పిణ్డో ఽథ దీయతాం మాత్రే పిణ్డో దత్తో మమేతి చేత్ । వాసనా హృది సంరూఢా తత్ పిణ్డఫలభాఙ్ నరః
తల్లి కోసం పిండం ఇచ్చినప్పుడు, 'ఇది నాకోసం' అని మనసులో బలంగా భావిస్తే, ఆ భావన హృదయంలో గాఢంగా నిలిచిపోతుంది. అప్పుడు, ఆ మనిషి ఆ పిండం ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు.
యచ్చిత్తస్ తన్మయో జన్తుర్ భవతీత్య్ అనుభూతయః । సదేహేషు విదేహేషు న భవన్త్య్ అన్యథా క్వచిత్
మనసు ఏదిలో లీనమై ఉంటుందో, జీవి కూడా అదేలా మారిపోతాడు — ఇదే అనుభవం. ఇది శరీరం ఉన్నవారికైనా, లేనివారికైనా ఎప్పుడూ మారదు.
సపిణ్డో ఽస్మీతి సంవిత్త్యా నిష్పిణ్డో ఽపి హి పిణ్డవాన్ । నిష్పిణ్డో ఽస్మీతి సంవిత్త్యా సపిణ్డో ఽపి న పిణ్డవాన్
'నేను బంధువు' అనే భావంతో బంధువు కానివాడు కూడా పిండాన్ని పొందగలడు. అలాగే, 'నేను బంధువు కాదు' అని భావిస్తే, బంధువు అయినవాడు కూడా పిండాన్ని పొందడు.
యథాభావనమ్ ఏతేషాం పదార్థానాం హి సత్యతా । భావనా చ పదార్థేభ్యః కారణేభ్య ఉదేతి హి
ఈ వస్తువుల సత్యత కూడా మనం వాటిని ఎలా భావిస్తామో దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ భావన కూడా ఆ వస్తువుల నుంచే, వాటి కారణాల నుంచే ఉద్భవిస్తుంది.
యథా వాసనయా జన్తోర్ విషమ్ అప్య్ అమృతాయతే । అసత్యస్ సత్యతామ్ ఏతి పదార్థో భావనాత్ తథా
ఎలా అంటే, మనిషి మనసులో ఉన్న భావన వల్ల విషం కూడా అమృతంలా మారిపోవచ్చు. అలాగే, అసత్యమైనది కూడా మన భావనతో నిజమైనదిగా అనిపించవచ్చు.
కారణేన వినోదేతి న కదాచన కస్యచిత్ । కార్యతా కాచిద్ అపి భో ఇతి నిశ్చయవాన్ భవ
ఏ పనికైనా కారణం లేకుండా ఎప్పుడూ ఎవరికి కూడా ఫలితం కలగదు. అందుకే, కారణం లేకుండా ఫలితం ఉండదని నిశ్చయంగా తెలుసుకో.
కారణేన వినా కార్యమ్ ఆ మహాప్రలయం క్వచిత్ । న దృష్టం న శ్రుతం కిఞ్చిత్ స్వయం స్వైకతయా ఋతే
కారణం లేకుండా ఫలితం ఎప్పుడూ ఎక్కడా కనబడలేదు, వినబడలేదు, బ్రహ్మాండ ప్రళయం వరకు కూడా కాదు. ఏదీ తనంతట తానే కలగదు, మన ఊహలో తప్ప.
విద్ ఏవ వాసనా సైవ ధత్తే స్వప్న ఇవార్థతామ్ । కార్యకారణతామ్ ఏతి సైవమ్ అన్యేవ తిష్ఠతి
నిజానికి, మనసులోని వాసనలే నిజమైనదిగా కనిపిస్తాయి, కలలో వస్తువుల్లా. అవే కారణం, ఫలితంగా మారుతాయి, కానీ వాస్తవంగా అవే వేరేలా ఉండిపోతాయి.
ధర్మో నాస్తి మమేత్య్ ఏవ యః ప్రేతో వాసనాన్వితః । తస్య చేత్ సుహృదా భూరిధర్మా కృత్వా సమర్పితః
ఒకరు మరణించినవాడు తనకు ధర్మఫలం లేదని భావిస్తే, అతనిలో ఉన్న వాసనలతో ఉండి, ఒక మంచి మిత్రుడు ఎంతో ధర్మాన్ని సంపాదించి, ఆ ఫలాన్ని అతనికి అంకితం చేస్తే—
తత్ర చాత్ర స కిం ధర్మో నష్టస్ స్యాద్ ఉత భావనమ్ । సత్యార్థాద్ వాప్య్ అసత్యార్థాద్ భావనాత్ కిం బలాధికమ్
అప్పుడు ఆ ధర్మఫలం పోతుందా, లేక వాసనగా మిగిలిపోతుందా? నిజమైన ప్రయోజనం ఉన్నదానికంటే, లేనిదానికీ, వాసన శక్తి ఎక్కువగా పనిచేస్తుందా?
దేశకాలక్రియాద్రవ్యసమ్పద్భ్యశ్ చేతి భావనా । యత్రైవాభ్యుదితా సామ్యాత్ స ద్వయోర్ అధికో జయీ
దేశం, కాలం, కర్మ, సంపద ఇవన్నీ వాసనకు కారణాలు. ఇవన్నీ సమంగా ఉన్నప్పుడు, ఎవరిలో బలమైన వాసన ఉందో, వారిదే విజయం అవుతుంది.
ధర్మదాతుః ప్రవృద్ధా చేద్ వాసనా తత్ తయా క్షణాత్ । ఆపూర్యతే ప్రేతమతిర్ నో చేత్ ప్రేతధియాశు సా
ధర్మాన్ని ఇచ్చేవాడిలో వాసన బలంగా ఉంటే, క్షణంలోనే ఆ మరణించినవాడి మనస్సు దానితో నిండిపోతుంది. లేకపోతే, మరణించినవాడి వాసన త్వరగా పైచేయి సాధిస్తుంది.
ఏవం పరస్పరజయో జయత్య్ అత్రాతివీర్యవాన్ । తస్మాచ్ ఛుభేన యత్నేన శుభాభ్యాసమ్ ఉపాహరేత్
ఇలా పరస్పర పోటీలో ఎవరి బలము ఎక్కువగా ఉంటే వారు గెలుస్తారు. అందుకే మంచి ప్రయత్నంతో మంచి అలవాట్లు పెంచుకోవాలి.
దేశకాలాధికా బ్రహ్మన్ వాసనా సముదేతి చేత్ । తన్ మహాకల్పసర్గాదౌ దేశకాలోదయః కుతః
ఓ బ్రహ్మన్, వాసనకు స్థలం, కాలం ఎక్కువగా ఉంటే, మహాకల్ప ప్రారంభంలో ఆ స్థలం, కాలం ఎలా కలిగాయి?
కారణైస్ సముదేతీదం కైస్ తదా సహకారిభిః । సహకారికారణానామ్ అభావే వాసనా కుతః
ఇవి కారణాలు, సహకారకారణాల వల్ల కలుగుతాయి. ఆ సహకారకారణాలు లేనప్పుడు వాసన ఎలా కలుగుతుంది?
ఏవమ్ ఏతన్ మహాభాగ సత్యాత్మని కదాచన । మహాప్రలయసర్గాదౌ దేశకాలాది కిఞ్చన
అవును మహాభాగ, నిజమైన ఆత్మలో మహాప్రళయమో సృష్టి ప్రారంభమో ఉన్నప్పుడు స్థలం, కాలం వంటి ఏదీ ఉండదు.
సహకారికారణానామ్ అభావే సతి దృశ్యధీః । నేయమ్ అస్తి న చోత్పన్నా న చ స్ఫురతి కాచన
కావాల్సిన కారణాలు లేకపోతే, మనకు కనబడే దృష్టి ఉండదు, అది పుట్టదు, ఏదీ మనకు కనిపించదు.
దృశ్యస్యాసమ్భవాద్ ధేతోః కిఞ్చిద్ యద్ దృశ్యతే త్వ్ ఇదమ్ । తద్ బ్రహ్మైవ కచద్రూపం స్థితమ్ ఇత్థమ్ అనామయమ్
కారణం లేకుండా కనబడేది ఉనికిలోకి రాదు కనుక, ఇక్కడ మనకు ఏది కనిపించినా అది నిజంగా బ్రహ్మమే, ఈ రూపంలో నిరుపద్రవంగా నిలిచిఉంది.
ఏతచ్ చాగ్రే యుక్తిశతైః కథయిష్యామ ఏవ తే । ఏతదర్థం ప్రయత్నో ఽయం వర్తమానకథాం శృణు
ఇదే విషయాన్ని నేను నీకు వందలాది తర్కాలతో ముందుగా వివరించబోతున్నాను. ఈ ఉద్దేశంతోనే నేను ఈ ప్రయత్నం చేస్తున్నాను. ఇప్పుడు ఈ కథను విను.
తత్ తే దదృశతుః ప్రాప్తే మన్దిరం సున్దరోదరమ్ । కీర్ణం పుష్పోపకారేణ వసన్తమ్ ఇవ శీతలమ్
ఆ తర్వాత, నువ్వు వచ్చినప్పుడు, అందమైన లోపలి భాగమున్న ఒక మందిరాన్ని చూశావు. అది పుష్పాలతో అలంకరించబడి, వసంతకాలంలా చల్లగా ఉంది.
ప్రభాతాచారసారమ్భరాజధాన్యాం సమం స్థితమ్ । మన్దారకున్దస్రగ్దామవృన్దామ్బరవలచ్ఛవమ్
ప్రభాత వేళలో జరిగే పూజా కార్యక్రమాలతో ఆ రాజధానిలో ఉన్న ఆ భవనం, మందార, కుందపూల మాలలతో అలంకరించబడి, మెత్తని వస్త్రాలతో కప్పబడి, అందంగా మెరిసిపోతూ నిలిచింది.
శవశయ్యాశిరస్స్థాగ్ర్యపూర్ణకుమ్భాదిమఙ్గలమ్ । అనివృత్తగృహద్వారగవాక్షకఠినార్గలమ్
ఆ శవపీఠం తల వద్ద నిండిన నీటి కుంభంతో మంగళంగా అలంకరించబడింది. ఇంటి తలుపులు, కిటికీలు, గట్టి ముళ్లు ఇంకా తీసివేయలేదు.
ప్రశామ్యద్దీపికాలోకశ్యామలామలభిత్తికమ్ । గృహైకదేశసంసుప్తముఖశ్వాసససీత్కృతమ్
ఆ ఇంటి గోడలు చీకటి, మచ్చలేని తెలుపుతో మెరిసిపోతూ, ఆవిరైపోతున్న దీపాల వెలుతురు మసకబారింది. ఇంటి ఒక మూలలో నిద్రిస్తున్న వారి మృదువైన ఊపిరి శబ్దాలు వినిపించాయి.
సమ్పూర్ణచన్ద్రశకలోదరకాన్తికాన్తసౌన్దర్యనిర్జితపురన్దరమన్దిరర్ద్ధి । వైరిఞ్చపద్మముకులాన్తరచారుశోభా నిశ్శబ్దమ్ అబ్దమ్ ఇవ నిర్మలమ్ ఇన్దుకాన్తమ్
పూర్ణచంద్రుని కాంతి కిటికీల్లోంచి లోపలికి పొంగిపొర్లి, ఆ భవనాన్ని ఇంద్రుడి మందిరానికంటే గొప్పదిగా, బ్రహ్మదేవుని పద్మపు ముక్కల అందాన్ని తలపించేలా, నిశ్శబ్దంగా, నిర్మలంగా, చంద్రకాంతిలో మెరిసిపోయేలా చేసింది.
తతో దదృశతుస్ తత్ర శవశయ్యైకపార్శ్వగామ్ । లీలాం విదూరథస్యాగ్రే మృతాం తాం ప్రథమాగతామ్
అక్కడ, శవపీఠం ఒక్కడివైపు, ముందుగా వచ్చి అక్కడ ఉన్న లీలను వారు చూశారు. ఆమె విదూరథుని ముందర, మరణించి ముందే అక్కడికి చేరింది.
ప్రాగ్వేషాం ప్రాక్సమాచారాం ప్రాగ్దేహాం ప్రాక్స్వవాసనామ్ । ప్రాక్తనాకారసదృశసర్వరూపాఙ్గసున్దరీమ్
ఆమె మునుపటిలాగే, పూర్వపు అలవాట్లు, పూర్వదేహం, పూర్వపు మనసు కోరికలతో, మునుపటి రూపంతో, అందమైన అవయవాలతో అలరారుతూ కనిపించింది.
ప్రాక్స్మృత్యవయవస్పన్దాం ప్రాగమ్బరపరావృతామ్ । ప్రాగ్భూషణభరచ్ఛన్నాం కేవలం తత్ర సంస్థితామ్
ఆమె తనకు మునుపు గుర్తున్నట్టే, అవయవాలు కదలకుండా, పాత వస్త్రాలనూ ఆభరణాలనూ వదిలేసి, అక్కడ నిశ్చలంగా నిలబడింది.
గృహీతచామరాం చారు వీజయన్తీం మహీపతిమ్ । మౌనస్థాం వామహస్తస్థవదనేన్దుతయానతామ్
ఆమె అందమైన చామరాన్ని పట్టుకొని, రాజును వీస్తూ, మౌనంగా, ఎడమచేతి క్రింద, ముఖాన్ని చంద్రుడిలా వంచి నిలిచింది.
భూషణాంశులతాపుష్పైః ఫుల్లామ్ ఇవ వనస్థలీమ్ । కుర్వాణాం వీక్షణైర్ దిక్షు మాలత్యుత్పలవర్షణమ్
ఆభరణాలతో, వల్లి లతలతో, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన ఆమె, పుష్పించిన అడవి వనంలా మెరిసింది. ఆమె చూపులతో అన్ని దిక్కులలో మల్లెపువ్వులు, తామరపువ్వుల వర్షం కురిపించినట్లు అనిపించింది.
సృజన్తీమ్ ఆత్మలావణ్యాద్ బిన్దూన్ ఇన్దూన్ ఇవోదితాన్ । నరాధిపాత్మనో విష్ణోర్ లక్ష్మీమ్ ఇవ సమాగతామ్
తన సొంత అందం నుండి ఆమె వెలువడుతున్న చంద్రబింబాల్లాంటి తేలికపాటి తేజస్సును ప్రసరించింది. ఆమెను చూస్తుంటే, మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన విష్ణువుతో లక్ష్మిదేవి కలిసివచ్చినట్టుగా అనిపించింది.