వజ్రభీత్యేవ పక్షాఢ్యం పర్వతప్రకరం పునః । స్వప్నదృష్టం జగద్ ఇవ సఙ్కల్పపురపూరవత్
మళ్లీ ఆ పర్వతశ్రేణి, ఉడతలతో కప్పబడినట్లు, వజ్రాయుధానికి భయపడి ఉన్నట్టుగా కనిపించింది. అది కలలో కనిపించే ప్రపంచంలా, ఊహలో నిండిన నగరంలా అనిపించింది.
తతస్ తమోఽస్త్రమ్ అసృజత్ సిన్ధుర్ అన్ధాన్ధకారదమ్ । తేనాన్ధకారో వవృధే కృష్ణాభ్రజఠరోపమః
ఆ తర్వాత సముద్రం ఒక అంధకార ఆయుధాన్ని విడిచింది. దాంతో చుట్టూ దట్టమైన, కనపడని చీకటి వ్యాపించింది. ఆ చీకటి నల్ల మేఘపు పొట్టను పోలి పెరిగింది.
రోదోరన్ధ్రే ప్రవిసృత ఏకార్ణవ ఇవాభవత్ । మత్స్యా ఇవాభవఞ్ శైలాస్ తారాశ్ చ మణయో ఽభవన్
ఆ చీకటి పర్వతాల మధ్య దారుల్లో వ్యాపించి, ఒకే సముద్రంలా మారింది. పర్వతాలు చేపల్లా, నక్షత్రాలు రత్నాల్లా కనిపించాయి.
అన్ధకారః ప్రవవృధే మషీపఙ్కార్ణవోపమః । కజ్జలాచలసమ్భారో ధుతః కల్పాన్తరైర్ అపి
ఆ చీకటి మషి మట్టి సముద్రంలా పెరిగింది. అది అగ్గిపొడి పర్వతాల్లా గట్టిగా మారింది. ఎన్నో యుగాలు గడిచినా ఆ చీకటి తొలగలేదు.
అన్ధకూపే నిపతితా ఇవాసన్ సకలాః ప్రజాః । కల్పాన్త ఇవ సంశేముర్ వ్యవహారా దిశాం ప్రతి
అన్ని ప్రజలు చీకటి గుహలో పడిపోయినట్టు ఉన్నారు; యుగాంతం వచ్చినప్పుడు ఎలా అన్ని పనులు ఆగిపోతాయో, అన్ని దిక్కులలో కూడా వ్యవహారాలు నిలిచిపోయాయి.
విదూరథో ఽథ మార్తాణ్డమ్ అస్త్రం బ్రహ్మాణ్డమణ్డపే । దదావ్ అస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠః పుష్టమన్త్రవిచేష్టితః
ఆ సమయంలో, ఆయుధాలలో నిపుణుడైన విదూరథుడు, శక్తివంతమైన మంత్రాలతో ఆశీర్వదించబడి, బ్రహ్మాండపు గర్భంలో సూర్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
అథోదితస్ తమోఽమ్భోధిమ్ అర్కాగస్త్యో గభస్తిభిః । అపిబత్ కృష్ణమ్ అమ్భోదం శరత్కాల ఇవామలః
తర్వాత, అగస్త్యుడు సూర్యునిలా ఉదయించి, తన కిరణాలతో చీకటి సముద్రాన్ని శుద్ధమైన శరదృతువులోని సూర్యుడు నీటిని ఆరబెట్టినట్టు పీల్చేశాడు.
అన్ధకారామ్బరోన్ముక్తా విరేజుర్ అమలా దిశః । భూపతేః పురతః కాన్తా ఇవ రమ్యపయోధరాః
చీకటి వస్త్రాన్ని విసిరేసిన దిక్కులు, రాజు ముందు అందమైన వక్షోజాలు కలిగిన సుందరీలు ఎలా మెరిసిపోతారో, అలాగే నిర్మలంగా ప్రకాశించాయి.
యయుః ప్రకటతామ్ అన్తర్ అఖిలా వనరాజయః । లోభకజ్జలజాలేన ముక్తా ఇవ సతాం ధియః
అన్ని అడవుల వరుసలు స్పష్టంగా కనిపించాయి, ఎలా అంటే మంచివారి మనస్సులు లోభం అనే చీకటి బంధనాల నుంచి విడిపోతే ఎలా ఉంటాయో అలా.
అథ కోపాకులస్ సిన్ధూ రాక్షసాస్త్రం మహాభయమ్ । క్షణాద్ ఉదీరయామ్ ఆస మన్త్రోదితశరాత్మకమ్
అప్పుడే కోపంతో ఉప్పొంగిన సముద్రాలు, మంత్రశక్తితో ఏర్పడిన బాణాలతో కూడిన భయంకరమైన రాక్షసాస్త్రాన్ని ఒక్కసారిగా విసిరాయి.
ఉదగుర్ భీషణా దిగ్భ్యస్ సరుషో వనరాక్షసాః । పాతాలగజహూఙ్కారక్షుబ్ధా ఇవ మహార్ణవాః
అన్ని దిశల నుంచీ భయంకరమైన వనరాక్షసులు కోపంతో పైకి లేచారు, పాతాళగజం గర్జనతో కలకలలాడే మహాసముద్రాలు ఎలా ఉప్పొంగుతాయో అలా.
కపిలోర్ధ్వజటాధూమ్రాస్ స్ఫుటచ్చటచటారవాః । అగ్నయో లేలిహానోగ్రజిహ్వా అర్ద్రేన్ధనా ఇవ
కపిలవర్ణపు పైకి ఎత్తిన జటల నుంచి పొగలు పొంగుతూ, చటచట మోగుతూ, తడి దారితో పోసిన అగ్నిలా ఉగ్రమైన నాలుకలతో మంటలు ఎగిసిపడుతున్నాయి.
సావర్తవృత్తయో వ్యోమ్ని భీమడక్కారటాఙ్కృతాః । అగ్నిదాహమహాధూమవిపులా ఇవ సోల్ముకాః
వారు ఆకాశంలో చుట్టుముట్టుతూ, భయంకరమైన మృదంగాల్లా గొప్ప శబ్దాలు చేశారు. అగ్నిలో మండుతున్న పెద్ద ఉల్కలు పొగను వెనక్కి లాగుతూ వస్తున్నట్టు కన్పించారు.
దంష్ట్రాబిసాఙ్కురాక్రాన్తముఖపఙ్కజదేహకాః । ఉత్థితా లోమనిర్యాతదుష్ప్రజ్వాలజటా ఇవ
వారి ముఖాలు పద్మాల్లా మెరిసిపోతుండగా, పెరిగిన పళ్లతో ఆ ముఖాలను పట్టేసినట్టు కనిపించాయి. వారి శరీరాలు రోమరంధ్రాల నుంచి ఉప్పొంగిపోతూ, మంటల్లో మండుతున్న గజ్జెల ముడుల్లా పైకి లేచాయి.
నిగిరన్తః ప్రధావన్తో గర్జన్తస్ తర్జితాశయాః । జటోజ్జ్వాలితడిత్పుఞ్జజలదాస్ సజలా ఇవ
వారు తినేస్తూ, పరుగెత్తుతూ, గర్జిస్తూ, బెదిరించే ఉద్దేశంతో ఉన్నారు. వారి జటల్లో మెరుపులు మెరుస్తూ, ఆకాశంలో మేఘాలు మంటపట్టినట్టు కనిపించారు.
ఏతస్మిన్న్ అన్తరే తస్మింల్ లీలానాథో విదూరథః । నారాయణాస్త్రం ప్రదదౌ దుష్టభూతనివారణమ్
అయితే, అదే సమయంలో లీలాధిపతి విదూరథుడు, దుష్టభూతాలను పారద్రోలే నారాయణాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
ఉదీర్యమాణ ఏవాస్మిన్న్ అస్త్రరాజే తు రాజయః । రాక్షసానాం ప్రశేముస్ తా అన్ధకారా ఇవోదయే
ఆ అస్త్రరాజు ప్రయోగించబడుతున్నప్పుడు, రాక్షసుల గుంపులు సూర్యోదయానికి చీకటి ఎలా కనుమరుగవుతుందో అలా అంతా అదృశ్యమయ్యాయి.
ప్రమృష్టరాక్షసానీకమ్ అభవద్ భువనత్రయమ్ । శరదీవ గతామ్భోదం వ్యోమ నిర్మలమ్ ఆబభౌ
రాక్షసుల సేన పూర్తిగా తొలగిపోయింది. మూడు లోకాలు శరదృతువులో మేఘాలు తొలగిన తర్వాత ఆకాశం ఎలా నిర్మలంగా కనిపిస్తుందో అలా వెలిగిపోయాయి.
అథ సిన్ధుర్ ముమోచాస్త్రమ్ ఆగ్నేయం జ్వలితామ్బరమ్ । జజ్వలుః కకుభస్ తేన కల్పాగ్నివలితా ఇవ
అప్పుడు సింధు అగ్ని అస్త్రాన్ని విడుదల చేశాడు. అది ఆకాశమంతా మంటలు పుట్టించగా, దిక్కులు అంతా ప్రళయాగ్ని తాకినట్టు మండిపోయాయి.
ధూమామ్బుదభరచ్ఛన్నా బభూవుస్ సకలా దిశః । గగనప్రోత్థపాతాలతిమిరాకులితా ఇవ
అన్ని దిశలు పొగలు, మేఘాలతో కమ్ముకుపోయాయి. ఆకాశం, పాతాళం రెండూ గాఢమైన చీకటితో నిండినట్టు అనిపించింది.
బభుః ప్రజ్వాలితాకారా గిరయః కాఞ్చనా ఇవ । ప్రఫుల్లనవనీరన్ధ్రచణ్పకౌఘవనా ఇవ
ఆ పర్వతాలు మంటలు ఎగిసిపడుతున్నట్లు, బంగారం వలె మెరిసిపోతూ, పుష్పాలతో నిండిన తోటలు, చంపక వృక్ష సమూహాలు విరివిగా పూసినట్లు కనిపించాయి.
యయుర్ వ్యోమాద్రిదిక్కుఞ్జా జ్వాలాజాలజటాలతామ్ । కుఙ్కుమేనోత్సవే మృత్యోస్ సమాలబ్ధా ఇవాసృజా
ఆకాశం, పర్వతాలు, దిక్కులు అన్నీ మంటలతో చుట్టబడి, మృత్యువు ఉత్సవంలో కుంకుమతో కలిపిన రక్తం పొంగిపొర్లినట్లు కనిపించాయి.
జ్వలితా జనతాన్తైకశఙ్కినాసన్నభస్స్పృశా । సహస్రాకృతినోర్ వేణవలితా ఇవ సాగరాః
ప్రజలు దగ్గరలో వెలుగు తాకుతుందేమో అని భయపడి, సముద్రాలు వేల రూపాలున్నవారి వంశీ తిప్పినట్లుగా మండిపోతున్నారు.
జిత్వా రిపుం పునర్ అసౌ యథా ప్రహరతే తథా । వారుణం విససర్జాస్త్రం పూజయిత్వా విదూరథః
విపక్షిని ఓడించిన తర్వాత మళ్లీ దాడిచేసినట్లు, విదూరథుడు వరుణుని పూజించి తన ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాడు.
ఆయయుస్ సలిలాపూరాస్ తమఃపూరా ఇవాభితః । అధస్తాద్ ఊర్ధ్వతో దిగ్భ్యో ద్రవరూపా ఇవాద్రయః
అన్ని వైపుల నుంచీ నీటి ప్రవాహాలు చీకటి మబ్బుల్లా వచ్చాయి. పర్వతాలు ద్రవంగా మారినట్టు పైకి, కిందకి, దిక్కులవైపు ప్రవహించాయి.
భాగా ఇవ శరద్వ్యోమ్నో ద్రుతపాతా ఇవామ్బుదాః । మహార్ణవా ఇవోర్ధ్వస్థాః కులశైలశిలా ఇవ
అవి శరదృతువు ఆకాశపు ముక్కలలా, వేగంగా పడిపోతున్న మేఘాల్లా, ఎత్తుగా నిలిచిన మహాసముద్రాల్లా, లేదా పర్వతశ్రేణులలోని పెద్ద రాళ్లలా కనిపించాయి.
తమాలౌఘా ఇవోడ్డీనాస్ సఞ్చితా ఇవ రాత్రయః । కజ్జలౌఘా ఇవోద్ధూతా లోకాలోక ఇవోత్తటః
అవి తమాలవృక్ష సమూహాల్లా పైకి లేచాయి, రాత్రుల్లా కూడిపోయాయి, పొడి బొగ్గు ముద్దలల్లా కలిసిపోయాయి, లోకాలొక సరిహద్దులా నిలిచాయి.
రసాతలగుహాభోగా ఇవ వ్యోమదిదృక్షవః । మహాఘురఘురారావరంహోబృంహితమూర్తయః
అవి పాతాళంలోని గుహల వంకరలల్లా, ఆకాశాన్ని చూడాలని తపిస్తున్నట్టు, గొప్ప మేఘగర్జనలతో ఉరుముల్లా గంభీరమైన శబ్దంతో ప్రతిధ్వనించాయి.
తాపాగ్నిసన్తతిలతాం సా చచామామ్బుసంహతిః । భువనవ్యాపినీ సన్ధ్యామ్ ఆశు కృష్ణేవ యామినీ
ఆ వేడి జ్వాలల మధ్యలోని ఒక వల్లి లాగా, ఆ నీటి సముదాయం సాయంకాలంలో చాలా వేగంగా లోకాలను వ్యాపించింది. ఇది రాత్రి పగలు వెంట వచ్చేటట్లు జరిగింది.
తామ్ అగ్నిసన్తతిం పీత్వా పూరయామ్ ఆస భూతలమ్ । జలశ్రీస్ సన్తతం దేహం నిర్ద్రవవ్యక్తిమ్ ఈయుషీ
ఆ అగ్ని సముదాయాన్ని ఆ నీరు గ్రహించి, భూమిని నింపింది. ఎప్పుడూ ప్రవహించే ఆ నీటి శరీరం ద్రవత్వాన్ని కోల్పోయి స్పష్టంగా కనిపించిపోయింది.