కిమ్ ఇదం భగిని వ్యోమ పలాలభరితం స్థితమ్ । నేదం పలాలం వీరాణామ్ ఏతే శరభరామ్బుదాః
చెల్లెమ్మా, ఈ ఆకాశం గడ్డి తుప్పులతో నిండిపోయినట్టుంది. ఇది గడ్డి కాదు, ధైర్యవంతులారా, ఇవన్నీ బాణాలతో నిండిన మేఘాలు.
యావన్తో భువి శామ్యన్తి రుధిరైర్ అణురేణవః । తావన్త్య్ అబ్దసహస్రాణి భటానామ్ ఆస్పదం దివి
భూమిపై రక్తంతో ఎంత ధూళి తుడిపడుతుందో, అంత సంవత్సరాల పాటు ఆ యోధుల నివాసం ఆకాశంలో ఉంటుంది.
మా భైష్ట నైతే నిస్త్రింశా నీలోత్పలదలత్విషః । అమీ వీరావలోకిన్యా లక్ష్మ్యా నయనవిభ్రమాః
భయపడవద్దు — ఇవి నీలకమల దళాల్లా మెరిసే ఖడ్గాలు కావు. వీటన్నీ వీరులను చూస్తూ లక్ష్మీ దేవి ఆడించే చూపులు మాత్రమే.
వీరాలిఙ్గనలోలానాం నితమ్బే సురయోషితామ్ । మేఖలాశ్ శిథిలీకర్తుం ప్రవృత్తః కుసుమాయుధః
వీరుల ఆలింగనం కోసం తహతహలాడే దేవకన్యల నడుములపై ఉన్న మెఖలాలను విప్పేందుకు మన్మథుడు ముందుకు వచ్చాడు.
లలద్భుజలతాలోలరక్తపల్లవపాణయః । మఞ్జరీమత్తనయనా మధ్వామోదసుగన్ధయః
వీలాడుతున్న కమల కండలు లాంటి చేతులతో, ఎర్రని ముద్దెపువ్వుల్లాంటి పంజాలతో, పుష్ప గుచ్ఛాల్లా మత్తుగా ఉన్న కళ్లతో, తేనె పరిమళం వెదజల్లే సువాసనతో అలరారుతూ ఉన్నారు.
యాచన్త్యో మధురాలాపైర్ నన్దనోద్యానదేవతాః । తవాగమనమ్ ఆశఙ్క్య ప్రవృత్తాః పరినర్తితుమ్
నందన వనంలో ఉన్న దేవతలు నీ రాక కోసం ఆశతో, మధురమైన మాటలతో పిలిచి, నిన్ను ఆహ్వానిస్తూ నాట్యం చేయడం మొదలుపెట్టారు.
ప్రత్యనీకం భినత్త్య్ అన్తః కుఠారైః కఠినైర్ ఇయమ్ । సేనా గ్రామ్యేవ వనితా దయితం దుష్టచేష్టితైః
ఈ సైన్యం, ఊరిలోని దుర్మార్గమైన మహిళలా, తన ప్రియుడికి హాని చేస్తూ, గట్టి కొడవళ్లతో శత్రువును లోపలే చీల్చేస్తుంది.
హా పితుర్ మమ భల్లేన శిరో జ్వలితకుణ్డలమ్ । సూర్యస్య నికటం నీతం కాలేనేవాష్టమో గ్రహః
అయ్యో! నా తండ్రి మెరిసే కుండలాలతో ఉన్న తల, బాణంతో సూర్యుని దగ్గరికి తీసుకెళ్లబడింది; కాలం ఎనిమిదవ గ్రహంలా తీసుకెళ్లినట్టు.
ఆపాదం శృఙ్ఖలాప్రోతభ్రమత్స్థూలోపలద్వయమ్ । భ్రమయంశ్ చిత్రదణ్డాఖ్యం చక్రమ్ ఊర్ధ్వభుజో జవాత్
తన రెండు చేతులు పైకి ఎత్తి, పాదాలకు గొలుసుతో కట్టిన రెండు పెద్ద రాళ్లను తిప్పుతూ, 'చిత్రదండ' అనే చక్రాన్ని వేగంగా తిప్పుతున్నాడు.
యోధో యమ ఇవాయామీ యామ్యాద్ ఆయాతి దిక్తటాత్ । సర్వతస్ సంహరన్ సేనామ్ ఏహి యామో యథాగతమ్
యముడు లాంటి పొడవైన యోధుడు, దక్షిణ దిక్కు వైపు నుంచి వచ్చి, చుట్టూ ఉన్న సైన్యాన్ని కూడగట్టి, 'రండి, మనం వచ్చిన దారిలో తిరిగి పోదాం' అని పిలుస్తున్నాడు.
సద్యశ్ఛిన్నశిరశ్శ్వభ్రమజ్జత్కఙ్కకులాకులాః । కబన్ధాః పశ్య నృత్యన్తి తాలోత్తాలా రణాఙ్గనే
ఇక్కడ చూడు, తలకు నరుకబడిన శరీరాలు, గద్దలు, నక్కలు చుట్టుముట్టి, చేతులు ఊపుతూ యుద్ధభూమిలో ఉల్లాసంగా నృత్యం చేస్తున్నాయి.
గీర్వాణగణగోష్ఠీషు ప్రవృత్తా సఙ్కథా మిథః । వద లోకాన్తరం వీరాః కథం యాస్యన్తి కే కుతః
దేవతల సమూహాల్లో, 'ఈ వీరులు ఇంకెక్కడికి వెళ్తారు? ఎవరు ఎక్కడినుంచి వెళ్తారు?' అని పరస్పరం చర్చలు జరుగుతున్నాయి.
నిగిరన్త్య్ ఆగతాస్ సేనాస్ స్రవన్తీర్ ఇవ సాగరాః । సమత్స్యమకరవ్యూహా అహో ను విషమా భటాః
ఈ వచ్చిన సైన్యాలు సముద్రంలో నదులు కలిసిపోవడం లాగానే మాయమవుతున్నాయి. వీరి గుంపులు చేపలు, మొసళ్ళు గుంపుల్లా కనబడుతున్నాయి. వీర సైనికులు ఎంతటి కష్టాల్లో ఉన్నారో చూడండి!
కటేషు కరిణాం కీర్ణా ధారానారాచరాశయః । పతితా ఇవ సమ్పూర్ణాశ్ శృఙ్గసఙ్ఘేషు వృష్టయః
భూమి మీద ఏనుగులు కత్తులతో పొడవబడి పడిపోయి ఉన్నాయి. ఇవి పర్వత శిఖరాల మధ్య వర్షపు నీరు పోసినట్టు ఎక్కడికక్కడ పేరుకున్నట్లు కనిపిస్తున్నాయి.
హా కున్తేన శిరో నీతం మమేత్య్ ఏవం వివక్షతః । శిర ఆనీతమ్ ఇత్య్ ఏవ ఖే ఖగేనేవ వాశితమ్
‘అయ్యో! నా తల కత్తితో తీసుకుపోయారు’ అని వారు చెప్పాలని యత్నిస్తారు. కానీ, వారి తలలు మాత్రమే వేరు పడిపోయి, ‘తల తీసుకుపోయారు’ అని ఆకాశంలో పక్షులు అరచినట్టు వినిపిస్తున్నాయి.
యన్త్రపాషాణవర్షేణ యేనాస్మాన్ పరిషిఞ్చతి । సేనాస్యాం శృఙ్ఖలాజాలవలనా క్రియతాం బలాత్
ఎవరో యంత్రపు రాళ్ల వర్షంతో మమ్మల్ని తడిపేస్తున్నారు. ఈ సైన్యంపై బలవంతంగా గొలుసుల వల వేయండి.
సర్వాన్ సమగ్రతో మూఢాన్ నయతార్ధమృతాన్ నరాన్ । నిజాన్ పాదప్రహారేణ మైతాన్ మారయతాధమాః
ఈ మూర్ఖులందరిని — నీవే పెంచినవారిని, అర్థమృతులై ఉన్న వారిని — నీవు, దుష్టుడవైన నీవు, నీ కాలితో తన్నిపడేసి చంపు.
ధమ్మిల్లవలనావ్యగ్రే ఘనోత్కణ్ఠాప్సరోగణే । భటో దివ్యశరీరేణ పార్శ్వం ప్రాప్తో విలోక్యతామ్
ఉత్సాహంగా జడలు ఊగిపడుతున్న అప్సరసల మధ్య, దివ్యమైన శరీరంతో ఒక యోధుడు నీ పక్కనికి వచ్చాడు — అతన్ని చూడు.
ఫుల్లహేమారవిన్దాసు చ్ఛాయాశీతజలానిలైః । స్వర్గనద్యాస్ తటీష్వ్ ఏవం దూరాయాతం విలోకయ
పసిడి కమలాలు వికసించిన స్వర్గనదీ తీరంలో, చల్లని నీడ, మృదువైన గాలిలో, దూరం నుంచి ఒకడు వస్తున్నాడని చూడు.
వివిధాయుధసఙ్ఘట్టఖణ్డితోగ్రాద్రికోటయః । ఖే చరన్త్యో ఝణత్కారైః ప్రమృతాస్ తారకా ఇవ
వివిధ ఆయుధాల ఢీకొనడంలో విరిగిపోయిన గొప్ప కొండ శిఖరాలు, ఆకాశంలో శబ్దంతో తిరుగుతున్నాయి — అవి పతించిన నక్షత్రాల్లా కనిపిస్తున్నాయి.
వ్యోమ్ని శూన్యనదీవాహే వహత్సాయకవారిణి । చక్రావర్తిని గచ్ఛన్తి గిరయో ఽప్య్ అణుపఙ్కతామ్
ఆకాశంలో ఖాళీ నదిలా ప్రవహిస్తున్న గాలి, బాణాలు నీటిలా ఉప్పొంగుతూ చక్రంలా తిరుగుతుంటే, పెద్దపెద్ద కొండలు కూడా చిన్న చిన్న వరుసలుగా మారిపోతున్నాయి.
భ్రమద్భిర్ గ్రహమార్గేషు శిరోభిర్ వీరభూభృతామ్ । ఆయుధాంశులతానాలలగ్నాసిదలకణ్టకైః
గ్రహాల మార్గాల్లో వీర రాజుల తలలు తిరుగుతూ, ఆయుధాల ముల్లు మరియు అంచులతో పొడవబడి అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
కేతుపట్టమృణాలాఙ్కతలైర్ లగ్నశిలీముఖైః । వహద్వాతలలత్పద్మం నభః పద్మసరః కృతమ్
పతాకలు, తామర కండలు అలంకారాలుగా, బాణాలు గట్టిగా అతుక్కుపోయి ఉండగా, గాలి అలలు లా అలముకుంటూ, ఆకాశం తామరల చెరువుగా మారింది.
మృతమాతఙ్గసఙ్ఘాతే గిరావ్ ఇవ పిపీలికాః । భీరవః పరిలీయన్తే స్త్రియః పుంవక్షసీవ వా
చనిపోయిన ఏనుగుల గుంపులో, కొండల్లో చీమలు పోయినట్టు లేదా పురుషుల వక్షస్సులో స్త్రీలు కలిసిపోయినట్టు, భయపడే స్త్రీలు కనబడకుండా పోతున్నారు.
అపూర్వోత్తమసౌన్దర్యకాన్తసఙ్గమశంసినః । వాన్తి విద్యాధరస్త్రీణామ్ అలకోల్లాసినో ఽనిలాః
అపూర్వమైన, అత్యంత అందమైన కలయిక ఆనందాన్ని ప్రకటిస్తూ విద్యాధర స్త్రీల వెంట్రుకలను గాలి ఆటపట్టిస్తూ ఊదుతోంది.
ఛత్త్రేషూడ్డీయ యాతేషు ఛిన్నేషు వ్యోమచన్ద్రికామ్ । ఇన్దునైత్య యశోమూర్త్యా కృతా శుభ్రాతపత్రతా
ఛత్రాలు ఎగిరిపోయి, చించబడినప్పుడు, ఆకాశంలో చంద్రిక తెల్లటి ఛత్రంలా మారుతుంది, అది ఎప్పుడూ కాంతిమంతమైన చంద్రుని రూపం వల్ల ఏర్పడింది.
భటో మరణమూర్ఛాన్తే నిమేషేణామరం వపుః । స్వకల్పశిల్పిరచితం ప్రాప్తస్ స్వప్నపురం యథా
మరణ మూర్ఛ చివరలో, యోధుడు క్షణంలోనే తన ఊహతో తయారైన అమరదేహాన్ని పొందుతాడు, అది కలలో నగరాన్ని చేరుకున్నట్లే.
శూలశక్త్యృష్టిచక్రాణాం వృష్టయో ముక్తముష్టయః । వ్యోమాబ్ధౌ మత్స్యమకరకులీరాశ్ శూరవత్ స్థితాః
శూలాలు, శక్తులు, బాణాలు, చక్రాలు వర్షంలా విసిరినప్పుడు, అవి ఆకాశ సముద్రంలో చేపలు, మత్స్యాలు, మకరాలు లాగా ధైర్యంగా నిలుస్తున్నాయి.
శరోత్కృత్తపతచ్ఛత్త్రకలహంసైర్ నభస్తలమ్ । భాతి సఞ్చితపూర్ణేన్దుబిమ్బలక్షైర్ ఇవావృతమ్
ఆకాశం, బాణాలతో తెగిపోయిన గొడుగులు, చామరాలు అక్కడక్కడా పడిపోయి, ఒకేచోట కూడిన పూర్ణచంద్రబింబాల వలె ప్రకాశిస్తోంది.
క్రియతే గగనోడ్డీనైశ్ చామరైశ్ చారుఘర్ఘరైః । వాతావధూతసారావతరఙ్గనికరద్యుతిః
ఆకాశంలో పైకి ఎగిరిపోయిన గొడుగులు, మధురమైన మోగుతో ఉన్న చామరాలు, గాలిలో ఊగిపోతూ, తెల్లటి హంసల తరంగాల్లా మెరుస్తున్నాయి.