అనయైవం భావనయా బోధితాస్మి చిరం యదా । తమ్ ఏవార్థం ప్రాప్నువతీ తదా స్వచితిశక్తితః
ఈ ధ్యానంతో నేను చాలా కాలం మేల్కొన్నప్పుడు, నా స్వంత జ్ఞానశక్తి వల్ల అదే లక్ష్యాన్ని సాధించగలను.
యస్య యస్య యథోదేతి స్వచిత్ప్రయతనం చిరమ్ । ఫలం దదాతి కాలేన తస్య తస్య తథా తథా
ఎవరికి, ఏ విధంగా, ఎంతకాలం వారి స్వంత జ్ఞానప్రయత్నం కొనసాగుతుందో, వారికి తగిన ఫలితం సమయానుకూలంగా లభిస్తుంది.
తపో వా దేవతా వాపి భూత్వా సైవ చిద్ అవ్యయా । ఫలం దదాత్య్ అథ స్వైరం నభఃఫలనిపాతవత్
తపస్సు అయినా, దేవత అయినా, అవన్నీ మారిపోయే అవినాశి చైతన్యమే. అది ఆ రూపంలో ఉండి, ఆకాశం పండ్లు వదిలిపెట్టినట్టు, ఫలితాన్ని స్వేచ్ఛగా ఇస్తుంది.
స్వసంవిద్ద్యోతనాద్ అన్యన్ న కిఞ్చన కదాచన । ఫలం భవతి తేనాశు యథేచ్ఛసి తథా కురు
తన స్వంత జ్ఞాన ప్రకాశం తప్ప, ఇంకేదీ ఎప్పుడూ ఫలితాన్ని ఇవ్వదు. అందుకే, నీవు కోరినట్టు చేయి; అలా చేస్తే ఫలితం త్వరగా వస్తుంది.
చిద్భావ ఏవ నను సర్వగతో ఽన్తరాత్మా యశ్ చేతతి ప్రయతతే చ తద్ ఏతి తచ్ఛ్రీః । రమ్యం న రమ్యమ్ అథవేతి విచార్య తస్మాద్ యత్ పావనం తద్ అవబుధ్య తద్ అన్తర్ ఆస్స్వ
ఈ చైతన్య స్థితి, అంతటా ఉన్న అంతరాత్మే, ఆలోచించి, ప్రయత్నించి, కోరినదాన్ని, దాని ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతుంది కదా! ఏది ఆనందదాయకమో, కాదో విచారించి, ఏది పవిత్రమో తెలుసుకుని, దానిలోనే నిలచిపో.
ఏవం సఙ్కథయన్తీషు తాసు తస్మిన్ గృహోదరే । విదూరథః కిమ్ అకరోన్ నిర్గత్య కుపితో గృహాత్
అక్కడ అందరూ మాట్లాడుకుంటుండగా, ఆ ఇంట్లో విదూరథుడు కోపంతో ఇంటి నుంచి బయటికి వెళ్లి, ఏమి చేశాడో చెప్పు.
విదూరథస్ స్వసదనాన్ నిర్గత్య పరివారితః । పరివారేణ మహతా ఋక్షౌఘేనైవ చన్ద్రమాః
విదూరథుడు తన ఇంటి నుండి బయలుదేరి, పెద్ద బందంతో చుట్టుముట్టబడి, నక్షత్ర సమూహంతో చుట్టబడి ఉన్న చంద్రుడిలా కనిపించాడు.
సన్నద్ధసర్వావయవో లగ్నహారవిభూషణః । మహాజయజయారావైస్ సురేన్ద్ర ఇవ నిర్గతః
అతడు అన్ని అవయవాల్లో కవచం ధరించి, హారాలు మరియు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, మహా విజయధ్వనులతో దేవేంద్రుడిలా బయటకు వచ్చాడు.
సమాదిశన్ యోధగణం శృణ్వన్ మణ్డలసంస్థితిమ్ । ఆలోకయన్ వీరరణాన్ ఆరురోహ నృపో రథమ్
యోధుల సమూహానికి ఆదేశాలు ఇస్తూ, సైన్యపు ఏర్పాట్లను వింటూ, వీరుల యుద్ధాలను పరిశీలిస్తూ, ఆ రాజు తన రథంపై ఎక్కాడు.
భూతాగారసమాకారం ముక్తామాణిక్యమణ్డితమ్ । పతాకాపుఞ్జకవ్యాప్తం ద్యువిమానమ్ ఇవాగతమ్
ఆ రథం భూతాల గృహంలా ఆకారంతో, ముత్యాలు మరియు మాణిక్యాలతో అలంకరించబడి, పతాకల సమూహంతో కప్పబడి, ఆకాశవిమానంలా కనిపించింది.
చన్ద్రభిత్తిపరిస్రోతఃప్రపతత్కాఞ్చనాఙ్కురమ్ । ముక్తాఝణఝణత్కారచారువిద్రుమకూవరమ్
చంద్రకాంతి తడిచిన గోడల వెంట ప్రవహించే నీటిలో నుంచి బంగారు మొగ్గలు జారిపడుతూ, ముత్యాల మణులు మోగుతుండగా, అందమైన పవళపు కొమ్మలు అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
సుగ్రీవైర్ లక్షణోపేతైః ప్రశస్తైర్ ధవలైః కృశైః । జవోన్నయనవేగేన ప్రస్రవద్భిః ఖురాన్ ఇవ
శుభలక్షణాలతో, తెల్లగా, సన్నగా, మంచి గుణాలున్న, వేగంగా పరుగెత్తే అశ్వాలు, వాటి వేగంతో కాళ్లు నేలపై తాకుతూ నీరు పారుతున్నట్టు కనిపించాయి.
వాయూన్ అపీవ సహజాన్ అసహద్భిర్ గతిక్రమైః । ప్రోజ్ఝద్భిర్ ఇవ పశ్చార్ధమ్ ఆపిబద్భిర్ ఇవామ్బరమ్
వాయువుకూడా తట్టుకోలేని సహజమైన పరుగుతో, వెనుక భాగాన్ని వదిలేస్తున్నట్టు, ఆకాశాన్ని తాగుతున్నట్టు ఉన్న అశ్వాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
యోజితైర్ ఇవ సంపూర్ణైశ్ చన్ద్రైశ్ చామరదీప్తిభిః । అశ్వైర్ అష్టభిర్ ఆబద్ధమ్ ఆశాపూరకహేషితైః
పూర్ణ చంద్రులతో, చామరాల వెలుగుతో మెరిసే ఎనిమిది అశ్వాలు, వాటి హీనాదం దిక్కులను నింపుతున్నట్టు, ఒకరికి ఒకరు కలిపి జతచేయబడ్డట్టు కనిపించాయి.
అథోదభూత్ తదోద్దామనాగాభ్రరవనిర్భరః । శైలభిత్తిప్రతిధ్వానదారుణో దున్దుభిధ్వనిః
అప్పుడు ఆకాశంలో మేఘాలు గర్జించినట్టు, కొండగోడలపై ప్రతిధ్వనిస్తూ, భయంకరంగా ఒక డప్పు శబ్దం మ్రోగింది.
మత్తసైనికనిర్ముక్తైర్ వ్యాప్తైః కలకలారవైః । కిఙ్కిణీజాలనిధ్వానైర్ హేతిసఙ్ఘట్టటాఙ్కృతైః
మత్తులో ఉన్న సైనికుల అరుపులతో, గంటల మోగుడులతో, ఆయుధాలు ఢీకొనడంవల్ల వచ్చే శబ్దాలతో ఆ ప్రాంతం నిండిపోయింది.
ధనుశ్చటచటాశబ్దైశ్ శరశీత్కారగాయనైః । పరస్పరాంసనిష్పిష్టకవచౌఘఝణజ్ఝణైః
విల్లుల చటచట శబ్దాలతో, బాణాల ఊపిరితిత్తుల పాటలతో, ఒకరినొకరు ఢీకొన్న కవచాల మ్రోగుడు శబ్దాలతో ఆకాశం మారుమోగింది.
జ్వలదగ్నిటణత్కారైర్ ఆర్తిమత్క్రన్దనారవైః । పరస్పరం భటాహ్వానైర్ బన్దీవిక్షుబ్ధరోదనైః
దహనమవుతున్న అగ్ని చిటపట శబ్దాలతో, బాధపడుతున్నవారి అరుపులతో, యోధుల పరస్పర పిలుపులతో, గాయకులు కలవరపడి ఏడుస్తూ ఉన్నారు.
శిలాఘనీకృతాశేషబ్రహ్మాణ్డకుహరో ధ్వనిః । హస్తగ్రాహ్యో భవద్భీమో దశాశాకుఞ్జపూరకః
ఒక భయంకరమైన, చేతితో అందుకోగలిగిన శబ్దం, అఖండ విశ్వపు లోపలి ఖాళీని నిండ్చింది. ఆ శబ్దం, పది దిశలన్నింటినీ వ్యాపించి, బండరాయిలా గట్టిగా మారింది.
అథోదపతద్ ఆదిత్యపథపీవరరోధకమ్ । రజోనిభేన భూపీఠమ్ అమ్బరోడ్డయనోన్ముఖమ్
ఆ తర్వాత, సూర్యుని మార్గాన్ని ఆపేసేలా ఒక పెద్ద మబ్బు పైకి లేచింది. దాని ధూళి-చీకటి భూమి మీద నుంచి ఆకాశం వైపు పైకెత్తినట్లయింది.
గర్భవాసమ్ ఇవాపన్నం తేనాసీత్ తన్మహాపురమ్ । మూర్ఖత్వం యౌవనేనేవ ఘనతామ్ ఆయయౌ తమః
ఆ మహానగరం గర్భంలో ఉన్నట్లుగా మూసుకుపోయింది. అంధకారం, యువకుడిలో మూర్ఖత్వం పెరిగినట్టు, మరింత ముదురుతూ వ్యాపించింది.
ప్రయయుః క్వాపి దీపౌఘా దివసేనేవ తారకాః । ఆయయుర్ బలమ్ ఆలోలా నైశభూతపరమ్పరాః
ఎక్కడో దీపాల సమూహాలు, పగటిపూట నక్షత్రాలు కనబడకపోవడంలా, కనుమరుగయ్యాయి. అప్పుడు రాత్రి జీవుల గుంపులు చలించిపడి, తమ శక్తిని కూడగట్టుకున్నాయి.
దదృశుస్ తన్మహాయుద్ధం ద్వే లీలే సా కుమారికా । ప్రస్ఫురద్ధృదయేనైతా దేవీదత్తమహాదృశా
ఆ ఇద్దరు యువతులు ఆ మహా యుద్ధాన్ని చూశారు. వారి హృదయాలు ఉలిక్కిపడుతూ, దేవత ప్రసాదించిన విశాలమైన దృష్టితో అన్నింటినీ స్పష్టంగా గమనించగలిగారు.
ప్రశేముర్ అథ గేహేషు ప్రోద్యత్కటకటారవాః । ఏకార్ణవపయఃపూరైర్ వాడవా ఇవ వహ్నయః
తర్వాత ఇళ్ళలో ఆయుధాల మోగుడు శబ్దాలు వినిపించాయి. అవి ఒకే సముద్రంలో నీరు ఉప్పొంగినప్పుడు అగ్నిలా గట్టిగా ప్రతిధ్వనించాయి.
శరైస్ సేనాం సమాకర్షన్ రాజా పరబలాన్తరమ్ । వివేశ పక్షప్రోడ్డీనో మేరుర్ ఏకమ్ ఇవార్ణవమ్
రాజు తన బాణాలతో శత్రు సేనను ఆకర్షిస్తూ, రెక్కలతో ముందుకు దూసుకెళ్లాడు. మేరు పర్వతం ఒక్క సముద్రంలో ప్రవేశించినట్టు, అతడు ప్రత్యర్థి సేనలోకి ప్రవేశించాడు.
అథోదభూద్ గుణధ్వానశ్ చటచ్చటద్ ఇతి స్ఫుటమ్ । రచితాత్మమయామ్భోదాస్ తేరుశ్ శరపరమ్పరాః
ఆ సమయంలో గుణాల ఘనమైన ధ్వని స్పష్టంగా వినిపించింది. ఆత్మస్వరూపమైన మేఘాలతో తయారైన బాణాల వరుసలు ఓడలా ఏర్పడుతూ చటచట మోగాయి.
యయుర్ అమ్బరమ్ ఆశ్రిత్య నానాహేతివిహఙ్గమాః । ప్రసస్రుర్ అలమ్ ఆశాసు మిహికాశ్ శస్త్రదీప్తయః
వివిధ ఆయుధాలు పక్షుల్లా ఆకాశంలోకి ఎగిరాయి; అన్ని దిశల్లో మబ్బులు ఆయుధాల కాంతితో మెరిసిపోయాయి.
బభ్రముశ్ శస్త్రసఙ్ఘట్టజ్వలనా ఉల్ముకాగ్నివత్ । జగర్జుశ్ శరధారౌఘాన్ వర్షన్తో వీరవారిదాః
అయుధాలు ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొని అగ్నికణాల్లా మెరుస్తూ చుట్టూ తిరిగాయి; వీరుల మేఘాలు గర్జిస్తూ బాణాల వర్షాన్ని కురిపించాయి.
విలేగుః కఙ్కవత్క్రూరా వీరాఙ్గేషు చ హేతయః । పేతుః పటపటారావం హేతినిష్పిష్టయో ఽమ్బరే
క్రూరమైన ఆయుధాలు గద్దలవంటి వేగంతో వీరుల దేహాలపై పడిపోయాయి; కొన్ని ఆకాశంలోనే ఇతర ఆయుధాల దెబ్బకు పగిలిపడి గట్టిగా శబ్దం చేస్తూ కిందపడ్డాయి.
జగ్ముశ్ శమం తమాంస్య్ ఆశు శస్త్రజ్వలనదీపకైః । బభూవుర్ అఖిలాస్ సేనా నవనారాచరోమశాః
ఆయుధాల కాంతితో చుట్టూ ఉన్న చీకటి వెంటనే తొలగిపోయింది; మొత్తం సైన్యం కొత్త యువతుల వెంట్రుకల్లా మెత్తగా కప్పబడినట్టు కనిపించింది.