యద్ అమ్బుదైర్ ఇవోడ్డీనం శస్త్రవృన్దైర్ నభోఽఙ్గనే । తద్ దృష్టం వీచివలయైర్ లోలైః ప్లుతమ్ ఇవార్ణవే
ఎలా మేఘాలు ఆకాశాన్ని నింపుతాయో, అలాగే ఆయుధాల సమూహం ఆకాశాన్ని కప్పేసింది. ఆ దృశ్యం, అలలు తిరుగుతూ ఎగిసిపడే సముద్రంలా కనిపించింది.
శతచన్ద్రం సితచ్ఛత్రైశ్ శరైశ్ శలభనిర్భరమ్ । శక్తిభిః కాకనీరన్ధ్రం దృష్టమ్ ఆకాశకాననమ్
వెన్నెల పరచిన వంద చంద్రుల్లా తెల్ల గొడుగులు, పరిగెత్తే పురుగుల్లా బాణాలు, కాకులు రంధ్రాల్లోకి పోయినట్టు శక్తులు—ఇలా ఆకాశవనం నిండిపోయింది.
లీనాశ్ చీరచయాక్రన్దకారిణః కేకయాః కృతాః । కఙ్కైః కఙ్కకులాక్రాన్తైర్ వ్యోమోచ్ఛలితమస్తకాః
కేకయ దేశపు యోధులు, బహుళంగా వచ్చిన కొంగల గుంపుల అరుపులతో, వారి తలపాగాలు ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాయి. ఆ పక్షుల అరుపులతో, వారి పుష్పమాలలు చించబడి, వారు ఏడుస్తూ నిలిచారు.
హిమవచ్ఛైలకన్యానాం కామం కలకలారవైః । అఙ్గైర్ అనఙ్గతాం నీత్వా భైరవైర్ ఇవ గర్జితమ్
హిమవంతపు కుమార్తెలు, ఆ ఘోరమైన శబ్దాలతో, వారి దేహాలు ఉల్లాసంతో నిండిపోయాయి. ఆ కలకలారవాలు భయంకరమైన గర్జనలవలె వినిపించాయి.
కాశైర్ ఉద్దేహకాక్రాన్తా అదృశ్యైర్ దయయా ఖగైః । నిర్ధూతపక్షైః క్షుభితైః పవనైర్ ఇవ పాంసవః
కనిపించని దయగల పక్షులు, కాశలు మీదికి వచ్చి, వాటి రెక్కలు ఊడగొట్టి, ఆ కాశలను గాలిలో ఎగిరే ధూళిలా ఊపిరాడనిచేశాయి.
ఉన్మత్తాస్త్రవినిర్ధూతాస్ త్యక్తహేతిరణామ్బరాః । నన్దనానన్దనిర్మాతృ ననృతుర్ జహసుర్ జగుః
అస్త్రబలంతో పిచ్చిపట్టిన వారు, తమ రక్షణ వస్త్రాలు, బంగారు వస్త్రాలు వదిలేసి, నందనవనంలో ఆనందాన్ని పంచే వారు, నాట్యం చేశారు, నవ్వారు, పాట పాడారు.
ప్రక్వణత్కిఙ్కిణీజాలం శక్తివర్షమ్ ఉపాగతమ్ । సాల్వబాణానిలోద్ధూతమ్ అగమత్ పృషదాకృతిమ్
కింకిణీల శబ్దాలు మారుమోగాయి, ఆయుధాల వర్షం కురిసింది. బాణాల గాలికి ఎగిసిపడుతూ, ఆ ధూళిగా మారిపోయింది.
శైవ్యాస్త్రైః ఖణ్డితాః కౌన్తా భ్రమత్కున్తైర్ విఘట్టితాః । శవీభూతా దివం నీతా దృష్టా విద్యాధరా ఇవ
శైవాస్త్రాలతో నశించిన కౌరవులు, తిరుగుతున్న కుంటాలతో గాయపడి, శవాల్లా మారి, ఆకాశంలోకి ఎగరబడ్డారు. వారు విద్యాధరుల్లా కనిపించారు.
ధరాధరణధర్మిణ్యా ధీరయా వీరసేనయా । లోఠితాః పాణ్డునగరాశ్ చలనోల్లాసమాత్రతః
భూమిలా స్థిరంగా ఉన్న పాండవుల నగరం, వీరసేన కదలికతో, వారి ఉత్సాహంతో, కలకలం అయింది.
ఉద్దేహకాః పఞ్చనదైర్ దలితా మత్తకాశిభిః । కున్తదన్తక్షతోద్దామైః పద్మా ఇవ మతఙ్గజైః
ఉద్దేహకుల యోధులు, మత్తులో ఉన్న కాశి సైనికుల చేతిలో నాశనం అయ్యారు. వారి కుంటాలు ఏనుగుల దంతాల్లా鋒గా ఉండి, పద్మాలను ఏనుగులు చీల్చినట్టు వారిని చీల్చేశాయి.
బ్రహ్మవాసన్తకానీకైః కృత్తాశ్ చక్రైర్ గతా మహీమ్ । మాహార్యాః క్రకచోత్కృత్తా వృక్షాః కుసుమితా ఇవ
బ్రహ్మవాసంతక సైన్యాన్ని చక్రాలు కోసి నేలపై పడేసాయి. అది పెద్ద మేడల కట్టేవాళ్లు పుష్పించిన చెట్లను కొట్టినట్టు కనిపించింది.
భోక్కాణకాననం లూనం కుఠారైర్ జఠరేరితైః । పతద్ దదాహ పార్శ్వస్థో భద్రేశశ్ శరవహ్నినా
భొక్కాణక అరణ్యాన్ని జఠరులు పట్టుకున్న గొడ్డళ్లతో నరికేశారు. అది పడిపోతుండగా, పక్కనే ఉన్న భద్రేశుడు అగ్నిమయమైన బాణాలతో దహనం చేశాడు.
కాశయో వన్దిలాలానలగ్నా జీర్ణమతఙ్గజాః । లయమ్ ఆజగ్ముర్ ఆబుద్ధమ్ ఇద్ధే ఽగ్నావ్ ఇన్ధనం యథా
కాశీ ప్రాంతానికి చెందిన వృద్ధమైన ఏనుగులు యుద్ధమల్లెలలో చిక్కుకొని, తెలియకుండానే, మంటలో పొడి దరువు కాలిపోయినట్టు నశించిపోయాయి.
త్రిగర్తావర్తగర్తేషు భ్రమిత్వౌణ్డ్రాస్ తృణోపమాః । వివిశుర్ వ్యస్తమూర్ధానః పాతాలాన్తం పలాయితాః
త్రిగర్త దేశపు యోధులు యుద్ధపు గుండ్రంగుల్లో తిరిగి, గడ్డి తుప్పుల్లా అప్రాముఖ్యంగా మారిపోయారు. తలలు చెల్లాచెదురుగా పారిపోతూ, పాతాళంలోకి ప్రవేశించారు.
మన్దానిలాచలామ్భోధిభాసురే మాగధే బలే । నిమగ్నా వన్దిలా మన్దాః పఙ్కే జీర్ణగజా ఇవ
మాగధ దేశపు వీరులు, గాలి లేకుండా నిశ్చలంగా ఉన్న కొండలు, సముద్రపు ప్రకాశంతో ఉన్నవారు, యుద్ధంలో బలహీనపడి, మనసు నిస్సహాయంగా, పాతికలో చిక్కుకున్న పాత ఏనుగుల్లా, మట్టిలో మునిగిపోయారు.
చేదయచ్ చేతనాం జహ్నుస్ తఙ్గనానాం రణాఙ్గనే । పుష్పాణాం పథి శీర్ణానాం సౌకుమార్యమ్ ఇవాతపాః
యుద్ధభూమిలో, జహ్నుడు యోధుల చైతన్యాన్ని హరించాడు. అది పూల మార్గంలో పడ్డ పువ్వుల సౌమ్యత్వాన్ని ఎండ తుడిచేసినట్లే.
కోసలాః పౌరవారావమ్ అసహన్తో ఽర్భకా ఇవ । తేరుర్ ముక్తగదాప్రాసశరశక్త్యృష్టివృష్టయః
పౌరవుల ఘోరమైన దాడిని సహించలేక, కోసలులు చిన్నపిల్లల్లా భయపడి, వదిలిన గదలు, కటారాలు, బాణాలు, శక్తులు, ఋష్టులు వర్షంలా పడిపోవడంతో నేలకూలిపోయారు.
బభుర్ భల్లనికృత్తాఙ్గా ద్రిమయో విద్రుమద్రుమాః । ఇవాద్రౌ విద్రవత్స్వాన్త్రసాన్ద్రాసృక్స్రవమూర్తయః
బాణాలతో అవయవాలు తెగిపోయిన యోధులు, భయంతో పారిపోతూ, దేహం నుంచి మోటుగా రక్తం కారుతూ, కొండపై ఉన్న పగడపు చెట్లలా కనిపించారు.
నారాచౌఘా మహాహేతిమారుతాధూతమూర్తయః । బభ్రముర్ భ్రమరానీకభాసురా జలధావ్ ఇవ
బలమైన ఆయుధాల గాలిలో ఊగిపోతూ, ఇరుపు బాణాల వర్షం సముద్రంపై తేనెటీగల గుంపుల్లా మెరుస్తూ చుట్టూ తిరిగింది.
శరధారాధరామేఘాశ్ శరోర్ణాపూర్ణమేచకాః । శరపత్రావృతా వృక్షా భ్రేముర్ ఉద్గర్జనా జవాః
బాణాల మేఘాలు వర్షమేఘాల్లా చీకటిగా, బాణాల నురుగు నిండినట్లుగా కనిపించాయి. బాణాల రెక్కలతో కప్పబడ్డ చెట్లు, ఆ వేగంతో గర్జిస్తూ కంపించాయి.
వనరాజ్యో జవాజ్ జీర్ణాః కటకస్థలజన్తవః । అత్రుటన్ పరమాకృష్టాః పేలవా ఇవ తన్తవః
పురాతన అడవులు, వాటిలోని జంతువులతో కలిసి, ఆ దెబ్బ తట్టుకోలేక, గట్టిగా లాగిన పలుచని దారాలు తెగిపోవడంలా చీలిపోయాయి.
రథేషూర్ధ్వస్థచక్రేషు నిఖాతోన్మగ్నమూర్ధసు । నిపేతుర్ జనసఙ్ఘాతా మేఘా ఇవ వనాద్రిషు
రథాలపై నిలువుగా ఉన్న చక్రాల దగ్గర, యోధుల తలలు లోపలికి మునిగిపోయి లేదా పైకి లేచిపోయి, జనసమూహాలు అడవి కొండలపై పడే మేఘాల్లా కూలిపోయారు.
సాలతాలవనం ప్రాప్య జనతాలవనం ఘనమ్ । భుజావకర్తనం చాసీద్ ఉత్తాలస్థాణుకాననమ్
శాల, తాళ వృక్షాలతో నిండిన అడవిని చేరుకున్న తరువాత, అది జనంతో కిక్కిరిసిన పొదలా మారింది. అక్కడ భుజాలు నరికివేయబడిన చోటుగా, పైకి ఎత్తిన కండెరలను పోలిన అడవి వలె కనిపించింది.
ననన్దుర్ నన్దనోద్యానసున్దర్యో మత్తయౌవనాః । వనోపవనదేశేషు మేరోర్ వీరవరాశ్రితాః
యవ్వనంతో ఉల్లాసంగా ఉన్న అందమైన యువతులు, మేరు పర్వతంపై ఉన్న ఉద్యానవనాల్లో, పరాక్రమశాలి వీరుల ఆశ్రయంతో ఆనందంగా విహరించారు.
తావత్ తారారవం రేజే సైన్యకాననమ్ ఉన్నతమ్ । యావన్ న పరపక్షేణ క్రాన్తం కల్పానలౌజసా
ఆ ఎత్తైన యోధుల అడవి, యుద్ధ ఘోషలతో ప్రతిధ్వనిస్తూ ప్రకాశించింది. శత్రువులు కల్పాంతాగ్ని శక్తితో దానిని ఆక్రమించే వరకు అది అలా వెలిగింది.
ఛిన్నాన్ పిశాచసంయుక్తా హూనాపహృతహేతయః । పాతయిత్వా యయుః కర్ణాన్ దశార్ణాస్ తర్ణకా ఇవ
హూనులు ఆయుధాలను లాక్కొని, పిశాచులు తోడై, శత్రువులను పడగొట్టి, కొందరు పక్షులు నీటివైపు పరుగెత్తినట్టు కర్ణులు, దశార్ణుల ప్రాంతాలకు పారిపోయారు.
జహుర్ భగ్నస్వరాః కాన్తిం తాజికాజిజనౌజసా । కాశయః కమలానీవ శుష్కస్రోతస్స్వినోజసా
తాజిక సైనికుల బలానికి కాశీ యోధులు భయపడి, వారి గొంతు ధ్వని చెల్లిపోయి, కాంతి మాయమై, ఎండిపోయిన వాగులోని కమలాలు ఎలా వాడిపోతాయో అలా వారు నిస్సత్తువైపోయారు.
భుఖారా మేఖలైః కీర్ణాశ్ శరశక్త్యృష్టిముద్గరైః । విద్రుతా నరకే క్షిప్తాః కార్కోటస్థలనామని
బాణాలు, కటారాలు, కుళ్లులు, గదల వలయాలతో చుట్టుముట్టబడి, వారు భయంతో పారిపోయి, కార్కోట అనే నరకంలో పడిపోయారు.
కౌరుక్షేత్రాస్థస్ తవసైశ్ ఛద్మయోధిభిర్ ఆవృతాః । గుణా ఇవ ఖలాక్రాన్తా గతా వ్యక్తమ్ అశక్తతామ్
కురుక్షేత్రంలో ఉన్న యోధులు, యుద్ధానికి సిద్ధమైన తపస్వులచేత చుట్టుముట్టబడి, దుష్టులు మంచిని జయించినట్టు, బలహీనులైపోయారు.
ద్రిమయో వటధానానాం క్షణేనాదాయ మస్తకమ్ । భల్లైః పలాయ్యాశు గతా విలూనకమలా ఇవ
ద్రావిడులు, వటవృక్షాల వద్ద ఉండే వారిని ఒక్క క్షణంలో బాణాలతో తలలు తీసేసి, కొట్టిన కమలాలు ఎలా వెంటనే పారిపోతాయో అలా అక్కడి నుంచి త్వరగా పారిపోయారు.