూభుజశ్ శతమ్ । లబ్ధోదయమ్ అనన్తేహమ్ అమరేన్ద్రమ్ ఇవామరాః
తర్వాత, బ్రాహ్మణులు మరియు మంత్రులు రాజును అభిషేకించారు. అది దేవతలు అమరేంద్రుడిని తిరిగి సింహాసనానికి 앉ించినట్టు జరిగింది.
లీలా లీలా చ రాజాథ జీవన్ముక్తా మహాధియః । రేమిరే పూర్వవృత్తాన్తకథనైస్ సురతైర్ ఇవ
లీల, లీలదేవి మరియు రాజు, ఇప్పుడు జీవన్ముక్తులుగా, గొప్ప జ్ఞానంతో, గతంలో జరిగిన సంగతులను గుర్తు చేసుకుంటూ ప్రియులు పరస్పరం ఆనందించునట్లు ఆనందించారు.
సరస్వత్యాః ప్రసాదేన స్వపౌరుషకృతేన తత్ । ప్రాప్తం లోకద్వయం శ్రేయః పద్మేనేతి మహీభుజా
సరస్వతీదేవి అనుగ్రహంతో, తన స్వంత ప్రయత్నంతో పద్ముడు అనే రాజు రెండు లోకాలలోనూ శ్రేయస్సును పొందాడు.
ప్రజ్ఞప్తిజ్ఞానసంబుద్ధో రాజా లీలాద్వయాన్వితః । చక్రే వర్షాయుతాన్య్ అష్టౌ తత్ర రాజ్యమ్ అనిన్దితమ్
అద్వితీయమైన లీలతో కూడిన జ్ఞానాన్ని పొందిన రాజు, అక్కడ ఎనిమిది వేల సంవత్సరాలు నిందలేకుండా రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
జీవన్ముక్తో జితమనా జితపఞ్చేన్ద్రియభ్రమః । అసంసక్తమనా మౌనీ యథాప్రాప్తానువృత్తిమాన్
ఆయన జీవన్ముక్తుడు, మనస్సును జయించుకున్నవాడు, ఐదు ఇంద్రియ భ్రమను అధిగమించినవాడు, మనస్సు అసక్తిగా, మౌనంగా, దొరికినదానికే తగినట్టుగా నడిచేవాడు.
తస్య లావణ్యజలధేర్ బిన్దుర్ ఇన్దుర్ ఇవోద్ధృతః । తస్య ప్రతాపకల్పాగ్నేర్ భానుః కణ ఇవోత్థితః
ఆయన అందాల సముద్రం నుంచి పుట్టిన బిందువులా చంద్రుడు, ఆయన ప్రభా అగ్నిలోంచి వెలువడిన కణంలా సూర్యుడు.
జీవన్ముక్తాస్ త ఇత్య్ ఏవం రాజ్యం వర్షాయుతాష్టకమ్ । కృత్వా విదేహముక్తత్వమ్ ఆసేదుస్ సిద్ధసంవిదః
అవే జీవన్ముక్తులు. వారు ఎనిమిది వేల సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలించి, చివరికి శరీరాన్ని విడిచిన ముక్తిని, పరిపూర్ణమైన జ్ఞానాన్ని పొందారు.
ఏతత్ తే కథితం రామ దృశ్యదోషనివృత్తయే । లీలోపాఖ్యానమ్ అనఘ ఘనతాం జగతస్ త్యజ
రామా, ఈ లీలా కథను నీకు చెప్పినది మన దృష్టిలో ఉన్న లోపాలు పోవాలని. పాపరహితుడా, ఈ జగత్తు గాఢంగా ఉందని నీవు భావించే భావనను విడిచిపెట్టు.
శాన్తైవ దృశ్యసత్తాస్యాశ్ శమనం నోపయుజ్యతే । సతో హి మార్జనం క్లేశో నాసతస్ తు కదాచన
ఈ ప్రపంచపు రూపం సహజంగా శాంతంగా ఉంటుంది; దాన్ని బలవంతంగా తగ్గించాలనడం ఉపయోగం లేదు. ఉన్నదాన్ని శుద్ధి చేయడం బాధను ఇస్తుంది; లేనిదానికి ఎప్పుడూ అవసరం లేదు.
జ్ఞానేనాకాశరూపేణ దృశ్యం జ్ఞేయం ఖరూపకమ్ । ఇత్య్ ఏకీభూతమ్ ఆలోక్య జ్ఞస్ తిష్ఠత్య్ అమ్బరోపమః
ఆకాశ స్వరూపమైన జ్ఞానంతో, ఆకాశ స్వరూపమైన దృష్టవ్యాన్ని ఒక్కటిగా చూచి, ఆ జ్ఞాని ఆకాశంలా స్థిరంగా ఉంటాడు.
పృథ్వ్యాదిరహితేనేదం చిద్భాసైవ స్వయమ్భువా । సాధితం యద్ అసిద్ధేన తన్ న ద్వ్యాత్మ న సాధితమ్
భూమి మొదలైనవి లేని ఈ జగత్తు, స్వయంగా వెలిగే చైతన్యమే. సాధించని వాటితో సాధించినట్టు అనిపించేది, ద్వంద్వ స్వరూపం కాదు, నిజంగా సాధించబడినది కూడా కాదు.
సంవిద్ యథా యా యతతే సా తథా బాహ్యలేఖికా । విసృతా సృష్టిచిన్నద్యాం యావద్ యత్నాన్ న బోధితా
మనస్సు ఏ విధంగా ప్రయత్నిస్తుందో, బయట కనిపించే ప్రపంచం కూడా అలాగే ప్రవర్తిస్తుంది. సృష్టి ప్రవాహంలో అది విడిపడినప్పటికీ, మనం ప్రయత్నించేవరకు అది మేలుకోదు.
చిదాకాశావభాసో ఽయం జగద్ ఇత్య్ ఏవ బుధ్యతే । చిద్వ్యోమ్నైవాత్మని స్వచ్ఛే పరమాణుకణం ప్రతి
ఈ జగత్తు మనసు ఆకాశంలో వెలిసిన రూపమే అని గ్రహించాలి. స్వచ్ఛమైన ఆత్మలో, ఆ మనస్సు ఆకాశంలో, చిన్నదైన అణువు వరకూ ఇదే సత్యం.
ఏవమ్ అస్యా ముధాభ్రాన్తేః కా సత్తా కేవ వాసనా । కాస్థా కా నియతిః కేహా కావశ్యమ్భావితోచ్యతామ్
ఈ మాయా భ్రమకు నిజంగా ఏ స్థితి ఉంది? ఏ వాసన ఉంది? ఏ పరిస్థితి, విధి, శరీరం, తప్పనిసరి అనేది ఇందులో చెప్పగలమా?
సర్వం చైతద్ యథాదృష్టం స్థితమ్ ఇత్థమ్ అఖణ్డితమ్ । మాయైవైవమ్ అనన్తేయం న చ మాయాస్తి కాచన
ఇది అంతా మనకు కనిపించినట్టే, ఏకరూపంగా, విడిపోకుండా నిలిచిఉంది. ఇది అనంతమైన మాయ మాత్రమే, కానీ నిజంగా మాయ కూడా లేదు.
అహో ను పరమా దృష్టిర్ దర్శితా భగవంస్ త్వయా । దావార్చిర్దృశ్యకక్ష్యాణాం దాహశాన్తౌ కలైన్దవీ
అయ్యో, భగవంతుడా, మీరు నాకు అత్యంత ఉన్నతమైన దృష్టిని చూపించారు. ఇది అగ్నిజ్వాలలతో మండుతున్న ప్రపంచాన్ని, చంద్రుడు చల్లదనం పంచినట్టు, శాంతింపజేసింది.
అహో ను సుచిరేణైతజ్ జ్ఞాతం జ్ఞాతవ్యమ్ అక్షతమ్ । మయా యథేదం యచ్ చేదం యాదృక్ చేదం యతో యదా
నిజంగా, చాలా కాలం తరువాత ఈ అక్షయమైన జ్ఞానం నాకు తెలిసింది. ఇది ఏమిటో, ఎలా ఉందో, ఎప్పుడు ఎలా ఉందో అన్నది ఇప్పుడు నాకు స్పష్టంగా అర్థమైంది.
శామ్యామీవ ద్విజశ్రేష్ఠ నిర్వామీవావికల్పనః । ఏతద్ ఆశ్చర్యమ్ ఆఖ్యానం వ్యాఖ్యానం శాస్త్రదృష్టిషు
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, ఈ అద్భుతమైన కథను వినగానే నా మనస్సు ప్రశాంతమవుతోంది, అన్ని భేదాలు పోయినట్టు అనిపిస్తోంది. ఇలాంటి వివరణలు శాస్త్రాల్లో కనిపిస్తాయని తెలుసు.
ఇదం మే భగవన్ బ్రూహి సంశయం సర్వకోవిద । తవ పాతుం న తృప్తో ఽస్మి శ్రోత్రపాత్రైర్ వచోఽమృతమ్
భగవంతుడా, మీరు అన్నీ తెలిసినవారు, నా ఈ సందేహాన్ని దయచేసి నివృత్తి చేయండి. మీ అమృతసమానమైన మాటలు నా చెవుల ద్వారా వింటున్నా ఇంకా తృప్తి కాలేదు.
స సర్గత్రితయే కాలో లీలాభర్తుర్ హి యోగతః । స క్వచిత్ కిమ్ అహోరాత్రః క్వచిత్ కిం మాసమాత్రకః
ఈ మూడు సృష్టుల్లో కాలం అనేది పరమాత్ముడి లీలగా, ఆయన యోగబలంతో ఏర్పడింది. కొన్నిసార్లు అది ఒక పగలు-రాత్రి మాత్రమే, మరికొన్నిసార్లు ఒక నెలంత మాత్రమే ఉంటుంది.
క్వచిత్ కిం బహువర్షాణి కస్యచిత్ కిం సుపేలవః । కస్యచిత్ కిం మహాదీర్ఘః కస్యచిత్ కిం క్షణస్థితః
కొన్నిసార్లు అది ఎన్నో సంవత్సరాలు, ఇంకొంత మందికి అది చాలా తక్కువ, మరికొందరికి అది చాలా పొడవుగా ఉంటుంది, ఇంకొకరికి మాత్రం క్షణకాలంలోనే ముగుస్తుంది.
ఇతి మే భగవన్ బ్రూహి త్వం యథావద్ అనుగ్రహాత్ । సకృచ్ ఛ్రుతం న విశ్రాన్తిమ్ ఏతి లోష్టే యథా జలమ్
కాబట్టి భగవంతుడా, దయచేసి నాకు సరిగ్గా వివరంగా చెప్పు. ఒక్కసారి వినడం వల్ల మనసుకు శాంతి రాదు, మట్టి ముద్దపై నీరు నిలవని విధంగా.
యేన యేన యదా యద్ యద్ యథా సంవేద్యతే ఽనఘ । తేన తేన తదా తత్ తత్ తథా సమనుభూయతే
పాపరహితుడా, ఏది, ఎప్పుడు, ఎలా అనుభవించబడుతుందో, అదే విధంగా, అదే సమయంలో, అదే అనుభూతి కలుగుతుంది.
అమృతత్వం విషం యాతి సదైవామృతవేదనాత్ । శత్రుర్ మిత్రత్వమ్ ఆయాతి మిత్రసంవిత్తివేదనాత్
అమృతాన్ని ఎప్పుడూ విషంగా భావిస్తే అది నిజంగా విషమే అవుతుంది. శత్రువును స్నేహితుడిగా అనుభవిస్తే, అతను స్నేహితుడే అవుతాడు.
యథాభావితమ్ ఏతేషాం పదార్థానాం నిజం వపుః । తద్ ఏవ హి చిరాభ్యాసాన్ నియతేర్ వశమ్ ఆగతమ్
ఏ వస్తువును ఎలా ఊహిస్తామో, అది అలా రూపం దాలుస్తుంది. దీర్ఘకాలపు అలవాటుతో అది మన భవితవ్యానికి లోబడి పోతుంది.
కచనైకాత్మికైషా చిద్ యథా కచతి యాదృశమ్ । తథా తత్రాశు భవతి తత్ స్వభావైకకారణాత్
ఈ చైతన్యం ఒక్కటే, అది మనం ఎలా ఊహిస్తామో అలా కనిపిస్తుంది. దాని సహజ స్వభావం వల్ల అక్కడ వెంటనే అలా అవుతుంది.
నిమేషే యది కల్పౌఘం ప్రవిదన్ పరివిన్దతే । నిమేష ఏవ తత్ కల్పీభవత్య్ అత్ర న సంశయః
ఒక క్షణంలో అనేక యుగాలను మనం చూచినట్లైతే, ఆ యుగాలన్నీ అదే క్షణంలో నిజమవుతాయి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కల్పే యది నిమేషత్వం వేత్తి కల్పో ఽప్య్ అసౌ తతః । నిమేషీభవతి క్షిప్రం తాదృగ్రూపాత్మికా హి చిత్
ఒక కల్పం తనను తాను క్షణంగా భావిస్తే, ఆ కల్పం వెంటనే క్షణంగా మారిపోతుంది. ఎందుకంటే మనసు ఎలాంటి రూపాన్ని అనుకుంటే, అదే అవుతుంది.
దుఃఖితస్య నిశా కల్పస్ సుఖినస్ సైవ చ క్షణః । క్షణస్ స్వప్నే భవేత్ కల్పః కల్పశ్ చ భవతి క్షణః
బాధపడేవారికి ఒక రాత్రి కల్పంలా అనిపిస్తుంది, సంతోషంగా ఉన్నవారికి అదే రాత్రి క్షణంలా గడుస్తుంది. కలలో ఒక క్షణం కల్పంలా అనిపించొచ్చు, కల్పం కూడా క్షణంలా గడిచిపోవచ్చు.