లోకాన్తరాణ్య్ అతీత్యాథ వినిర్గత్య జగద్గృహాత్ । ద్వితీయం జగద్ ఆసాద్య భూమణ్డలమ్ ఉపేత్య చ
అవి ఇతర లోకాలను దాటి, ఈ జగత్తు గృహాన్ని విడిచిపెట్టి, రెండవ లోకాన్ని చేరుకొని, భూమి వలయంలోకి ప్రవేశించాయి.
కాన్తే సఙ్కల్పరూపిణ్యౌ సఙ్గతే జీవలేఖయా । పద్మరాజపురం ప్రాప్య లీలాన్తఃపురమణ్డపమ్
అక్కడ సంకల్పరూపిణి ప్రియురాలు జీవరేఖతో కలిసింది. వారు పద్మరాజపురాన్ని చేరుకొని, లీల అంతఃపుర మండపంలోకి ప్రవేశించారు.
క్షణాద్ వివిశతుస్ స్వైరం వాయులేఖే యథామ్బుదమ్ । సూర్యాతపో యథామ్భోజం సుగన్ధః పవనం యథా
ఒక క్షణంలో వారు స్వేచ్ఛగా లోపలికి ప్రవేశించారు; అది గాలి ఆకాశంలోకి పోయినట్టు, సూర్యకాంతి తామరపువ్వులోకి వచ్చినట్టు, పరిమళం గాలిలో కలిసినట్టు.
బ్రహ్మన్ ప్రాప్తః కథమ్ అసౌ శవస్య నికటం గృహమ్ । కథం తేన పరిజ్ఞాతో మార్గో మృతశరీరిణా
బ్రహ్మన్, అతడు ఆ శవం దగ్గర ఉన్న ఇంటికి ఎలా చేరాడు? మరణించిన శరీరానికి దారి ఏదో అతడు ఎలా తెలుసుకున్నాడు?
తస్య స్వవాసనాన్తస్స్థమ్ అవశ్యం కిల రాఘవ । తత్ సర్వం హృద్గతం తస్మాన్ మాసౌ ప్రాప్నోతు తత్ కథమ్
రాఘవ, తన స్వంత వాసనలలో ఏది ఉందో అది తప్పక అక్కడే ఉంటుంది. అందుకే ఆ అన్నీ మనసులోనే ఉంటాయి. మరి అతడు నెల రోజుల్లో వాటిని ఎలా పొందాడు?
భ్రాన్తిమాత్రమ్ అసఙ్ఖ్యేయం జగజ్జీవకణోదరే । బీజే వటతరుమ్ ఇవ స్థితం కో వై న పశ్యతి
ఈ అపారమైన మాయా భ్రమ ప్రపంచంలోని జీవరాశి గుళికలో ఉంది; అది వటవృక్షం విత్తనంలో ఉన్నట్టు. ఇది ఎవరికీ కనిపించదా?
స్వభావభూతం చిదణుస్ త్రైలోక్యనిచయం తథా । నరో యథైకదేశస్థో దూరదేశాన్తరస్థితమ్
తన స్వభావంగా ఉన్న చైతన్యపు కణం మూడు లోకాలను తనలో కలిగి ఉంటుంది. ఇది మనిషి ఒక చోట ఉండి, దూరంలో ఉన్నదాన్ని చూస్తున్నట్టు ఉంటుంది.
సంపశ్యతి నిధానం స్వం మనసానారతం సదా । యథా జీవద్వపుర్ జీవమకురం హృది పశ్యతి
మనిషి ఎప్పుడూ తన ధనాన్ని మనసు ద్వారా నిరంతరం చూస్తూ ఉంటాడు. జీవంతో ఉన్న శరీరం, హృదయంలో జీవాన్ని ప్రతిబింబంలా చూసే విధంగా ఇది జరుగుతుంది.
తథా స్వవాసనాన్తస్స్థమ్ అభీష్ఠం పరిపశ్యతి । జీవో జాతిశతాఢ్యో ఽపి భ్రమే పరిగతో ఽపి వా
అలాగే, జీవుడు తన వాసనల్లో ఉండే కోరుకున్న విషయాన్ని చూస్తాడు. వంద జన్మలు పొందినా, మాయలో పడినా, ఇది అలాగే జరుగుతుంది.
భగవన్ పిణ్డదానాదివాసనారహితాకృతిః । కీదృక్ సంపద్యతే దేహః పిణ్డో యస్మై న దీయతే
ప్రభూ, పిండదానం వంటి వాసనలు లేని శరీరం ఎలా ఉంటుంది? ఎవరికీ పిండం ఇవ్వబడదు?
పిణ్డో ఽథ దీయతాం మాత్రే పిణ్డో దత్తో మమేతి చేత్ । వాసనా హృది సంరూఢా తత్ పిణ్డఫలభాఙ్ నరః
తల్లి కోసం పిండం ఇచ్చినప్పుడు, 'ఇది నాకోసం' అని మనసులో బలంగా భావిస్తే, ఆ భావన హృదయంలో గాఢంగా నిలిచిపోతుంది. అప్పుడు, ఆ మనిషి ఆ పిండం ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు.
యచ్చిత్తస్ తన్మయో జన్తుర్ భవతీత్య్ అనుభూతయః । సదేహేషు విదేహేషు న భవన్త్య్ అన్యథా క్వచిత్
మనసు ఏదిలో లీనమై ఉంటుందో, జీవి కూడా అదేలా మారిపోతాడు — ఇదే అనుభవం. ఇది శరీరం ఉన్నవారికైనా, లేనివారికైనా ఎప్పుడూ మారదు.
సపిణ్డో ఽస్మీతి సంవిత్త్యా నిష్పిణ్డో ఽపి హి పిణ్డవాన్ । నిష్పిణ్డో ఽస్మీతి సంవిత్త్యా సపిణ్డో ఽపి న పిణ్డవాన్
'నేను బంధువు' అనే భావంతో బంధువు కానివాడు కూడా పిండాన్ని పొందగలడు. అలాగే, 'నేను బంధువు కాదు' అని భావిస్తే, బంధువు అయినవాడు కూడా పిండాన్ని పొందడు.
యథాభావనమ్ ఏతేషాం పదార్థానాం హి సత్యతా । భావనా చ పదార్థేభ్యః కారణేభ్య ఉదేతి హి
ఈ వస్తువుల సత్యత కూడా మనం వాటిని ఎలా భావిస్తామో దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ భావన కూడా ఆ వస్తువుల నుంచే, వాటి కారణాల నుంచే ఉద్భవిస్తుంది.
యథా వాసనయా జన్తోర్ విషమ్ అప్య్ అమృతాయతే । అసత్యస్ సత్యతామ్ ఏతి పదార్థో భావనాత్ తథా
ఎలా అంటే, మనిషి మనసులో ఉన్న భావన వల్ల విషం కూడా అమృతంలా మారిపోవచ్చు. అలాగే, అసత్యమైనది కూడా మన భావనతో నిజమైనదిగా అనిపించవచ్చు.
కారణేన వినోదేతి న కదాచన కస్యచిత్ । కార్యతా కాచిద్ అపి భో ఇతి నిశ్చయవాన్ భవ
ఏ పనికైనా కారణం లేకుండా ఎప్పుడూ ఎవరికి కూడా ఫలితం కలగదు. అందుకే, కారణం లేకుండా ఫలితం ఉండదని నిశ్చయంగా తెలుసుకో.
కారణేన వినా కార్యమ్ ఆ మహాప్రలయం క్వచిత్ । న దృష్టం న శ్రుతం కిఞ్చిత్ స్వయం స్వైకతయా ఋతే
కారణం లేకుండా ఫలితం ఎప్పుడూ ఎక్కడా కనబడలేదు, వినబడలేదు, బ్రహ్మాండ ప్రళయం వరకు కూడా కాదు. ఏదీ తనంతట తానే కలగదు, మన ఊహలో తప్ప.
విద్ ఏవ వాసనా సైవ ధత్తే స్వప్న ఇవార్థతామ్ । కార్యకారణతామ్ ఏతి సైవమ్ అన్యేవ తిష్ఠతి
నిజానికి, మనసులోని వాసనలే నిజమైనదిగా కనిపిస్తాయి, కలలో వస్తువుల్లా. అవే కారణం, ఫలితంగా మారుతాయి, కానీ వాస్తవంగా అవే వేరేలా ఉండిపోతాయి.
ధర్మో నాస్తి మమేత్య్ ఏవ యః ప్రేతో వాసనాన్వితః । తస్య చేత్ సుహృదా భూరిధర్మా కృత్వా సమర్పితః
ఒకరు మరణించినవాడు తనకు ధర్మఫలం లేదని భావిస్తే, అతనిలో ఉన్న వాసనలతో ఉండి, ఒక మంచి మిత్రుడు ఎంతో ధర్మాన్ని సంపాదించి, ఆ ఫలాన్ని అతనికి అంకితం చేస్తే—
తత్ర చాత్ర స కిం ధర్మో నష్టస్ స్యాద్ ఉత భావనమ్ । సత్యార్థాద్ వాప్య్ అసత్యార్థాద్ భావనాత్ కిం బలాధికమ్
అప్పుడు ఆ ధర్మఫలం పోతుందా, లేక వాసనగా మిగిలిపోతుందా? నిజమైన ప్రయోజనం ఉన్నదానికంటే, లేనిదానికీ, వాసన శక్తి ఎక్కువగా పనిచేస్తుందా?
దేశకాలక్రియాద్రవ్యసమ్పద్భ్యశ్ చేతి భావనా । యత్రైవాభ్యుదితా సామ్యాత్ స ద్వయోర్ అధికో జయీ
దేశం, కాలం, కర్మ, సంపద ఇవన్నీ వాసనకు కారణాలు. ఇవన్నీ సమంగా ఉన్నప్పుడు, ఎవరిలో బలమైన వాసన ఉందో, వారిదే విజయం అవుతుంది.
ధర్మదాతుః ప్రవృద్ధా చేద్ వాసనా తత్ తయా క్షణాత్ । ఆపూర్యతే ప్రేతమతిర్ నో చేత్ ప్రేతధియాశు సా
ధర్మాన్ని ఇచ్చేవాడిలో వాసన బలంగా ఉంటే, క్షణంలోనే ఆ మరణించినవాడి మనస్సు దానితో నిండిపోతుంది. లేకపోతే, మరణించినవాడి వాసన త్వరగా పైచేయి సాధిస్తుంది.
ఏవం పరస్పరజయో జయత్య్ అత్రాతివీర్యవాన్ । తస్మాచ్ ఛుభేన యత్నేన శుభాభ్యాసమ్ ఉపాహరేత్
ఇలా పరస్పర పోటీలో ఎవరి బలము ఎక్కువగా ఉంటే వారు గెలుస్తారు. అందుకే మంచి ప్రయత్నంతో మంచి అలవాట్లు పెంచుకోవాలి.
దేశకాలాధికా బ్రహ్మన్ వాసనా సముదేతి చేత్ । తన్ మహాకల్పసర్గాదౌ దేశకాలోదయః కుతః
ఓ బ్రహ్మన్, వాసనకు స్థలం, కాలం ఎక్కువగా ఉంటే, మహాకల్ప ప్రారంభంలో ఆ స్థలం, కాలం ఎలా కలిగాయి?
కారణైస్ సముదేతీదం కైస్ తదా సహకారిభిః । సహకారికారణానామ్ అభావే వాసనా కుతః
ఇవి కారణాలు, సహకారకారణాల వల్ల కలుగుతాయి. ఆ సహకారకారణాలు లేనప్పుడు వాసన ఎలా కలుగుతుంది?
ఏవమ్ ఏతన్ మహాభాగ సత్యాత్మని కదాచన । మహాప్రలయసర్గాదౌ దేశకాలాది కిఞ్చన
అవును మహాభాగ, నిజమైన ఆత్మలో మహాప్రళయమో సృష్టి ప్రారంభమో ఉన్నప్పుడు స్థలం, కాలం వంటి ఏదీ ఉండదు.
సహకారికారణానామ్ అభావే సతి దృశ్యధీః । నేయమ్ అస్తి న చోత్పన్నా న చ స్ఫురతి కాచన
కావాల్సిన కారణాలు లేకపోతే, మనకు కనబడే దృష్టి ఉండదు, అది పుట్టదు, ఏదీ మనకు కనిపించదు.
దృశ్యస్యాసమ్భవాద్ ధేతోః కిఞ్చిద్ యద్ దృశ్యతే త్వ్ ఇదమ్ । తద్ బ్రహ్మైవ కచద్రూపం స్థితమ్ ఇత్థమ్ అనామయమ్
కారణం లేకుండా కనబడేది ఉనికిలోకి రాదు కనుక, ఇక్కడ మనకు ఏది కనిపించినా అది నిజంగా బ్రహ్మమే, ఈ రూపంలో నిరుపద్రవంగా నిలిచిఉంది.
ఏతచ్ చాగ్రే యుక్తిశతైః కథయిష్యామ ఏవ తే । ఏతదర్థం ప్రయత్నో ఽయం వర్తమానకథాం శృణు
ఇదే విషయాన్ని నేను నీకు వందలాది తర్కాలతో ముందుగా వివరించబోతున్నాను. ఈ ఉద్దేశంతోనే నేను ఈ ప్రయత్నం చేస్తున్నాను. ఇప్పుడు ఈ కథను విను.
తత్ తే దదృశతుః ప్రాప్తే మన్దిరం సున్దరోదరమ్ । కీర్ణం పుష్పోపకారేణ వసన్తమ్ ఇవ శీతలమ్
ఆ తర్వాత, నువ్వు వచ్చినప్పుడు, అందమైన లోపలి భాగమున్న ఒక మందిరాన్ని చూశావు. అది పుష్పాలతో అలంకరించబడి, వసంతకాలంలా చల్లగా ఉంది.