వ్యోమ్ని శూన్యనదీవాహే వహత్సాయకవారిణి । చక్రావర్తిని గచ్ఛన్తి గిరయో ఽప్య్ అణుపఙ్కతామ్
ఆకాశంలో ఖాళీ నదిలా ప్రవహిస్తున్న గాలి, బాణాలు నీటిలా ఉప్పొంగుతూ చక్రంలా తిరుగుతుంటే, పెద్దపెద్ద కొండలు కూడా చిన్న చిన్న వరుసలుగా మారిపోతున్నాయి.
భ్రమద్భిర్ గ్రహమార్గేషు శిరోభిర్ వీరభూభృతామ్ । ఆయుధాంశులతానాలలగ్నాసిదలకణ్టకైః
గ్రహాల మార్గాల్లో వీర రాజుల తలలు తిరుగుతూ, ఆయుధాల ముల్లు మరియు అంచులతో పొడవబడి అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
కేతుపట్టమృణాలాఙ్కతలైర్ లగ్నశిలీముఖైః । వహద్వాతలలత్పద్మం నభః పద్మసరః కృతమ్
పతాకలు, తామర కండలు అలంకారాలుగా, బాణాలు గట్టిగా అతుక్కుపోయి ఉండగా, గాలి అలలు లా అలముకుంటూ, ఆకాశం తామరల చెరువుగా మారింది.
మృతమాతఙ్గసఙ్ఘాతే గిరావ్ ఇవ పిపీలికాః । భీరవః పరిలీయన్తే స్త్రియః పుంవక్షసీవ వా
చనిపోయిన ఏనుగుల గుంపులో, కొండల్లో చీమలు పోయినట్టు లేదా పురుషుల వక్షస్సులో స్త్రీలు కలిసిపోయినట్టు, భయపడే స్త్రీలు కనబడకుండా పోతున్నారు.
అపూర్వోత్తమసౌన్దర్యకాన్తసఙ్గమశంసినః । వాన్తి విద్యాధరస్త్రీణామ్ అలకోల్లాసినో ఽనిలాః
అపూర్వమైన, అత్యంత అందమైన కలయిక ఆనందాన్ని ప్రకటిస్తూ విద్యాధర స్త్రీల వెంట్రుకలను గాలి ఆటపట్టిస్తూ ఊదుతోంది.
ఛత్త్రేషూడ్డీయ యాతేషు ఛిన్నేషు వ్యోమచన్ద్రికామ్ । ఇన్దునైత్య యశోమూర్త్యా కృతా శుభ్రాతపత్రతా
ఛత్రాలు ఎగిరిపోయి, చించబడినప్పుడు, ఆకాశంలో చంద్రిక తెల్లటి ఛత్రంలా మారుతుంది, అది ఎప్పుడూ కాంతిమంతమైన చంద్రుని రూపం వల్ల ఏర్పడింది.
భటో మరణమూర్ఛాన్తే నిమేషేణామరం వపుః । స్వకల్పశిల్పిరచితం ప్రాప్తస్ స్వప్నపురం యథా
మరణ మూర్ఛ చివరలో, యోధుడు క్షణంలోనే తన ఊహతో తయారైన అమరదేహాన్ని పొందుతాడు, అది కలలో నగరాన్ని చేరుకున్నట్లే.
శూలశక్త్యృష్టిచక్రాణాం వృష్టయో ముక్తముష్టయః । వ్యోమాబ్ధౌ మత్స్యమకరకులీరాశ్ శూరవత్ స్థితాః
శూలాలు, శక్తులు, బాణాలు, చక్రాలు వర్షంలా విసిరినప్పుడు, అవి ఆకాశ సముద్రంలో చేపలు, మత్స్యాలు, మకరాలు లాగా ధైర్యంగా నిలుస్తున్నాయి.
శరోత్కృత్తపతచ్ఛత్త్రకలహంసైర్ నభస్తలమ్ । భాతి సఞ్చితపూర్ణేన్దుబిమ్బలక్షైర్ ఇవావృతమ్
ఆకాశం, బాణాలతో తెగిపోయిన గొడుగులు, చామరాలు అక్కడక్కడా పడిపోయి, ఒకేచోట కూడిన పూర్ణచంద్రబింబాల వలె ప్రకాశిస్తోంది.
క్రియతే గగనోడ్డీనైశ్ చామరైశ్ చారుఘర్ఘరైః । వాతావధూతసారావతరఙ్గనికరద్యుతిః
ఆకాశంలో పైకి ఎగిరిపోయిన గొడుగులు, మధురమైన మోగుతో ఉన్న చామరాలు, గాలిలో ఊగిపోతూ, తెల్లటి హంసల తరంగాల్లా మెరుస్తున్నాయి.
దృశ్యన్తే తే ఽతిదలితాశ్ ఛత్త్రచామరకేతవః । ఆకాశక్షేత్రనిక్షిప్తా యశశ్ శాలిలవా ఇవ
ఆ గొడుగులు, చామరాలు, జెండాలు పూర్తిగా నశించి, ఆకాశరంగంలో చెల్లాచెదురుగా పడి, మల్లగుల్లుల వానలా కనిపిస్తున్నాయి.
వహద్భిర్ వ్యోమ్న్య్ అసఙ్ఖ్యేయైః పశ్య నీతా శరైః క్షయం । శక్తివృష్టిర్ ఉపాయాన్తీ సస్యశ్రీశ్ శలభైర్ ఇవ
ఎన్నో బాణాలతో ఆకాశంలోకి ఎగురుతున్న ఆయుధాల వర్షం, పంటలపై పడి మిడతలు నాశనం చేసినట్లు, అందాన్ని నాశనం చేస్తోంది.
ఏషా ప్రసృతదోర్దణ్డభటఖడ్గచ్ఛనత్కృతిః । కఠినాత్ కఙ్కటాజ్ జాతా మృత్యోర్ ఏవోగ్రహుఙ్కృతిః
ఇది యుద్ధంలో వీరులు చేతుల్లో ఖడ్గాలు ఊపుతూ కఠినమైన కవచాలు ఢీకొనడంతో మ్రోగిన ఘోరమైన ధ్వని, మృత్యువు స్వయంగా గర్జించినట్లు వినిపిస్తోంది.
హేతికల్పానిలక్షుణ్ణా దన్తనిర్ఝరవారయః । జనతాక్షయకాలే ఽస్మిన్ భగ్ననాగా నగా ఇవ
బాణాల వానల వంటి గాలులు వీచినప్పుడు, విరిగిన పళ్ల నుంచి రక్తం ప్రవహిస్తోంది; ప్రజల వినాశన సమయమందు, పడిపోయిన ఏనుగులు కొండలు కూలినట్లుగా కనిపిస్తున్నాయి.
సచక్రనాథసూతాశ్వం వ్యూహరక్తమహాహ్రదే । హా హా ధిగ్ బ్రుడితం భ్రష్టం వినష్టం రథపత్తనమ్
రథాలు, గుర్రాలు, యోధులు, వారి అధిపతులతో కలిసి రక్తపు మహాసముద్రంలో మునిగిపోతున్నారు. అక్కడ 'హాయ్ హాయ్! పోయింది! నాశమైంది!' అనే అరుపులు వినిపిస్తున్నాయి, రథపట్టణం పాడైపోయింది.
కటుకఙ్కటకుట్టాకఖడ్గసఙ్ఘట్టటాఙ్కృతైః । కాలరాత్ర్యా ప్రనృత్యన్త్యా రణే వీణేవ వాద్యతే
కాలరాత్రి యుద్ధరంగంలో ఉల్లాసంగా నాట్యం చేయగా, కఠినమైన కవచాలు, ఖడ్గాల ఢీకొన్న శబ్దం వీణా సంగీతంలా ప్రతిధ్వనిస్తోంది.
నరేభాశ్వశవాద్రిభ్యో యే చ్యుతా రక్తనిర్ఝరాః । పశ్య తద్బిన్దుసిక్తేన వాయునారుణితా దిశః
మనుషులు, ఏనుగులు, కుదిరాలు, శవాల గుట్టల నుండి రక్తపు చుక్కలు జారిపడి, ఆ రక్తాన్ని గాలి చల్లగా చిమ్మడంతో దిక్కులు ఎర్రగా మారిన దృశ్యాన్ని చూడు.
శస్త్రాంశుజలధేర్ వ్యోమ్ని కాలీచికురమేచకీ । శరకోరకభారస్రగ్ ఘేమవిద్యుద్ ఇవోమ్భితా
పటిష్టమైన ఖడ్గాల సముద్రంలాంటి ఆకాశంలో, కాళీ తలపాగాల నల్ల జుట్టు, బాణాల మొగ్గలతో చేసిన హారాలతో అలంకరించబడి, మేఘాల మధ్య మెరిసే మెరుపులా ప్రకాశిస్తోంది.
అనన్తరక్తసంరక్తసేనావనిభిర్ ఆయుధైః । భువనం భాత్య్ అతిజ్వాలమ్ అగ్నిలోకమ్ ఇవాకులమ్
తాజా రక్తంతో మునిగిపోయిన సైన్యాలు, భూమి, ఆయుధాలతో నిండిపోయి, ఈ లోకం మంటలు ఎగిసిపడే అగ్నిలోకం లా అల్లకల్లోలంగా మెరుస్తోంది.
భుసుణ్డీశక్తిశూలాసిముసులప్రాసవృష్టయః । అన్యోఽన్యచ్ఛేదభేదాభ్యాం కణప్రకరతామ్ ఇతాః
భుసుండి, ఇతరులు వదిలిన బాణాలు, శక్తులు, కటారులు, గదలు, ముసలులతో కూడిన వర్షం పరస్పరం తాకి, కొట్టుకుని, చిన్నచిన్న ముక్కలుగా మారిపోయింది.
అక్షోభైకప్రహరణాద్ అబుద్ధాన్యోఽన్యచేష్టితమ్ । సంరమ్భాణ్వేషణప్రజ్ఞం రణం సుప్తమ్ ఇవ స్థితమ్
ఒక్క అశాంతిని ఆయుధంగా తీసుకుని, ఇతరుల చర్యలను పట్టించుకోకుండా, ఆ యుద్ధం కోపం, కలవరాన్ని తెలుసుకునే జ్ఞానంతో నిండిపోయి, నిద్రలో ఉన్నట్టు నిశ్చలంగా నిలిచింది.
అనన్యశబ్దావిరతహతహేతిఝణఝణైః । గాయతీవ క్షయక్షోభముదితో రణభైరవః
అపరిమితంగా ఆయుధాలు ఝణుఝణుమంటూ తాకుతూ, ఘర్షణ శబ్దాలతో, నాశనం కలిగించే కలకలంతో యుద్ధ భయంకరుడు పాడుతున్నట్టు అనిపించింది.
అన్యోఽన్యహతహేత్యగ్రచూర్ణపూర్ణో రణార్ణవః । వాలుకామయ ఏవాభూచ్ ఛిన్నచ్ఛత్త్రతరఙ్గకః
ఒకదానితో ఒకటి తాకి పగిలిన ఆయుధాల ధూళితో నిండిన యుద్ధ సముద్రం, విరిగిపోయిన గొడుగుల అలలతో, ఇసుక సముద్రంలా కనిపించింది.
అతిరభసరసద్విదారితూర్య ప్రతిరవపూరితలోకపాలలోకః । రణగిరిర్ అయమ్ ఉగ్రపక్షదక్షః ప్రవిసృతనృత్త ఇవామ్బరే యుగాన్తే
బలంగా, వేగంగా విరుచుకుపడే ఈ యుద్ధ పర్వతం, పగిలిన వాద్యాల ప్రతిధ్వనులతో లోకపాలుల లోకాన్ని నింపి, యుగాంతంలో ఆకాశంలో ఉగ్ర నృత్యం చేస్తున్నట్టుగా కనిపించింది.
హా హా ధిక్ ప్రవికటకఙ్కటాటనోద్యత్ప్రోడ్డీనప్రకటతడిచ్ఛటాః ప్రదీప్తాః । క్రేఙ్కారస్ఫురితగుణేరితా రణన్తో నారాచాశ్ శిఖరిశిలాభిదో వహన్తి
అయ్యో! అబ్బా! భయంకరంగా పైకి లేచిన విల్లుల నుండి మెరుపులా మెరిసే అగ్నికణాలు ఎగసిపడుతున్నాయి. అవి గంభీరంగా మోగుతూ కొండ శిఖరాలను తాకుతూ భయానకమైన శబ్దంతో దూసుకెళ్తున్నాయి.
ఛిన్నేచ్ఛా చ్ఛమ్ ఇతి న యావద్ అఙ్గభఙ్గం కుర్వన్తి జ్వలదనలోజ్జ్వలాః పృషత్కాః । తావద్ ద్రాగ్ ద్రుతమ్ ఇత ఏహి మిత్ర యామో యామో ఽయం ప్రవహతి వాసరశ్ చతుర్థః
ఈ మండుతున్న అగ్నిలాంటి బాణాలు ఇంకా ఆగక ముందే, అవి మన శరీరాన్ని విరిచివేయక ముందే, మనం త్వరగా ఇక్కడినుంచి వెళ్ళిపోదాం సఖా! చూడు, ఇది నాలుగో రోజు గడిచిపోతుంది.
అథ ప్రోడ్డయనోద్యుక్తతురఙ్గమతరఙ్గకః । ఉత్తాణ్డవ ఇవామత్తో బభూవ స రణార్ణవః
అప్పుడా యుద్ధ సముద్రం, ముందుకు దూసుకొచ్చే గుర్రాల అలలతో, పిచ్చివాడిలా ఉన్మాద నృత్యం చేసేలా మారింది.
ఛత్త్రదిణ్డీరవిశ్రాన్తశితేషుశఫరోత్కరః । అశ్వేభసైన్యోల్లలనకల్లోలాకులకోటరః
విల్లు బాణాల మునులు ఛత్రాలు, డింఢిమాలు మీద విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, గుర్రాలు, ఏనుగుల సైన్యాలు అలలలా ఉప్పొంగి, యుద్ధ భూమిని కలకలలతో నింపాయి.
నానాయుధనదీనీతసైన్యావర్తవివృత్తిమాన్ । మత్తహస్తిఘటాపీఠచలాచలకులాకులః
వివిధ ఆయుధాలు, నాయకులు నడిపే సైన్యాల మధ్యలో, మత్తులో ఉన్న ఏనుగుల గుంపులతో, అల్లకల్లోలంగా కదిలే, నిలిచే జనసమూహాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.
కచచ్చక్రశతావర్తవృత్తిభ్రాన్తశిరస్తృణః । ధూలీజలధరాపీతభ్రమత్ఖడ్గప్రభాజలః
వందల కొలది చక్రాల గిరగిర తిరుగుడు మధ్యలో పడ్డ గడ్డి ముద్దలా అతని తల తిరుగుతూ, దుమ్ము మేఘాల మధ్యలో, మెరుస్తున్న ఖడ్గాల కాంతిలో మునిగిపోయింది.