కఙ్కటోత్థస్ఫురద్వహ్నిచ్ఛటాప్లుష్టశిరోరుహః । రణత్పతదసివ్రాతదత్తపీనఝణజ్ఝణః
వీరుల చేతిలోని కవచాలు పగిలి, వాటి నుంచి ఎగిసిన మంటలు జుట్టును కాల్చేశాయి; పడిపోతున్న యోధులు వదిలిన కత్తుల గట్టిపాటుతో యుద్ధరంగం మారుమోగుతోంది.
కున్తకుణ్ఠితమాతఙ్గతరఙ్గోద్గతలోహితః । దన్తిదన్తవినిష్పేషతారక్రేఙ్కారకర్కశః
కుళ్లతో గాయపడిన ఏనుగుల నుంచి రక్తం అలలలా పైకి ఎగురుతోంది; ఏనుగులు తమ దంతాలను ఒకదానితో ఒకటి గుద్దుకుంటూ ఉగ్రంగా అరుస్తున్నాయి.
మహాముసులసమ్పాతపిష్టవృన్దోద్ధురస్వరః । తరచ్ఛూరశిరఃపద్మప్రకరాచ్ఛాదితామ్బరః
బలమైన ముసలాలతో జనసమూహాలు నలిపే గర్జన వినిపిస్తూ, పడిపోయిన వీరుల తలలు కమలాల వలె ఆకాశాన్ని కప్పివేశాయి.
వ్యోమవ్యస్తభుజాహీన్ద్రపూర్ణధూలిమయామ్బుదః । ఛిన్నహేతినరారబ్ధకేశాకేశిప్రతిక్రియః
యుద్ధవీరుల చేతులు, ఏనుగుల తోకలు లేపిన ధూళితో ఆకాశం మబ్బుల్లా కమ్మిపోయింది. గెలిచినవారు శత్రువుల తలల జుట్టు పట్టుకొని ప్రతీకారం తీర్చుకుంటున్నారు.
నఖానఖినికృష్టాక్షికర్ణనాసోమహాభయః । పతత్సమదమాతఙ్గకమ్పితోర్వీలుఠద్రథః
నఖాలతో కళ్లను, చెవులను, ముక్కును గాయపరిచే భయం పెరుగుతోంది. ఉగ్రంగా దూసుకొచ్చిన ఏనుగులు భూమిని కంపింపజేస్తూ, రథాలు పడగొడుతున్నాయి.
రణప్రాసరయోత్పన్నవ్రణరక్తపరిచ్ఛదః । రజోరచితనీహారకచత్ప్రవహదాయుధః
యుద్ధప్రదేశంలో కత్తులతో, భళాలతో కలిగిన గాయాల రక్తంతో తడిసిన వస్త్రాలు మెరిసిపోతున్నాయి. యుద్ధంలో లేచిన ధూళి మబ్బుల్లో ఆయుధాలు వరదలా ఎగురుతున్నాయి.
ఏకీకృతఘనక్షోభసైన్యసాగరగర్వితః । మత్తహాసవిలాసేన మృత్యునా పరిచర్వితః
ఒక్కటిగా కలిసిన అలలతో ఉప్పొంగుతున్న సముద్రంలా గర్వంగా ఉన్న అతడిని, పిచ్చి నవ్వులతో ఆనందించే మరణం పూర్తిగా మింగేసింది.
గర్వితాద్రీన్ద్రనాగేన్ద్రఖర్వితామ్భోదగర్జితః । వృక్షపార్శ్వతటీసన్నచక్రశక్త్యృష్టిముద్గరః
గర్వంతో ఉన్న కొండలు, ఏనుగుల దెబ్బలకు ముక్కలైన మేఘాల గర్జనలా అతడు గట్టిగా అరవడం, చెట్ల పక్కన, నదికట్టల దగ్గర చక్రాలు, కత్తులు, గొడ్డళ్లను ఊపుతూ పోరాడాడు.
శరోర్ణాతన్తునీరన్ధ్రవృక్షయోధాదిమేషకః । మేఘవిభ్రాన్తివిచ్ఛిన్నపతాకాపట్టచామరః
బాణాల తంతులు, చెట్ల మధ్య ఖాళీలను చీల్చుకుంటూ పోయే యోధుల మధ్య గొర్రెపిల్లలా ధైర్యంగా ఉన్నాడు; మేఘాల కలకలంతో అతని జెండా, పతాకాలు చించబడి చెల్లాచెదురయ్యాయి.
యన్త్రపాషాణచక్రౌఘద్రుతవిద్రుతఖేచరః । మరణవ్యగ్రకృత్తాఙ్గయోధాక్రన్దాతిఘర్ఘరః
యంత్రాలు, రాళ్లు, చక్రాలు ఎగిరిపోతున్న సమూహాల్లో అతడు పరుగెత్తాడు; మరణం అతని శరీరాన్ని చీల్చగా, గాయపడిన యోధుల అరుపులు ఘోరంగా మారాయి.
కుధారాఘాతసఙ్ఘాతవిదలన్మస్తకవ్రణః । దూరోడ్డీనకచత్ఖడ్గఖణ్డతారకితామ్బరః
కఠినమైన గొడ్డళ్ల మోతలతో అతని తల గాయపడి, దూరంగా విరిగిపోయిన ఖడ్గాల మెరుపులతో అతని వస్త్రం మచ్చలతో నిండిపోయింది.
శఙ్కునిర్ముక్తశక్త్యోఘవిషక్తేభావృతావనిః । సైన్యవ్యాకులవేతాలవల్గనోన్ముక్తముద్గరః
పోరులో వదిలిన కత్తులు, భల్లాలు భూమిని కప్పేశాయి. సైన్యంలో కలకలం, పిశాచులు ఎగిరిపడుతూ, గదలు ఊపుతూ పరుగెత్తారు.
గగనోత్తమ్భితోత్తుఙ్గశూరతోమరతోరణః । భుసుణ్డీభగ్నఖడ్గౌఘఖణ్డాలీవ్యోమకుణ్డలః
ఆయన ఆకాశంలో ఎత్తుగా నిలబడి, వీరుల భల్లాలు, తోమరాలతో తలుపులా మెరిసాడు. భుసుండి విరిచిన ఖడ్గాల ముక్కలు ఆకాశంలో వలయంలా చుట్టుకున్నాయి.
కున్తవేణువనవ్యస్తతాపామ్బరకచచ్ఛిఖీ । ఖడ్గర్ష్టివృష్టిసన్తుష్టరాజపూజితసైనికః
కుంటులు, వెదురు పొదల్లో నాట్యమాడే నెమలి లాగా, ఖడ్గాలు, కత్తుల వర్షంలో ఆనందించే సైనికులు రాజు చేత గౌరవించబడ్డారు.
శూరోత్తమ్భితసచ్ఛూరగ్రహణోద్యమితాప్సరాః । గదానుసారవిగలత్స్ఫురితాఙ్గదదిఙ్ముఖః
వీరులను పట్టుకోవాలని ఉత్సాహంగా చేతులు ఎత్తిన అప్సరసలు అక్కడ కనిపించాయి. యోధుల గర్జనతో దిక్కులు మారుమోగాయి, వారు యుద్ధంలో పరుగెత్తుతూ వారి కంకణాలు కంపించాయి.
ప్రాసప్రసభనిష్పిష్టకష్టచేష్టభటోత్కటః । చక్రిచక్రఖసఞ్చారచ్ఛిన్నాచతురవారణః
గుర్తుగా విసిరిన భుజబలంతో యోధుల కదలికలు అణిచివేయబడ్డాయి. చక్రాలు, రథచక్రాల తిప్పుతో ఏనుగుల గుంపులు విడిపోవడంతో అవి ఇక చురుకుగా ఉండలేకపోయాయి.
పరశువ్రాతసమ్పాతపతత్సమదవారణః । లగుడాలోడనోడ్డీనప్రోడ్డామరరణద్భటః
పరశువులు వర్షంలా పడిపోతుండగా ఉన్మాదంగా ఉన్న ఏనుగులు ఒక్కసారిగా కూలిపోతున్నాయి. గదలు ఊపుతూ యోధులు గర్జిస్తూ, వారి శత్రువులు భయంతో పారిపోతున్నారు.
యన్త్రపాషాణసమ్పాతపిష్టకేతురథద్రుమః । కరవాలవిలూనోగ్రచ్ఛత్త్రపఙ్కజపాణ్డురః
యంత్రాలు, రాళ్ల దెబ్బలతో రథాలు, చెట్లు విరిగిపోతున్నాయి. ఉగ్రమైన ఖడ్గాలతో శత్రుచత్రాలు, కమలాలా తెల్లగా ఉన్నవి చీలిపోతున్నాయి.
క్షేపణక్షోభసఙ్క్షీణసైన్యక్షోణ్యోపలక్షితః । కబన్ధబన్ధమత్తేభపాతసమ్పిష్టపార్శ్వగః
క్షిప్తమైన ఆయుధాలతో చెదరిపోయిన, తగ్గిపోతున్న సైన్యాలతో భూమి గుర్తించబడింది. తలలు లేని శరీరాలు గుంపులుగా పడిపోవడంతో ఏనుగుల ప్రక్కలు నలిగిపోయాయి.
శఙ్కుశఙ్కితశఙ్ఖస్థవీరవారితవారణః । పాశావేశవిశేషజ్ఞవీరాతిపరిదేవనః
శక్తివంతులైన యోధులు గొంతెత్తి అరవడంతో, గోడుగులతో కొట్టడాన్ని భరించలేక ఏనుగులు ఆగిపోతున్నాయి. కట్టే తాడులు వాడడంలో నిపుణులైన వీరులు తమతోటి స్నేహితులను కోల్పోయిన బాధతో విలపిస్తున్నారు.
క్షురికాకుక్షినిర్భేదగలత్పద్మపతజ్జనః । త్రిశూలవదనోదాత్తశూలశఙ్కరనర్తనః
కత్తులతో పొట్టలు చీలిపోతుండగా, ప్రజలు తామర ఆకులు రాలినట్లు నేలపై పడిపోతున్నారు. త్రిశూలాలు ఎత్తి, ఉగ్రమైన ముఖాలతో శివుడి నాట్యం జరుగుతోంది.
ధావద్ధానుష్కసమ్పూర్ణతూణకూజనకాకలిః । భిణ్డిపాలభటాటోపపత్రాతారభటీనటః
పూర్తిగా బాణాలు నిండిన తుప్పసాలతో పరుగెత్తుతున్న విలువాళ్ల గోల పక్షుల కేకలా వినిపిస్తోంది. బిల్లలు, కవచాలతో యోధులు తమ శౌర్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారు; మరికొందరు యుద్ధ నాట్యం చేస్తున్నారు.
వజ్రముష్టివినిష్పిష్టపృష్ఠసద్భటసఙ్కటః । శ్యేనవద్ వ్యోమపదవీం ప్రోత్పతత్సూతపట్టిశః
వజ్రంలా గట్టి ముష్టులతో యోధులు అతన్ని నొక్కిపెట్టగా, అతడు గద్దపక్షిలా ఆకాశంలో ఎగిరిపోతూ, రథపు వస్త్రం గాలిలో ఊగిపోతుండింది.
అఙ్కుశాక్రాన్తశూరేన్ద్రమహేభహయకేతనః । హాలాహలహలాలూనహేలాకులబలాచలః
పట్టెతో అదుపుచేసిన గొప్ప ఏనుగులు, గుర్రాలు, వీరరాజుల జెండాలు గాలిలో ఊగిపడుతూ, యుద్ధరంగంలో గొడ్డళ్ల గట్టిపోటుతో, కలకలంతో అంతా గందరగోళంగా మారింది.
సుతాలోత్తాలకుద్దాలనిఖాతబలభూతలః । ధనుర్ద్విగుణదత్తాస్త్రలూనలోకశిలావలిః
ఎత్తయిన రాజగోపురాలు, మేడలు నేలమీద పడిపోవడంతో భూమి త్రవ్వబడింది; బలమైన విల్లులతో విసిరిన బాణాలు ప్రపంచంలోని రాళ్ల వరుసలను చీల్చేశాయి.
క్రకచోభయపార్శ్వేహాచ్ఛిన్నమత్తమతఙ్గజః । సఙ్గ్రామోలూఖలాపూర్ణలోకతణ్డులమౌసులీ । అభ్రాభశృఙ్ఖలాజాలబద్ధసేనావిహఙ్గమః
పక్కపక్కన కటకట ముక్కలుగా కోసిన మత్తయిన ఏనుగులు, యుద్ధరంగం పెద్ద ఉప్పెనలా అన్నదానంతో నిండిపోయింది, మేఘాలా గొలుసులతో సైన్యపు పక్షులు బంధించబడ్డాయి.
నారాచవర్షవరవారిదవీరపూర మత్తాభ్రసమ్భ్రమసనృత్తకబన్ధబర్హీ । కల్పాన్తకాల ఇవ వేగవివర్తమానమాతఙ్గశైలవలితో రణసమ్భ్రమో ఽభూత్
వీలువంటి బాణాల వర్షం, పరాక్రమశాలుల ఉప్పెనలా కురిసింది. యోధుల కిరీటాల పిచ్చకోడి పక్షాలు గాలిలో తేలుతూ, యుద్ధరంగం అంతా కలకలమై, యుగాంతంలో పర్వతాలు కదిలినట్టు ఆరబోయింది.
అథ రాజ్ఞాం యుయుత్సూనాం భటానాం మన్త్రిణామ్ అపి । రభసప్రేక్షకాణాం చ తత్రేమాః ప్రోదగుర్ గిరః
ఆ సమయంలో రాజులు, యోధులు, మంత్రులు, ఉత్సాహంగా చూస్తున్నవారందరి మధ్య ఆనందోత్సాహంతో ఈ మాటలు వినిపించాయి.
చలత్పద్మం సర ఇవ వహద్విహగమ్ ఏవ వా । నభశ్ శూరశిరఃకీర్ణం భాతి తారకితాకృతి
ఒక సరస్సులో కదులుతున్న కమలంలా, గాల్లో ఎగురుతున్న పక్షుల గుంపులా, ఆకాశం వీరుల తలలతో నక్షత్రాల్లా మెరిసిపోతుంది.
పశ్య రక్తపృషత్పూరసిన్దూరారుణమారుతైః । సన్ధ్యా ఇవ విభాన్త్య్ ఏతే మధ్యాహ్నే ఽమ్బుదభానవః
చూడండి! రక్తపు ప్రవాహాలతో ఎర్రబడిన గాలులతో, వీరు సాయంకాల ఆకాశంలా మెరిసిపోతున్నారు. ఈ మేఘసూర్య యోధులు మధ్యాహ్నం వెలుగులో ప్రకాశిస్తున్నారు.