కుధారాఘాతసఙ్ఘాతవిదలన్మస్తకవ్రణః । దూరోడ్డీనకచత్ఖడ్గఖణ్డతారకితామ్బరః
కఠినమైన గొడ్డళ్ల మోతలతో అతని తల గాయపడి, దూరంగా విరిగిపోయిన ఖడ్గాల మెరుపులతో అతని వస్త్రం మచ్చలతో నిండిపోయింది.
శఙ్కునిర్ముక్తశక్త్యోఘవిషక్తేభావృతావనిః । సైన్యవ్యాకులవేతాలవల్గనోన్ముక్తముద్గరః
పోరులో వదిలిన కత్తులు, భల్లాలు భూమిని కప్పేశాయి. సైన్యంలో కలకలం, పిశాచులు ఎగిరిపడుతూ, గదలు ఊపుతూ పరుగెత్తారు.
గగనోత్తమ్భితోత్తుఙ్గశూరతోమరతోరణః । భుసుణ్డీభగ్నఖడ్గౌఘఖణ్డాలీవ్యోమకుణ్డలః
ఆయన ఆకాశంలో ఎత్తుగా నిలబడి, వీరుల భల్లాలు, తోమరాలతో తలుపులా మెరిసాడు. భుసుండి విరిచిన ఖడ్గాల ముక్కలు ఆకాశంలో వలయంలా చుట్టుకున్నాయి.
కున్తవేణువనవ్యస్తతాపామ్బరకచచ్ఛిఖీ । ఖడ్గర్ష్టివృష్టిసన్తుష్టరాజపూజితసైనికః
కుంటులు, వెదురు పొదల్లో నాట్యమాడే నెమలి లాగా, ఖడ్గాలు, కత్తుల వర్షంలో ఆనందించే సైనికులు రాజు చేత గౌరవించబడ్డారు.
శూరోత్తమ్భితసచ్ఛూరగ్రహణోద్యమితాప్సరాః । గదానుసారవిగలత్స్ఫురితాఙ్గదదిఙ్ముఖః
వీరులను పట్టుకోవాలని ఉత్సాహంగా చేతులు ఎత్తిన అప్సరసలు అక్కడ కనిపించాయి. యోధుల గర్జనతో దిక్కులు మారుమోగాయి, వారు యుద్ధంలో పరుగెత్తుతూ వారి కంకణాలు కంపించాయి.
ప్రాసప్రసభనిష్పిష్టకష్టచేష్టభటోత్కటః । చక్రిచక్రఖసఞ్చారచ్ఛిన్నాచతురవారణః
గుర్తుగా విసిరిన భుజబలంతో యోధుల కదలికలు అణిచివేయబడ్డాయి. చక్రాలు, రథచక్రాల తిప్పుతో ఏనుగుల గుంపులు విడిపోవడంతో అవి ఇక చురుకుగా ఉండలేకపోయాయి.
పరశువ్రాతసమ్పాతపతత్సమదవారణః । లగుడాలోడనోడ్డీనప్రోడ్డామరరణద్భటః
పరశువులు వర్షంలా పడిపోతుండగా ఉన్మాదంగా ఉన్న ఏనుగులు ఒక్కసారిగా కూలిపోతున్నాయి. గదలు ఊపుతూ యోధులు గర్జిస్తూ, వారి శత్రువులు భయంతో పారిపోతున్నారు.
యన్త్రపాషాణసమ్పాతపిష్టకేతురథద్రుమః । కరవాలవిలూనోగ్రచ్ఛత్త్రపఙ్కజపాణ్డురః
యంత్రాలు, రాళ్ల దెబ్బలతో రథాలు, చెట్లు విరిగిపోతున్నాయి. ఉగ్రమైన ఖడ్గాలతో శత్రుచత్రాలు, కమలాలా తెల్లగా ఉన్నవి చీలిపోతున్నాయి.
క్షేపణక్షోభసఙ్క్షీణసైన్యక్షోణ్యోపలక్షితః । కబన్ధబన్ధమత్తేభపాతసమ్పిష్టపార్శ్వగః
క్షిప్తమైన ఆయుధాలతో చెదరిపోయిన, తగ్గిపోతున్న సైన్యాలతో భూమి గుర్తించబడింది. తలలు లేని శరీరాలు గుంపులుగా పడిపోవడంతో ఏనుగుల ప్రక్కలు నలిగిపోయాయి.
శఙ్కుశఙ్కితశఙ్ఖస్థవీరవారితవారణః । పాశావేశవిశేషజ్ఞవీరాతిపరిదేవనః
శక్తివంతులైన యోధులు గొంతెత్తి అరవడంతో, గోడుగులతో కొట్టడాన్ని భరించలేక ఏనుగులు ఆగిపోతున్నాయి. కట్టే తాడులు వాడడంలో నిపుణులైన వీరులు తమతోటి స్నేహితులను కోల్పోయిన బాధతో విలపిస్తున్నారు.
క్షురికాకుక్షినిర్భేదగలత్పద్మపతజ్జనః । త్రిశూలవదనోదాత్తశూలశఙ్కరనర్తనః
కత్తులతో పొట్టలు చీలిపోతుండగా, ప్రజలు తామర ఆకులు రాలినట్లు నేలపై పడిపోతున్నారు. త్రిశూలాలు ఎత్తి, ఉగ్రమైన ముఖాలతో శివుడి నాట్యం జరుగుతోంది.
ధావద్ధానుష్కసమ్పూర్ణతూణకూజనకాకలిః । భిణ్డిపాలభటాటోపపత్రాతారభటీనటః
పూర్తిగా బాణాలు నిండిన తుప్పసాలతో పరుగెత్తుతున్న విలువాళ్ల గోల పక్షుల కేకలా వినిపిస్తోంది. బిల్లలు, కవచాలతో యోధులు తమ శౌర్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారు; మరికొందరు యుద్ధ నాట్యం చేస్తున్నారు.
వజ్రముష్టివినిష్పిష్టపృష్ఠసద్భటసఙ్కటః । శ్యేనవద్ వ్యోమపదవీం ప్రోత్పతత్సూతపట్టిశః
వజ్రంలా గట్టి ముష్టులతో యోధులు అతన్ని నొక్కిపెట్టగా, అతడు గద్దపక్షిలా ఆకాశంలో ఎగిరిపోతూ, రథపు వస్త్రం గాలిలో ఊగిపోతుండింది.
అఙ్కుశాక్రాన్తశూరేన్ద్రమహేభహయకేతనః । హాలాహలహలాలూనహేలాకులబలాచలః
పట్టెతో అదుపుచేసిన గొప్ప ఏనుగులు, గుర్రాలు, వీరరాజుల జెండాలు గాలిలో ఊగిపడుతూ, యుద్ధరంగంలో గొడ్డళ్ల గట్టిపోటుతో, కలకలంతో అంతా గందరగోళంగా మారింది.
సుతాలోత్తాలకుద్దాలనిఖాతబలభూతలః । ధనుర్ద్విగుణదత్తాస్త్రలూనలోకశిలావలిః
ఎత్తయిన రాజగోపురాలు, మేడలు నేలమీద పడిపోవడంతో భూమి త్రవ్వబడింది; బలమైన విల్లులతో విసిరిన బాణాలు ప్రపంచంలోని రాళ్ల వరుసలను చీల్చేశాయి.
క్రకచోభయపార్శ్వేహాచ్ఛిన్నమత్తమతఙ్గజః । సఙ్గ్రామోలూఖలాపూర్ణలోకతణ్డులమౌసులీ । అభ్రాభశృఙ్ఖలాజాలబద్ధసేనావిహఙ్గమః
పక్కపక్కన కటకట ముక్కలుగా కోసిన మత్తయిన ఏనుగులు, యుద్ధరంగం పెద్ద ఉప్పెనలా అన్నదానంతో నిండిపోయింది, మేఘాలా గొలుసులతో సైన్యపు పక్షులు బంధించబడ్డాయి.
నారాచవర్షవరవారిదవీరపూర మత్తాభ్రసమ్భ్రమసనృత్తకబన్ధబర్హీ । కల్పాన్తకాల ఇవ వేగవివర్తమానమాతఙ్గశైలవలితో రణసమ్భ్రమో ఽభూత్
వీలువంటి బాణాల వర్షం, పరాక్రమశాలుల ఉప్పెనలా కురిసింది. యోధుల కిరీటాల పిచ్చకోడి పక్షాలు గాలిలో తేలుతూ, యుద్ధరంగం అంతా కలకలమై, యుగాంతంలో పర్వతాలు కదిలినట్టు ఆరబోయింది.
అథ రాజ్ఞాం యుయుత్సూనాం భటానాం మన్త్రిణామ్ అపి । రభసప్రేక్షకాణాం చ తత్రేమాః ప్రోదగుర్ గిరః
ఆ సమయంలో రాజులు, యోధులు, మంత్రులు, ఉత్సాహంగా చూస్తున్నవారందరి మధ్య ఆనందోత్సాహంతో ఈ మాటలు వినిపించాయి.
చలత్పద్మం సర ఇవ వహద్విహగమ్ ఏవ వా । నభశ్ శూరశిరఃకీర్ణం భాతి తారకితాకృతి
ఒక సరస్సులో కదులుతున్న కమలంలా, గాల్లో ఎగురుతున్న పక్షుల గుంపులా, ఆకాశం వీరుల తలలతో నక్షత్రాల్లా మెరిసిపోతుంది.
పశ్య రక్తపృషత్పూరసిన్దూరారుణమారుతైః । సన్ధ్యా ఇవ విభాన్త్య్ ఏతే మధ్యాహ్నే ఽమ్బుదభానవః
చూడండి! రక్తపు ప్రవాహాలతో ఎర్రబడిన గాలులతో, వీరు సాయంకాల ఆకాశంలా మెరిసిపోతున్నారు. ఈ మేఘసూర్య యోధులు మధ్యాహ్నం వెలుగులో ప్రకాశిస్తున్నారు.
కిమ్ ఇదం భగిని వ్యోమ పలాలభరితం స్థితమ్ । నేదం పలాలం వీరాణామ్ ఏతే శరభరామ్బుదాః
చెల్లెమ్మా, ఈ ఆకాశం గడ్డి తుప్పులతో నిండిపోయినట్టుంది. ఇది గడ్డి కాదు, ధైర్యవంతులారా, ఇవన్నీ బాణాలతో నిండిన మేఘాలు.
యావన్తో భువి శామ్యన్తి రుధిరైర్ అణురేణవః । తావన్త్య్ అబ్దసహస్రాణి భటానామ్ ఆస్పదం దివి
భూమిపై రక్తంతో ఎంత ధూళి తుడిపడుతుందో, అంత సంవత్సరాల పాటు ఆ యోధుల నివాసం ఆకాశంలో ఉంటుంది.
మా భైష్ట నైతే నిస్త్రింశా నీలోత్పలదలత్విషః । అమీ వీరావలోకిన్యా లక్ష్మ్యా నయనవిభ్రమాః
భయపడవద్దు — ఇవి నీలకమల దళాల్లా మెరిసే ఖడ్గాలు కావు. వీటన్నీ వీరులను చూస్తూ లక్ష్మీ దేవి ఆడించే చూపులు మాత్రమే.
వీరాలిఙ్గనలోలానాం నితమ్బే సురయోషితామ్ । మేఖలాశ్ శిథిలీకర్తుం ప్రవృత్తః కుసుమాయుధః
వీరుల ఆలింగనం కోసం తహతహలాడే దేవకన్యల నడుములపై ఉన్న మెఖలాలను విప్పేందుకు మన్మథుడు ముందుకు వచ్చాడు.
లలద్భుజలతాలోలరక్తపల్లవపాణయః । మఞ్జరీమత్తనయనా మధ్వామోదసుగన్ధయః
వీలాడుతున్న కమల కండలు లాంటి చేతులతో, ఎర్రని ముద్దెపువ్వుల్లాంటి పంజాలతో, పుష్ప గుచ్ఛాల్లా మత్తుగా ఉన్న కళ్లతో, తేనె పరిమళం వెదజల్లే సువాసనతో అలరారుతూ ఉన్నారు.
యాచన్త్యో మధురాలాపైర్ నన్దనోద్యానదేవతాః । తవాగమనమ్ ఆశఙ్క్య ప్రవృత్తాః పరినర్తితుమ్
నందన వనంలో ఉన్న దేవతలు నీ రాక కోసం ఆశతో, మధురమైన మాటలతో పిలిచి, నిన్ను ఆహ్వానిస్తూ నాట్యం చేయడం మొదలుపెట్టారు.
ప్రత్యనీకం భినత్త్య్ అన్తః కుఠారైః కఠినైర్ ఇయమ్ । సేనా గ్రామ్యేవ వనితా దయితం దుష్టచేష్టితైః
ఈ సైన్యం, ఊరిలోని దుర్మార్గమైన మహిళలా, తన ప్రియుడికి హాని చేస్తూ, గట్టి కొడవళ్లతో శత్రువును లోపలే చీల్చేస్తుంది.
హా పితుర్ మమ భల్లేన శిరో జ్వలితకుణ్డలమ్ । సూర్యస్య నికటం నీతం కాలేనేవాష్టమో గ్రహః
అయ్యో! నా తండ్రి మెరిసే కుండలాలతో ఉన్న తల, బాణంతో సూర్యుని దగ్గరికి తీసుకెళ్లబడింది; కాలం ఎనిమిదవ గ్రహంలా తీసుకెళ్లినట్టు.
ఆపాదం శృఙ్ఖలాప్రోతభ్రమత్స్థూలోపలద్వయమ్ । భ్రమయంశ్ చిత్రదణ్డాఖ్యం చక్రమ్ ఊర్ధ్వభుజో జవాత్
తన రెండు చేతులు పైకి ఎత్తి, పాదాలకు గొలుసుతో కట్టిన రెండు పెద్ద రాళ్లను తిప్పుతూ, 'చిత్రదండ' అనే చక్రాన్ని వేగంగా తిప్పుతున్నాడు.
యోధో యమ ఇవాయామీ యామ్యాద్ ఆయాతి దిక్తటాత్ । సర్వతస్ సంహరన్ సేనామ్ ఏహి యామో యథాగతమ్
యముడు లాంటి పొడవైన యోధుడు, దక్షిణ దిక్కు వైపు నుంచి వచ్చి, చుట్టూ ఉన్న సైన్యాన్ని కూడగట్టి, 'రండి, మనం వచ్చిన దారిలో తిరిగి పోదాం' అని పిలుస్తున్నాడు.