రాజన్యాశ్ చ తథాశ్విన్యా అర్జునావనయస్ తథా । త్రిగర్తకేకయః క్షుద్రమాచేలాశ్చూస్తవాసినః
అలాగే, రాజవంశాలు, అశ్వినులు, అర్జునుని వంశస్థులు, త్రిగర్తులు, కేకయులు, చిన్న మాచేలలు, అక్కడ నివసించే చూస్తవులు ఉన్నారు.
అమ్బలాః ప్రస్థలాశ్ శాకాః క్షేమధూర్తయ ఏవ చ । అన్తరద్వీపగాన్ధారస్ తథా వన్దివటస్తవః
అంబళులు, ప్రస్థళులు, శాకులు, క్షేమధూర్తులు, అంతరద్వీప వాసులు, గంధారులు, వందివటస్తవులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
అథ తక్షశిలా నామ తతో ఽపి లవణావతీ । పుష్కలావతిదేశశ్ చ యశోవతిమహీ తతః
తర్వాత తక్షశిల అనే నగరం, దాని తరువాత లవణావతీ, పుష్కలావతీ ప్రాంతం, ఆ తరువాత యశోవతీ దేశం ఉన్నాయి.
తతో మణిమతీ భూమిశ్ శ్యామాకా ఖచరాస్ తథా । దాశదానా గవ్యసనా దణ్డహవ్యసనాస్ తథా
ఆ తరువాత మణిమతీ భూమి, శ్యామాకులు, ఖచరులు, దాశదానులు, గవ్యసనులు, అలాగే దండహవ్యసనులు ఉన్నాయి.
దానదాశ్ శూరకాశ్ చైవ వాటాధారాస్ తథైవ చ । కోహకం నగరం చైవ సురభూతిపురం తథా
దానదాలు, శూరకులు, వాటాధారులు, కోహక నగరం, అలాగే సురభూతిపురం ఉన్నాయి.
తతో వై తటకాదర్శా దన్తురాదర్శ ఏవ చ । తతః పిణ్డలమాలవ్యయాయనేయాభిధానకాః
తర్వాత తటకాదర్శులు, దంతురాదర్శులు, ఆ తరువాత పిండలమాలలు, వ్యాయనేయులు, ఆభిధానకులు ఉన్నారు.
మాలహాలా హూనహేమతాలాశ్వాస్ స్వముఖాస్ తథా । హిమవాన్ వసుమాన్ కౌఞ్జః కైలాసశ్ చేత్యగాస్ తథా
మాలహాల, హూన, హేమతాల, ఆశ్వాస, స్వముఖ, అలాగే హిమవాన్, వసుమాన్, కౌంజ, కైలాసం, అలాగే అయుత నగరం ఉన్నాయి.
తతో జనపదా భూమిర్ అశీతిశతయోజనా । అథ ప్రాగుత్తరస్యాం త్వమ్ ఇమాఞ్ జనపదాఞ్ శృణు
ఆ తరువాత ఆ ప్రాంతం ఎనభై వందల యోజనాల పొడవున విస్తరించి ఉంది. ఇక ఈశాన్య దిశలో ఉన్న జనపదాలను విను.
కౌలూతా బ్రహ్మపుత్రాశ్ చ కువిన్దాశ్ చ దినాదనాః । మడవా నష్టరాజ్యాశ్ చ వనరాష్ట్రాస్ తథైవ చ
కౌలూత, బ్రహ్మపుత్ర, కువింద, దినాదన, మడవ, రాజ్యం పోయినవారు, అలాగే అరణ్య ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
కైడభల్లాస్ సింహపురాస్ తథా చామవతఙ్గనాః । సార్పాతకాః పార్వతకాః కశ్మీరా దరదాస్ తథా
కైడభల్ల, సింహపురం, అలాగే చామవతంగన, సార్పాతక, పర్వతక, కశ్మీర్, అలాగే దరద దేశాలు ఉన్నాయి.
అభిసారజదార్వాకాః పల్లోలుకచిరోడునాః । కిరాతాః పశుపాలాశ్ చ చీనాస్ స్వర్ణమహీ తతః
అభిసారులు, జడార్వాకులు, పల్లోలుకులు, చిరోడునులు, కిరాతులు, గొర్రెల కాపరులు, చీనులు, తరువాత బంగారు భూమి అక్కడ ఉన్నాయి.
దేవస్థలోపవనభూస్ తదనూదితశ్రీర్ విశ్వావసోస్ తదను మన్దిరమ్ ఉత్తమర్ద్ధి । కైలాసభూస్ తదను ముఞ్జవనశ్ చ శైలో విద్యాధరామరవిహారవిమానభూమిః
అక్కడ దేవస్థలాల వనాలు, విశ్వావసువు చెప్పిన భూములు, తరువాత గొప్ప ఐశ్వర్యంతో కూడిన ఆలయం, కైలాస భూమి, తర్వాత ముంజ వనం, ఆ కొండ, విద్యాధరుల ప్రాంతం, దేవతల విమానాలున్న స్థలం ఉన్నాయి.
రణే రభసనిర్లూననరవారణదారుణే । అహం పూర్వమ్ అహం పూర్వమ్ ఇతి వృన్దానుపాతిని
యుద్ధంలో భయంకరంగా, ఉగ్రంగా, అక్కడ మనుషులు, ఏనుగులు బలంగా పడిపోతుంటే, ప్రతి ఒక్కరూ 'నేను ముందుగా వెళ్తాను, నేను ముందుగా వెళ్తాను' అని గుంపులుగా పడిపోతారు.
ఏతే చాన్యే చ బహవస్ తత్ర భస్మత్వమ్ ఆగతాః । ప్రవిశన్తః ప్రయత్నేన శలభా ఇవ పావకే
వాళ్లు మరియు మరికొందరు అక్కడ బహుళంగా బూడిదగా మారిపోయారు; వారు శ్రమతో అగ్నిలోకి దూకే పురుగుల్లా లోపలికి వెళ్లారు.
అత్రాన్యే మధ్యదేశీయా జనా నోదాహృతా మయా । తాన్ ఇమాఞ్ శృణు వక్ష్యామి పక్ష్యాంల్ లీలామహీభృతః
ఇక్కడ మధ్యదేశంలో ఉన్న ఇతర ప్రజలను నేను ఇప్పటివరకు చెప్పలేదు. ఇప్పుడు లీలా భర్త అయిన రాజుకు తోడుగా ఉన్న ఆ వర్గాలను నేను చెప్పబోతున్నాను, విను.
ఉద్దేహికాశ్ శూరసేనా గుడా అశ్వత్థనీపకాః । ఉత్తమజ్యోతికద్రాణి పదమధ్యమికాదయః
ఉద్దేహికులు, శూరసేనులు, గుడా, అశ్వత్థనీపకులు, ఉత్తమజ్యోతికద్రులు, పదమధ్యమికులు మరియు మరికొంతమంది ఉన్నారు.
సాల్వకాః కేతకా మత్స్యా దౌలేయకకపిష్టలాః । మాణ్డవ్యపాణ్డునగరసౌరగ్రీవా గురుగ్రహాః
సాల్వకులు, కేతకులు, మత్స్యులు, దౌలేయకులు, కపిష్టలులు, మాండవ్యపాండు నగరవాసులు, సౌరగ్రీవులు, గురుగ్రహులు కూడా ఉన్నారు.
పారియాత్రాః కురాఢ్యశ్ చ యామునోడుమ్బరా అపి । గజాహ్వా ఉజ్జిహానాశ్ చ కాలకోటికమాథురాః
పారియాత్రులు, కురాధ్యులు, యామునోఢుంబరులు, గజాహ్వులు, ఉజ్జిహానులు, కాలకోటికులు, మథురవాసులు కూడా ఉన్నారు.
కపోలధర్మారణ్యాశ్ చ తథైవోత్తరదక్షిణాః । పాఞ్చాలకాః కురుక్షేత్రాస్ తథా సారస్వతా జనాః
కపోలులు, ధర్మారణ్యవాసులు, అలాగే ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాలవారు, పాంచాళులు, కురుక్షేత్రవాసులు, సరస్వత ప్రాంత ప్రజలు— వీరందరూ అక్కడ ఉన్నారు.
అవన్తీస్యన్దనశ్రేణీకున్తైః పఞ్చనదేరితాః । స్యన్దమానా విద్రవన్తీ నిపపాత మహాభృగౌ
అవంతివారు, స్యందనులు, శ్రేణివారు, కుంటవారు, ఐదు నదుల ప్రాంత ప్రజలు— వీరందరూ భయంతో పరుగెత్తుతూ, పెద్ద కొండమీద పడిపోయారు.
కాశా బ్రహ్మావసాతాశ్ చ ఛిన్నాస్ సామ్బవతీజనైః । భూమౌ నిపతితాస్ సన్తో మథితా మత్తవారణైః
కాశవారు, బ్రహ్మావసాతవారు, సాంబవతివారి చేతిలో నశించి, నేలమీద పడిపోయి, మత్తులో ఉన్న ఏనుగుల చేతిలో త్రొక్కబడ్డారు.
శూరా దశపురాశ్ శస్త్రైర్ నికృత్తోదారకన్ధరాః । తారక్షతిభిర్ ఆక్రమ్య యోజితా యోజనే హ్రదే
దశపురంలో ఉన్న వీరులు, ఆయుధాల దెబ్బలకు పొట్టలు, మెడలు తెగిపోయి, తారక్షతి యోధుల చేతిలో పడిపోయి, ఒక యోజన పొడవైన సరస్సులో పడవేయబడ్డారు.
ఋష్యకారురుకచ్ఛాశ్ చ శైవ్యశఙ్కుశతాఙ్కితాః । పఙ్కిలే పఙ్కతాం యాతా భూతలే సైన్యమర్దనైః
ఋష్యక, కారూరుక, కచ్చ దేశాల నుండి వచ్చిన యోధులు, శైవ్య, శంకు గుర్తులు ధరించి, యుద్ధభూమిలో సైన్యాల పాదాల కింద త్రొక్కబడి, మట్టిలో మునిగిపోయారు.
వనవాసోపగిరయో ఽనిలయే నిలయార్థినః । పరితః పరిధావన్తః పతితా యమునాహ్రదే
అడవిలోని కొండలు, గుట్టలపై ఆశ్రయం కోసం పరుగెత్తిన వారు, చివరకు యమునా నదిలో పడిపోయారు.
దీర్ణోదరవినిర్యాతస్వాన్త్రతన్త్రీనియన్త్రితాః । రాత్రికాశ్ శాన్తసఞ్చారాః పిశాచైశ్ చర్వితా నిశి
వారికి పొట్టలు చీలిపోయి, అంతర్గత అవయవాలు బయటపడగా, రాత్రి నిశ్శబ్దంలో వారి శవాలను పిశాచాలు కొరికాయి.
ఉద్రవైర్ భద్రగిరిభిస్ సఙ్గ్రామాధ్వని దీక్షితైః । క్షోణీగర్తేషు నిక్షిప్తా రసలాః కమలా ఇవ
భద్రగిరి యోధులు యుద్ధంలో కొట్టి పడగొట్టిన వారు, భూమిలోని గోతుల్లోకి, తాళి కాండాలు పోనిచ్చినట్టు పడేశారు.
విద్రుత్యేవ ద్రవద్రక్తా విద్రావితమహారథాః । దణ్డకాన్త్రానిలోద్ధూతా హేహయా హరిణా ఇవ
వారి రక్తం ఉప్పొంగిపోతూ ప్రవహించగా, వారి మహారథులు చిత్తురవుతూ, దండక అరణ్యంలో వీచిన గాలుల వలె చెదరిపోతూ, హేహయులు హరిచేత తుడిపాటయినట్లు పారిపోయారు.
దన్తిదన్తవినిర్భిన్నా దారదా దలితారయః । నీతా రక్తమహానద్యా ద్రుమాణాం పల్లవా ఇవ
ఏనుగుల దంతాల తాకిడితో విరిగిపడి, శత్రువులు నశించి, వారు రక్తమయమైన పెద్ద నదిలో వృక్షాల కొత్త చిగురుల్లా కొట్టుకుపోయారు.
నారాచైశ్ చర్వితాశ్ చీనా జీర్ణజర్జరజీవితాః । జహుర్ జలనిధౌ దేహాన్ భారభూతాన్ అవస్థితాన్
బాణాలతో పొడవబడి, వారి ప్రాణాలు అలసిపోయి, చిరిగిపోయిన చీన యోధులు, భూమికి భారమైన తమ దేహాలను సముద్రంలో వదిలేశారు.
కర్ణాటసుభటోడ్డీనకున్తకర్తితకన్దరాః । తేరుర్ ఆభీరశూరాః ఖే తారకానికరా ఇవ
కర్ణాట, ఒడ్డీన వీరుల కుళ్లతో గుహలు చీలిపోయి, ఆభీర శూరులు ఆకాశంలో నక్షత్ర సమూహాల్లా అంతరించిపోయారు.