తచ్ ఛరార్ణవమ్ ఆమత్తమ్ అపిబత్ సిన్ధువాడవః । శరోష్మణాప్య్ అగమ్యేన జహ్నుర్ మన్దాకినీమ్ ఇవ
ఆ బాణాల సముద్రాన్ని సింధువాడవ అగ్ని త్రాగేసింది, అది ఎలా అంటే, జహ్నుడు తన తాపంతో అందరికి అందని మందాకినిని మింగినట్టు.
బాణవర్షేణ సకలం సాయకౌఘం ఘనం ఘనమ్ । భిత్త్వా తతో ఽప్య్ అధఃకృత్వా చిక్షేప గగనార్ణవే
అతడు గాఢంగా బాణ వర్షం కురిపించి, ఆ బాణాల సముద్రాన్ని చీల్చి, క్రిందికి తోసి, ఆకాశ సముద్రంలో వేసేశాడు.
యథా దీపస్య శాన్తస్య న పరిజ్ఞాయతే గతిః । తస్య సాయకసఙ్ఘస్య న విజ్ఞాతా తథా గతిః
ఎలా ఆర్పిన దీపం ఎక్కడికి పోయిందో ఎవరికీ తెలియదో, అలాగే ఆ బాణాల సమూహం ఏదిశగా పోయిందో ఎవరికీ అర్థం కాలేదు.
తం ఛిత్త్వా సాయకాసారం స్వశరామ్బుధరం ఘనమ్ । వ్యోమ్ని ప్రసారయామ్ ఆస సరచ్ఛవశవాన్వితమ్
ఆయన ఆ బాణాల ప్రవాహాన్ని చీల్చి, తనదైన గాఢమైన బాణ మేఘాన్ని యోధుల శవాలతో కూడినదిగా ఆకాశంలో విస్తరించాడు.
విదూరథస్ తమ్ అప్య్ ఆశు వ్యధమత్ సాయకోత్తమైః । సామాన్యజలదం మత్తకల్పాన్తపవనో యథా
విదూరథుడు తనకు ఎదురుగా వచ్చిన దానిని కూడా అత్యుత్తమ బాణాలతో వేగంగా చిదిమేశాడు. అది ప్రళయకాలంలో ఉగ్రమైన గాలి సాధారణ మేఘాన్ని ఎలా చెదరగొడుతుందో అలా.
కృతప్రతికృతైర్ ఏవం బాణవర్షైర్ మహీపతీ । వ్యర్థీకృతైర్ అనయతాం ప్రహారమ్ అవిరామిణౌ
ఇలా ఇద్దరు రాజులు పరస్పరం బాణవర్షాలతో ఎదురుదాడి చేస్తూ, ఒకరినొకరు నిలువరించుకుంటూ, విరామం లేకుండా యుద్ధాన్ని కొనసాగించారు. వారి దాడులు రెండూ వృథా అయ్యాయి.
అథాదదే మోహనాస్త్రం సిన్ధుర్ గన్ధర్వసౌహృదాత్ । ప్రాప్తం తేన యయుర్ లోకా వినా మోహం విదూరథమ్
ఆ సమయంలో సింధు, గంధర్వులతో ఉన్న స్నేహం వల్ల మోహాస్త్రాన్ని ఎత్తుకున్నాడు. దాని ప్రభావంతో విదూరథుడిని తప్ప అందరూ మాయలో పడిపోయారు.
న్యస్తశస్త్రామ్బరా మూకా విషణ్ణవదనేక్షణాః । మృతా ఇవాభవన్ యోధాశ్ చిత్రన్యస్తా ఇవాథవా
యోధులు ఆయుధాలు, వస్త్రాలు వదిలేసి, నోరు మూసుకుని, ముఖాలు కృంగిపోయి, చనిపోయినవారిలా లేదా చిత్రపటంలో వేసిన ప్రతిమలలా కనిపించారు.
యావద్ విదూరథరథో మోహేనాయాతి మన్దతామ్ । తావద్ విదూరథో రాజా ప్రబోధాస్త్రమ్ ఉపాదధే
విదూరథుని రథం మాయ వల్ల మెల్లగా సాగుతున్నంత కాలం, రాజు అయిన విదూరథుడు జాగృతిని ఆయుధంగా ఎత్తుకున్నాడు.
తతః ప్రబోధమ్ ఆపన్నా ప్రజా ప్రాతర్ ఇవాబ్జినీ । విదూరథే ఽభవత్ సిన్ధుః క్రుద్ధోత్క ఇవ రాక్షసే
ఆ తరువాత ప్రజలు ఉదయపు కమలాలు లాగ జ్ఞానం పొందినప్పుడు, విదూరథునిలో ఒక మహా ప్రవాహం ఉప్పొంగింది, అది రాక్షసుడిపై కోపంతో ఉప్పొంగిన సముద్రంలా కనిపించింది.
నాగాస్త్రమ్ ఆదధే భీమం పాశబన్ధనఖేదదమ్ । తేనాభవన్ నభో వ్యాప్తం భోగిభిః పర్వతోపమైః
ఆయన భయంకరమైన నాగాస్త్రాన్ని ఎత్తాడు, అది బంధన బాధను కలిగించేది. ఆ ఆయుధంతో ఆకాశం పర్వతాల్లా పెద్ద పెద్ద పాములతో నిండిపోయింది.
సర్పైర్ వివలితా భూమిర్ మృణాలైస్ సరసీ యథా । సమ్పన్నా గిరయస్ సర్వే కృష్ణపన్నగకమ్బలాః
భూమి అంతా పాములతో మెలికలు తిరిగింది, అది సరస్సులోని కమలాల కాండాల్లా కనిపించింది. అన్ని పర్వతాలు నల్ల పాముల చాదర్లతో కప్పబడ్డాయి.
పదార్థాస్ సర్వ ఏవేమే పిహితా అహివిగ్రహైః । సపర్వతవనాభోగా యయౌ వివశతాం మహీ
ఈ భూమి మీద ఉన్న అన్ని వస్తువులు పాముల రూపాల్లో దాగిపోయాయి. పర్వతాలు, అరణ్యాలు కలిగిన ఈ భూమి పూర్తిగా అశక్తంగా మారింది.
ధూతాఙ్గారకణాకీర్ణా విషవేగస్య శంసినీ । వవుర్ ఉష్ణోష్ణనీహారా వాతజ్వలనరేణవః
విషపు ప్రభావాన్ని సూచిస్తూ, ఎండిపోయిన బూడిద, అగ్ని చిమ్మిన తుప్పలు కలిగిన వేడివేడి గాలులు బలంగా వీచాయి.
విదూరథో ఽథ సౌపర్ణమ్ ఆదధే ఽస్త్రం మహాస్త్రవిత్ । ఉదగుర్ గరుడాస్ తేన సౌవర్ణా ఇవ పర్వతాః
అప్పుడు విదూరథుడు, గొప్ప ఆయుధ నిపుణుడు, సౌపర్ణాస్త్రాన్ని ఎత్తుకున్నాడు. దాని ప్రభావంతో, పర్వతాల్లా మెరిసే బంగారు గరుత్మంతులు పుట్టుకొచ్చారు.
కాఞ్చనీకృతసర్వాశాస్ సర్వాశపరిపూరకాః । పక్షపర్వతసంరమ్భజనితప్రలయానిలాః
అన్ని దిశలు బంగారు వర్ణంగా మారాయి, ప్రతి దిక్కూ తృప్తిగా నిండిపోయింది. పక్షి పర్వతాల కలకలంతో ప్రళయ గాలులు ఉప్పొంగాయి.
ఘోణావివలనాకృష్టశ్వసద్భుజగమణ్డలాః । మహాఘరఘరారావపూరితామ్భోదషణ్డకాః
ఆ పాముల గుండ్రని వలయాలు, వాటి ఫణాలు ఊగిపడుతూ ఊపిరి పీల్చి, ఘోరంగా శబ్దం చేస్తూ, మేఘ సమూహాలను పెద్ద గర్జనతో నింపాయి.
భూపూరకం తు సర్పౌఘం స సుపర్ణఘనో ఽపిబత్ । కృష్టం శలశలాయన్తమ్ అగస్త్య ఇవ వారిధిమ్
ఆ సమయంలో, మహా గరుడుడు భూమిని కప్పిన ఆ పాముల సమూహాన్ని, అవి శబ్దం చేస్తూ, అగస్త్యుడు సముద్రాన్ని తాగినట్టు, తానే తాగేశాడు.
సర్పకమ్బలనిర్ముక్తం భూమణ్డలమ్ అరాజత । విశాలమ్ ఇవ నీరన్ధ్రమ్ ఇవ నిర్వారి రాశి వా
పాముల పొర తొలగిపోయిన తర్వాత భూమి విస్తారంగా, ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా, నీరు లేని వెండి తడిపట్టు వలె ప్రకాశించింది.
తతస్ తద్గరుడానీకం క్వాప్య్ అగచ్ఛద్ అదృశ్యతామ్ । దీపౌఘ ఇవ వాతేన శరదీవాభ్రమణ్డలమ్
తర్వాత ఆ గరుడుల సమూహం ఎక్కడికో అదృశ్యమైపోయింది; అది గాలి ఊదినప్పుడు దీపాల సమూహంలా, లేదా శరదృతువులో మేఘాల సమూహంలా కనబడకుండా పోయింది.
వజ్రభీత్యేవ పక్షాఢ్యం పర్వతప్రకరం పునః । స్వప్నదృష్టం జగద్ ఇవ సఙ్కల్పపురపూరవత్
మళ్లీ ఆ పర్వతశ్రేణి, ఉడతలతో కప్పబడినట్లు, వజ్రాయుధానికి భయపడి ఉన్నట్టుగా కనిపించింది. అది కలలో కనిపించే ప్రపంచంలా, ఊహలో నిండిన నగరంలా అనిపించింది.
తతస్ తమోఽస్త్రమ్ అసృజత్ సిన్ధుర్ అన్ధాన్ధకారదమ్ । తేనాన్ధకారో వవృధే కృష్ణాభ్రజఠరోపమః
ఆ తర్వాత సముద్రం ఒక అంధకార ఆయుధాన్ని విడిచింది. దాంతో చుట్టూ దట్టమైన, కనపడని చీకటి వ్యాపించింది. ఆ చీకటి నల్ల మేఘపు పొట్టను పోలి పెరిగింది.
రోదోరన్ధ్రే ప్రవిసృత ఏకార్ణవ ఇవాభవత్ । మత్స్యా ఇవాభవఞ్ శైలాస్ తారాశ్ చ మణయో ఽభవన్
ఆ చీకటి పర్వతాల మధ్య దారుల్లో వ్యాపించి, ఒకే సముద్రంలా మారింది. పర్వతాలు చేపల్లా, నక్షత్రాలు రత్నాల్లా కనిపించాయి.
అన్ధకారః ప్రవవృధే మషీపఙ్కార్ణవోపమః । కజ్జలాచలసమ్భారో ధుతః కల్పాన్తరైర్ అపి
ఆ చీకటి మషి మట్టి సముద్రంలా పెరిగింది. అది అగ్గిపొడి పర్వతాల్లా గట్టిగా మారింది. ఎన్నో యుగాలు గడిచినా ఆ చీకటి తొలగలేదు.
అన్ధకూపే నిపతితా ఇవాసన్ సకలాః ప్రజాః । కల్పాన్త ఇవ సంశేముర్ వ్యవహారా దిశాం ప్రతి
అన్ని ప్రజలు చీకటి గుహలో పడిపోయినట్టు ఉన్నారు; యుగాంతం వచ్చినప్పుడు ఎలా అన్ని పనులు ఆగిపోతాయో, అన్ని దిక్కులలో కూడా వ్యవహారాలు నిలిచిపోయాయి.
విదూరథో ఽథ మార్తాణ్డమ్ అస్త్రం బ్రహ్మాణ్డమణ్డపే । దదావ్ అస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠః పుష్టమన్త్రవిచేష్టితః
ఆ సమయంలో, ఆయుధాలలో నిపుణుడైన విదూరథుడు, శక్తివంతమైన మంత్రాలతో ఆశీర్వదించబడి, బ్రహ్మాండపు గర్భంలో సూర్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
అథోదితస్ తమోఽమ్భోధిమ్ అర్కాగస్త్యో గభస్తిభిః । అపిబత్ కృష్ణమ్ అమ్భోదం శరత్కాల ఇవామలః
తర్వాత, అగస్త్యుడు సూర్యునిలా ఉదయించి, తన కిరణాలతో చీకటి సముద్రాన్ని శుద్ధమైన శరదృతువులోని సూర్యుడు నీటిని ఆరబెట్టినట్టు పీల్చేశాడు.
అన్ధకారామ్బరోన్ముక్తా విరేజుర్ అమలా దిశః । భూపతేః పురతః కాన్తా ఇవ రమ్యపయోధరాః
చీకటి వస్త్రాన్ని విసిరేసిన దిక్కులు, రాజు ముందు అందమైన వక్షోజాలు కలిగిన సుందరీలు ఎలా మెరిసిపోతారో, అలాగే నిర్మలంగా ప్రకాశించాయి.
యయుః ప్రకటతామ్ అన్తర్ అఖిలా వనరాజయః । లోభకజ్జలజాలేన ముక్తా ఇవ సతాం ధియః
అన్ని అడవుల వరుసలు స్పష్టంగా కనిపించాయి, ఎలా అంటే మంచివారి మనస్సులు లోభం అనే చీకటి బంధనాల నుంచి విడిపోతే ఎలా ఉంటాయో అలా.
అథ కోపాకులస్ సిన్ధూ రాక్షసాస్త్రం మహాభయమ్ । క్షణాద్ ఉదీరయామ్ ఆస మన్త్రోదితశరాత్మకమ్
అప్పుడే కోపంతో ఉప్పొంగిన సముద్రాలు, మంత్రశక్తితో ఏర్పడిన బాణాలతో కూడిన భయంకరమైన రాక్షసాస్త్రాన్ని ఒక్కసారిగా విసిరాయి.