రక్తాభాస్థిరసన్ధ్యాఢ్యం ససిద్ధపురుషం శవైః । హారైస్ ససర్పనిర్మోకం పటైర్ ఏవాంశుసఙ్కులమ్
ఎర్రటి వెలుతురుతో, సంధ్యా సమయపు మబ్బులతో నిండిన ఆ ప్రదేశం, సిద్ధులు, మృతదేహాలు కలిసినట్టుంది. అక్కడ హారాలు అలంకరించబడి, పాముల త్యజించిన చర్మాలు చెల్లాచెదురుగా పడి, వస్త్రాలు కాంతులతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
లసల్లతాపతాకాభిర్ ఊరుభిః కృతతోరణమ్ । హస్తపాదైః పల్లవితం శరైశ్ శరవనోపమమ్
అక్కడ తామరలతల వలె ఊగే పతాకాలు, తొడలతో తలుపులు వేసినట్టు కనిపించాయి. చేతులు, కాళ్లు అక్కడక్కడ పడిపోయి, బాణాల పొదను తలపించాయి.
శస్త్రాంశుశాద్వలశ్యామం శస్త్రతార్ణైస్ ససైకతమ్ । కీర్ణమ్ ఆయుధమాలాభిర్ ఉన్మత్తమ్ ఇవ భైరవమ్
ఆ ప్రదేశం ఆయుధాల మెరుపులతో పచ్చిక పొలాన్ని పోలి, ఇసుకతో, ఆయుధాల ముక్కలతో కలిసిపోయింది. ఆయుధాల హారాలు చెల్లాచెదురుగా పడి, అది పిచ్చిగా, భయంకరంగా కనిపించింది.
ఫుల్లాశోకవనాకారం శస్త్రసంఘట్టవహ్నిభిః । ఉద్ఘుఙ్ఘుమం మహాశబ్దైర్ విద్రవత్సిద్ధనాయకమ్
పుష్పించిన అశోకవనాన్ని పోలిన ఆ ప్రదేశం, ఆయుధాల ఢంకారాలతో అగ్నులు ఎగిసిపడుతున్నాయి. పెద్ద శబ్దాలతో మారుమోగి, సిద్ధుల నాయకుడే భయపడి పారిపోతున్నాడు.
సౌవర్ణరచితాకారం బాలార్కకచితాయుధైః । ప్రాసాసిచక్రశక్త్యృష్టిముద్గరారణితాన్తరమ్
బంగారు చేతిపనితో తయారైనట్టుగా, చిన్న సూర్యుడిలా మెరిసే ఆయుధాలతో అలంకరించబడినది; అక్కడ కత్తులు, చక్రాలు, భుజాలు, గదలు, కర్రలు, యుద్ధ ధ్వని ప్రతిధ్వనిస్తూ కనిపించాయి.
ఏతస్మిన్న్ అన్తరే సేనాస్ సర్వాస్ సఙ్క్షయమ్ ఆయయుః । ఆసీద్ రణాఙ్గనం శూన్యమ్ ఇవాల్పోభయసైనికమ్
అంతలోనే అన్ని సేనలు నాశనం అయ్యాయి; యుద్ధ భూమి ఖాళీగా, రెండు వైపులా కొంతమంది మాత్రమే మిగిలారు.
ఛిన్నభిన్నమృతధ్వస్తయాతవిద్రుతమానవమ్ । పతచ్ఛవమహారాశిపఙ్కస్రవదసృక్సరిత్
చిన్నిపోవడం, విరిగిపోవడం, చనిపోవడం, నాశనం అవడం, పారిపోవడం అన్నీ అక్కడ కనిపించాయి; పడిపోయిన శవాల గుట్టలు, రక్తపు నదుల్లా మట్టి ప్రవహిస్తూ ఉంది.
వహద్రక్తనదీరంహఃప్రోహ్యమానశవోత్కరమ్ । భుసుణ్డీశక్తికున్తాసిస్థూలపాషాణసఙ్కులమ్
రక్తపు నదిని మోస్తూ, శవాల గుట్టలు ప్రవహించిపోతున్నాయి; అక్కడ బాణాలు, శక్తులు, కత్తులు, పెద్ద రాళ్లతో నిండిపోయింది.
శూరశస్త్రాహతిచ్ఛిన్నకబన్ధపతనాన్వితమ్ । తాలతాణ్డవివేతాలకులారబ్ధకలారవమ్
వీరుల ఆయుధాల దెబ్బలకు తలలు కోసిన శరీరాలు అక్కడక్కడా పడివుండగా, వెతాళ గుంపుల అరుపులతో ఆ యుద్ధభూమి తాళపత్రాల తాళం వేసినట్టు గందరగోళంగా మారింది.
శూన్యే రణాఙ్గనే దీప్తౌ పద్మసిన్ధురథౌ చలౌ । అదృశ్యేతాం నభశ్చిహ్నౌ చన్ద్రసూర్యౌ దివీవ తౌ
ఖాళీగా, మంటలతో మండుతున్న యుద్ధరంగంలో, ఇద్దరూ తమ ఎర్రటి రథాలపై ఆకాశంలో చంద్రుడు, సూర్యుడు మెరిసేలా ప్రకాశిస్తూ సంచరిస్తూ కనిపించారు.
చక్రశూలభుసుణ్డర్ష్టిప్రాసాయుధసమాకులౌ । సహస్రేణ సహస్రేణ వీరాణాం పరివారితౌ
వారు చక్రం, శూలం, గద, భుశుండి, కత్తి వంటి ఆయుధాలతో సిద్ధంగా, వేలాది వీరుల మధ్య అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టబడి ఉన్నారు.
విచరన్తౌ యథాకామం మణ్డలే వితతావనౌ । సచీత్కారమహాచక్రపిష్టానేకమృతామృతౌ
వారు తమ ఇష్టానుసారం ఆ విస్తృతమైన యుద్ధభూమిలో సంచరిస్తూ, యోధుల అరుపులు, గొప్ప చక్రాల గర్జనలు మధ్య, చనిపోయినవాళ్లూ, బ్రతికినవాళ్లూ కలిసిన దృశ్యంలో కనిపించారు.
తరన్తౌ రక్తసరితో మత్తవారణలీలయా । కేశశేవలసఞ్ఛన్నచక్రరక్తజలార్ద్రకౌ
వారు రక్తపు నదులను మత్తులో ఉన్న ఏనుగులు ఆడుకుంటూ పోయినట్టు సులభంగా దాటి వెళ్లారు. వారి రథచక్రాలు రక్తంతో తడిసి, వెంట్రుకలు, ఆంతర్యాలు అతుక్కొని ఉండేవి.
వహచ్చక్రాహతిక్షోభపాతితాకులవారణౌ । మణిముక్తాఝణత్కారరణత్కూవరకోటరౌ
వారి రథచక్రాల బలంతో పడిపోయిన, గందరగోళమైన ఏనుగులతో కూడిన యుద్ధరంగంలో, ఆ రథాలపై మణులు మోగుతూ, అలంకారాల కంబాలు గర్జించేవి.
వాతాహతపతాకాగ్రపటత్పటపటారవౌ । అనుయాతౌ మహావీరైర్ భూరిభిర్ భీతసైనికైః
వాయువుతో ఊదబడిన వారి జెండాల పైభాగాలు గట్టిగా పలకరించగా, అనేక మంది మహావీరులు, లెక్కలేనన్ని భయపడిన సైనికులు వారిని అనుసరించేవారు.
భారాన్ దధద్భిః కున్తానాం శరాణాం ధనుషామ్ అపి । శక్తీనాం ప్రాసశఙ్కూనాం చక్రాణాం కచతాం రుచా
వారు కుంతులు, బాణాలు, విల్లు, శక్తులు, ప్రాసాలు, ముళ్లయిదులు, చక్రాలు — ఇవన్నీ మోస్తూ, వాటి మెరుపుతో ప్రకాశించేవారు.
తత్ర తౌ క్షణమ్ ఆవృత్య మణ్డలైర్ భూరిమణ్డలైః । ఉభౌ వ్యతిబభూవాతే సంముఖావ్ ఆయుధామ్బుదౌ
అక్కడ ఆ ఇద్దరూ, పెద్ద పెద్ద వలయాలతో చుట్టుముట్టబడి, ఒకరిని ఒకరు ఎదుర్కొంటూ, ఆయుధాల మేఘాల్లా క్షణకాలం నిలబడ్డారు.
నారాచధారానికరవిక్షేపకరకాఘనౌ । అన్యోఽన్యమ్ అభిగర్జన్తౌ మత్తాబ్ధిజలదావ్ ఇవ
వారు ఇద్దరూ బాణాల వర్షం కురిపిస్తూ, చేతులు బలంగా ఉంచుకుని, ఒకరినొకరు గర్జిస్తూ, మత్తెక్కిన మేఘాల్లా ఉరుములు మోగించారు.
తయోః ప్రహరతోర్ బాణాన్ వసుధా నరసింహయోః । పాషాణముసులాకారా వ్యోమవిస్తారిణో ఽభవన్
ఆ ఇద్దరు నరసింహులు యుద్ధం చేస్తుండగా, వారి బాణాలు రాళ్ళు, ముసల్లు లాంటి ఆకారాల్లో ఆకాశమంతా వ్యాపించాయి.
కరవాలఫలాః కేచిన్ ముద్గరాననకాః పరే । శితచక్రముఖాః కేచిత్ కేచిత్ పరశువక్త్రకాః
వాటిలో కొన్ని ఖడ్గపు అంచుల్లా, మరికొన్ని గదలు, ముసల్లు లాంటి రూపాల్లో, ఇంకొన్ని పదునైన చక్రాల్లా, మరికొన్ని పరశువుల ముఖంలా కనిపించాయి.
కేచిచ్ ఛక్తిముఖా బాణాః కేచిత్ క్షురముఖా అపి । కేచిత్ కున్తోగ్రఫలకా అర్ధచన్ద్రముఖాస్ తథా
కొన్ని బాణాలు కత్తిపోలా నునుపుగా ఉండేవి, మరికొన్ని ఉక్కు కంచెపోలా ముక్కుతో ఉండేవి. ఇంకొన్ని బాణాలు కుంతి అంచుల్లా ఉండేవి, మరికొన్ని అరచంద్రాకారంగా మెరిసేవి.
సింహోపలముఖాః కేచిత్ కేచిచ్ ఛూలశిఖాముఖాః । త్రిశూలవదనాః కేచిత్ స్థూలా ఇవ మహాశిలాః
కొన్ని బాణాలు సింహపు ముఖంలా ఉండేవి, మరికొన్ని త్రిశూలపు అంచుల్లా ఉండేవి. ఇంకొన్ని మూడు ముక్కలతో, పెద్ద రాళ్లలా బరువుగా ఉండేవి.
ప్రలయపవనపాతితాః శిలౌఘా ఇవ విచరన్తి శిలీముఖాస్ తదా స్మ । ప్రమిలితమ్ అభవత్ తయోస్ తదానీం ప్రలయవిజృమ్భితసిన్ధుసంభ్రమేణ
ఆ రాళ్ల ముక్కల బాణాలు ప్రళయ గాలిలో ఎగురుతున్న రాళ్ల వానలా చుట్టూ తిరిగేవి. ఆ సమయంలో ఇద్దరి మధ్య ప్రళయ సముద్రం అలజడిలా అంతా గందరగోళంగా మారింది.
ప్రాప్య రాజా పురః ప్రాప్తం సిన్ధుమ్ ఉద్ధురకన్ధరమ్ । మధ్యాహ్నతపనాభేన కోపేన వితతో ఽభవత్
రాజు ఎగిసిపడుతున్న అలలతో ఉన్న సముద్రం ఎదుటకు వచ్చి, మధ్యాహ్నపు ఎండలా కోపంతో మండిపడుతూ విస్తరించాడు.
ధనుర్ ఆస్ఫాలయామ్ ఆస పరిరావితదిఙ్ముఖమ్ । కల్పాన్తపవనాస్ఫోట ఇవామరగిరేస్ తటమ్
అతడు తన విల్లు బలంగా ఎక్కించి, దిశలన్నీ మారుమోగేలా చేశాడు. అది దేవతల పర్వతాన్ని కలిపే ప్రళయకాలపు గాలివాటిలా వినిపించింది.
విససర్జోర్జితో రాజా ప్రాతర్ అర్కః కరాన్ ఇవ । తూణీరరజనీబద్ధాశ్ శిలీముఖపరమ్పరాః
ఆ పరాక్రమశాలి రాజు తన తుంణీ నుంచి బాణాలను వరుసగా వదిలాడు. అవి తెల్లవారుజామున సూర్యుని కిరణాల్లా చుట్టూ వ్యాపించాయి.
ఏక ఏవ వినిర్యాతి గుణాత్ తస్య శరో మహాన్ । సహస్రం పతతి వ్యోమ్ని గచ్ఛన్ పతతి లక్షశః
అతని విల్లులోంచి ఒక్క గొప్ప బాణం బయటకు వచ్చేది. అది వెళ్తుండగా, వేలు వేలు, లక్షల కొద్దీ బాణాలు ఆకాశంలో పడ్డట్లయ్యేది.
సిన్ధోర్ అపి తథైవాసీచ్ ఛక్తిర్ లాఘవమ్ ఏవ చ । రవేర్ ఆననసామ్యం వై విష్ణోర్ ధానుష్కతా తయోః
అతనికి సముద్రపు శక్తి, వేగం ఉండేవి. సూర్యుని ముఖపు ప్రకాశం, విష్ణువు విల్లు కలిగిన బలమూ ఇద్దరికీ సమానంగా ఉండేవి.
ముసులా నామ తే బాణా ముసులాకృతయో ఽమ్బరమ్ । ఛాదయామ్ ఆసుర్ ఉన్నాదాః కల్పాన్తగిరయో యథా
అతని బాణాలు ముసలాలు అని పిలవబడేవి, అవి ముసలాల ఆకారంలో ఉండేవి. అవి ఉరుముల్లా గర్జిస్తూ ఆకాశాన్ని పూర్తిగా కప్పేశాయి, కల్పాంతంలో పర్వతాలు ఎలా ఆకాశాన్ని ముసురుతాయో అలా.
రేజుః కనకనారాచరాజయో వ్యోమ్ని తస్య తాః । శరవ్యాః కల్పవాతార్తాః పతన్త్య ఇవ తారకాః
ఆ బాణాల తలలు బంగారు మెరుపులతో మెరిసిపోతూ, విరిగిపడుతున్న తారల వలె ఆకాశంలో చెల్లాచెదురుగా పడ్డాయి. బాణాల తుఫాను వల్ల అవి కలవరపడి పడిపోతున్న నక్షత్రాల్లా కనిపించాయి.