కా త్వం కేయం కుతశ్ చేయమ్ ఇత్య్ ఆహ స విలోకయన్ । తస్మై లీలాహ హే దేవ శ్రూయతాం యద్ వదామ్య్ అహమ్
ఆమెను చూసి, అతడు అడిగాడు: "నువ్వెవరు? ఈమె ఎవరు? ఈమె ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు?" అప్పుడు లీలా అతనికి ఇలా చెప్పింది: "ప్రభూ, నేను చెప్పబోయేది వినండి."
మహిలా తవ లీలాహం ప్రాక్తనీ సహ వర్ధితా । వాగ్ అర్థస్యేవ సంసక్తా స్థితా సంశ్లేషశాలినీ
ప్రభూ, నేను మీ భార్య లీలాను. మునుపటి నుంచే మీతో కలిసి పెరిగాను. మాట అర్థంతో కలిసినట్టు, నేను మీతో ఎప్పుడూ విడిపోకుండా ఉండిపోయాను.
ఇయం లీలా ద్వితీయా తే మహిలా హేలయా మయా । ఉపార్జితా త్వదర్థేన కథయిష్యే ఽహమ్ ఈదృశమ్
ఇవ్వాళ మీకు ఉన్న రెండో భార్య కూడా లీలానే. మీ కోసమే నేను తేలికగా ఆమెను సంపాదించాను. ఇది ఎలా జరిగిందో నేను ఇప్పుడు చెబుతాను.
శిరోభాగోపవిష్టేయం యేహ హేమమహాసనా । ఏషా సరస్వతీ దేవీ త్రైలోక్యజననీ శివా
ఇక్కడ బంగారు సింహాసనంపై తల భాగంలో కూర్చున్నది, ఆమె సరస్వతీ దేవి. ఈమె మూడు లోకాలకు తల్లి అయిన శుభదాయిని.
అస్మాకం పుణ్యసంభారైర్ ఇహ సాక్షాద్ ఉపాగతా । అనయాసి పరాల్ లోకాద్ ఇహానీతో మహీపతిః
మనము సంపాదించిన పుణ్యఫలంతో ఆమె ఇక్కడ ప్రత్యక్షంగా వచ్చిందీ. ఆమె వల్లే, ఓ రాజా, నువ్వు పరలోకంనుండి ఇక్కడికి తీసుకొచ్చినవాడవు.
ఇత్య్ ఆకర్ణ్య సముత్థాయ రాజా రాజీవలోచనః । లమ్బమాల్యామ్బరధరః పపాత జ్ఞప్తిపాదయోః
ఇలా విని, కమలముఖుడైన రాజు లేచి, వేలాడే హారాలు, వస్త్రాలు ధరించి, జ్ఞానదేవత పాదాల వద్ద పడిపోయాడు.
సరస్వతి నమస్ తుభ్యం సర్వలోకహితప్రదే । ప్రయచ్ఛ వరదే మేధాం దీర్ఘమ్ ఆయుర్ ధనాని చ
సరస్వతి దేవీ! నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నీవు సమస్త లోకాలకూ మేలు చేసేవాడివి. వరాలిచ్చే దేవతా! నాకు జ్ఞానాన్ని, దీర్ఘాయువును, ధనాన్ని ప్రసాదించు.
ఇత్య్ ఉక్తవన్తం హస్తేన పస్పర్శ జ్ఞప్తిదేవతా । త్వం పుత్రాభిమతార్థాఢ్యో భవేతి వచనాన్వితః
అతడు ఇలా అడిగినప్పుడు, జ్ఞానదేవత తన చేతితో అతన్ని తాకి, 'నీవు కొడుకులు, కోరినవన్నీ సంపాదించు' అని ఆశీర్వదించింది.
సర్వాపదస్ సకలదుష్కృతదృష్టయశ్ చ గచ్ఛన్తు వశ్ శమమ్ అనన్తసుఖాని సమ్యక్ । ఆయాన్తు నిత్యముదితా జనతా భవన్తు రాష్ట్రే స్థిరాశ్ చ విలసన్తు సదైవ లక్ష్మ్యః
అన్ని అపాయాలు, చెడు పనుల దృష్టులు తొలగిపోవాలి. అనంతమైన ఆనందాలు సంపూర్ణంగా వచ్చిపోవాలి. ప్రజలు ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా ఉండాలి. దేశం స్థిరంగా ఉండాలి. ఐశ్వర్యం ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించాలి.
సరస్వతీ తదేత్యుక్త్వా తత్రైవాన్తర్ధిమ్ ఆయయౌ । ప్రభాతే పఙ్కజైస్ సార్ధం బుబుధే సకలో జనః
సరస్వతి ఇలా చెప్పి అక్కడే అంతర్ధానం అయింది. ఉదయాన్నే, పద్మాలతో పాటు, అందరూ మేలుకున్నారు.
ఆలిలిఙ్గ ఘనం లీలాం లీలా చ దయితం క్రమాత్ । పునః పునర్ మహానన్దో మృతప్రోజ్జీవితో నృపః
లీల తన ప్రియుడిని ఆటగా ఆలింగనం చేసింది. అతడూ ఆమెను క్రమంగా ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. మరణం నుంచి తిరిగి వచ్చిన రాజు మళ్లీ మళ్లీ గొప్ప ఆనందాన్ని అనుభవించాడు.
తదాసీద్ రాజసదనం మదమన్మథమన్థరం । ఆనన్దమత్తజనతం వాద్యగేయరవాకులమ్
ఆ సమయంలో రాజభవనం ప్రేమ, ఆనందాలతో మత్తులో మునిగిపోయింది. సంగీతం, పాటల శబ్దాలతో అక్కడ అంతా హర్షాతిరేకంగా మారింది.
జయమఙ్గలపుణ్యాహఘోషఘుఙ్ఘుమఘర్ఘరమ్ । హృష్టపుష్టజనాకీర్ణరాజలోకవృతాఙ్గనమ్
విజయోత్సవం, మంగళం, పుణ్యఫలితాల ఘనమైన శబ్దం ప్రతిధ్వనిస్తూ, ఆనందంగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న ప్రజలతో రాజప్రాసాదం నిండిపోయింది. రాజసభ సభ్యులు, వారి స్త్రీలు చుట్టూ చేరి, అక్కడ ఉత్సాహంగా ఉన్నారు.
సిద్ధవిద్యాధరోన్ముక్తపుష్పవర్షసశీత్కృతమ్ । ధ్వనన్మృదఙ్గమురజకాహలాశఙ్ఖదున్దుభి
సిద్ధులు, విద్యాధరులు వదిలిన పుష్పవర్షాలతో గాలి చల్లగా మారింది. మృదంగాలు, మురజాలు, కాహళాలు, శంఖాలు, దుండుభి వాద్యాల శబ్దం ప్రతిధ్వనించింది.
ఊర్ధ్వీకృతబృహద్ధస్తహాస్తికస్తనితోత్కటమ్ । ఉత్తాలతాణ్డవస్త్రైణపూర్ణాఙ్గనలసద్ధ్వని
పెద్ద ఏనుగులు తమ విస్తారమైన సొంకులను పైకి ఎత్తి, గర్జిస్తూ, ఉత్సాహంగా ఉన్నాయ. ఉత్సాహభరితమైన తాండవ నృత్యాలు, స్త్రీలు చప్పట్లు కొట్టిన శబ్దాలతో సభామండపం మారుమోగింది.
మిథస్సఙ్ఘట్టనిపతన్నానోపాయనదన్తురమ్ । పుష్పశేఖరసమ్భారమయస్రగ్దామసున్దరమ్
ప్రజలు పరస్పరం కలుసుకుని, రకరకాల కానుకలు అందించడంలో మునిగి పోయారు. పుష్పమాలలు, పుష్పకిరీటాలు అందంగా అలంకరించబడి, అక్కడ అందాన్ని మరింత పెంచాయి.
వికీర్ణపాటితక్షౌమం మన్త్రిసామన్తనాగరైః । స్థలపద్మమయం వ్యోమ రక్తైస్ తాణ్డవినీకరైః
మంత్రులు, సామంతులు, పట్టణవాసులు చీరలు చించిపారేసిన ఆకాశం, నర్తకుల గుంపుల వల్ల ఎర్రగా మెరుస్తూ, నేలపై పద్మాలు విరివిగా పూసినట్లు కనిపించింది.
మత్తస్త్రీకన్ధరావృత్తలీలాన్దోలితకుణ్డలమ్ । ప్రనృత్తపాదసమ్పాతప్రోన్నమత్పుష్పకర్దమమ్
మత్తులో ఉన్న స్త్రీలు ఆటలో మెడలు వంచి, ఊగిపడే కుండలాలు గాలిలో తళతళ మెరిశాయి. నర్తకుల కాలడుగుల ధ్వనితో పువ్వుల ధూళి ఎగసి, అంతటా పరచుకుంది.
పటవాసశరన్మేఘవితానకవితానితమ్ । వరాఙ్గనాముఖైర్ నృత్యచ్చన్ద్రలక్ష్యగృహాజిరమ్
మేఘాలు చీరలతో చేసిన పందిరిలా ఆకాశాన్ని కప్పాయి. అందమైన స్త్రీల ముఖాలు, నాట్యమాడుతూ, రాజప్రాసాదాల మేడల్లో వెలిగే చంద్రునిలా మెరిశాయి.
పరలోకాద్ ఉపానీతో రాజ్ఞాత్మా పతిర్ ఏవ చ । ఇత్య్ ఏవం వృత్తగాథాభిర్ జగుర్ దేశాన్తరే జనాః
రాజు తన ప్రాణప్రియుడిని కూడా పరలోకంనుంచి తిరిగి తెచ్చాడని, ఈ విధంగా జరిగిన కథలను దూరదేశాల ప్రజలు పాటలుగా పాడారు.
పద్మో భూమిపతిశ్ శ్రుత్వా వృత్తాన్తకథనం మనాక్ । చక్రే స్నానం సమానీతైశ్ చతుస్సాగరవారిభిః
ఈ సంఘటనల వివరాలు విని, పద్ముడు అనే రాజు నాలుగు సముద్రాల నుండి తెచ్చిన నీటితో స్నానం చేశాడు.
తతో ఽభిషిషిచుర్ విప్రా మన్త్రిణో భూభుజశ్ శతమ్ । లబ్ధోదయమ్ అనన్తేహమ్ అమరేన్ద్రమ్ ఇవామరాః
తర్వాత, బ్రాహ్మణులు మరియు మంత్రులు రాజును అభిషేకించారు. అది దేవతలు అమరేంద్రుడిని తిరిగి సింహాసనానికి 앉ించినట్టు జరిగింది.
లీలా లీలా చ రాజాథ జీవన్ముక్తా మహాధియః । రేమిరే పూర్వవృత్తాన్తకథనైస్ సురతైర్ ఇవ
లీల, లీలదేవి మరియు రాజు, ఇప్పుడు జీవన్ముక్తులుగా, గొప్ప జ్ఞానంతో, గతంలో జరిగిన సంగతులను గుర్తు చేసుకుంటూ ప్రియులు పరస్పరం ఆనందించునట్లు ఆనందించారు.
సరస్వత్యాః ప్రసాదేన స్వపౌరుషకృతేన తత్ । ప్రాప్తం లోకద్వయం శ్రేయః పద్మేనేతి మహీభుజా
సరస్వతీదేవి అనుగ్రహంతో, తన స్వంత ప్రయత్నంతో పద్ముడు అనే రాజు రెండు లోకాలలోనూ శ్రేయస్సును పొందాడు.
ప్రజ్ఞప్తిజ్ఞానసంబుద్ధో రాజా లీలాద్వయాన్వితః । చక్రే వర్షాయుతాన్య్ అష్టౌ తత్ర రాజ్యమ్ అనిన్దితమ్
అద్వితీయమైన లీలతో కూడిన జ్ఞానాన్ని పొందిన రాజు, అక్కడ ఎనిమిది వేల సంవత్సరాలు నిందలేకుండా రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
జీవన్ముక్తో జితమనా జితపఞ్చేన్ద్రియభ్రమః । అసంసక్తమనా మౌనీ యథాప్రాప్తానువృత్తిమాన్
ఆయన జీవన్ముక్తుడు, మనస్సును జయించుకున్నవాడు, ఐదు ఇంద్రియ భ్రమను అధిగమించినవాడు, మనస్సు అసక్తిగా, మౌనంగా, దొరికినదానికే తగినట్టుగా నడిచేవాడు.
తస్య లావణ్యజలధేర్ బిన్దుర్ ఇన్దుర్ ఇవోద్ధృతః । తస్య ప్రతాపకల్పాగ్నేర్ భానుః కణ ఇవోత్థితః
ఆయన అందాల సముద్రం నుంచి పుట్టిన బిందువులా చంద్రుడు, ఆయన ప్రభా అగ్నిలోంచి వెలువడిన కణంలా సూర్యుడు.
జీవన్ముక్తాస్ త ఇత్య్ ఏవం రాజ్యం వర్షాయుతాష్టకమ్ । కృత్వా విదేహముక్తత్వమ్ ఆసేదుస్ సిద్ధసంవిదః
అవే జీవన్ముక్తులు. వారు ఎనిమిది వేల సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలించి, చివరికి శరీరాన్ని విడిచిన ముక్తిని, పరిపూర్ణమైన జ్ఞానాన్ని పొందారు.
ఏతత్ తే కథితం రామ దృశ్యదోషనివృత్తయే । లీలోపాఖ్యానమ్ అనఘ ఘనతాం జగతస్ త్యజ
రామా, ఈ లీలా కథను నీకు చెప్పినది మన దృష్టిలో ఉన్న లోపాలు పోవాలని. పాపరహితుడా, ఈ జగత్తు గాఢంగా ఉందని నీవు భావించే భావనను విడిచిపెట్టు.
శాన్తైవ దృశ్యసత్తాస్యాశ్ శమనం నోపయుజ్యతే । సతో హి మార్జనం క్లేశో నాసతస్ తు కదాచన
ఈ ప్రపంచపు రూపం సహజంగా శాంతంగా ఉంటుంది; దాన్ని బలవంతంగా తగ్గించాలనడం ఉపయోగం లేదు. ఉన్నదాన్ని శుద్ధి చేయడం బాధను ఇస్తుంది; లేనిదానికి ఎప్పుడూ అవసరం లేదు.