మేఘమార్గమ్ అతిక్రమ్య వాతస్కన్ధావనిం తథా । సౌరం మార్గమ్ అథాక్రమ్య చాన్ద్రం మార్గమ్ అతీత్య చ
ఆమె మేఘాల మార్గాన్ని దాటి, ఆపై గాలివీధిని కూడా దాటి, సూర్యుని మార్గాన్ని దాటి, చంద్రుని మార్గాన్ని కూడా అధిగమించింది.
ధ్రువమార్గోత్తరం గత్వా సాధ్యానాం మార్గమ్ ఏవ చ । సిద్ధానాం సమతీత్యోర్వీమ్ ఉల్లఙ్ఘ్య స్వర్గమణ్డలమ్
పోలారు నక్షత్రం ఉత్తర మార్గాన్ని దాటి, సాధ్య దేవతల మార్గాన్ని కూడా దాటి, సిద్ధుల లోకాన్ని అధిగమించి, భూమిని దాటి, స్వర్గ లోకానికి చేరింది.
బ్రహ్మలోకాన్తరే గత్వా తుషితానాం చ మణ్డలమ్ । గోలోకం శివలోకం చ పితృలోకమ్ అతీత్య చ
బ్రహ్మ లోకంలో లోపలికి వెళ్లి, తుషిత దేవతల ప్రాంతాన్ని చేరి, గోలోకాన్ని, శివలోకాన్ని, పితృలోకాన్ని కూడా దాటి పోయింది.
విదేహానాం చ దేవానాం దూరమ్ ఉత్తీర్య దూరగమ్ । దూరాద్ దూరతరం గత్వా కిఞ్చిద్ రుద్ధా బభూవ సా
దేహం లేని దేవతలను దాటి, ఇంకా దూరంగా ప్రయాణించి, దూరాన్ని మించి మరింత దూరానికి వెళ్లి, కొంతకాలం ఆమెలో ఆగిపోవడం జరిగింది.
పశ్చాద్ ఆలోకయామ్ ఆస సమతీతం నభస్తలమ్ । యావన్ న కిఞ్చిచ్ చన్ద్రార్కతారాద్య్ ఆలక్ష్యతే హ్య్ అధః
ఆమె వెనక్కి తిరిగి తాను దాటి వచ్చిన ఆకాశాన్ని చూసింది. ఇకపై క్రింద ఎక్కడా చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు లేదా మరేదైనా కనబడలేదు.
తమస్ స్తిమితగమ్భీరమ్ ఆశాకుహరపూరకమ్ । ఏకార్ణవోదరప్రఖ్యం శిలోదరఘనం స్థితమ్
ఆమె అక్కడ నిశ్చలంగా, లోతుగా ఉన్న చీకటిని చూసింది. ఆ చీకటి అంతటా ఖాళీ స్థలాలతో నిండి, ఒకే సముద్రపు పొత్తికడుపు లా, కొండలోపలి గుహలా ఘనంగా కనిపించింది.
తద్ దేవి భాస్కరాదీనాం క్వాధస్ తేజో గతం వద । శిలాజఠరనిస్స్పన్దం ముష్టిగ్రాహ్యం తమః కుతః
అమ్మా! క్రింద సూర్యాది వెలుగు అంతా ఎక్కడికి పోయిందో చెప్పు. ఈ పర్వతపు పొత్తికడుపు లా నిశ్చలంగా, చేత్తో పట్టుకోదగ్గంతగా ఉన్న ఈ చీకటి ఎలా ఏర్పడింది?
ఏతావతీమ్ ఇమాం వ్యోమ్నః పదవీమ్ ఆగతాసి భోః । అర్కాదీన్య్ అపి తేజాంసి యతో దృశ్యన్త ఏవ నో
నీవు ఈ స్థాయికి, ఈ ఆకాశ మార్గానికి వచ్చేసావు. అందుకే ఇక్కడ సూర్యాది వెలుగులు కనబడటం లేదు.
యథా మహాన్ధకూపాధః ఖద్యోతో నావలోక్యతే । పృష్ఠగేన తథేహాతో నాధస్ సూర్యో ఽవలోక్యతే
ఎలా ఒక లోతైన చీకటి బావిలోనుండి ఒక చిన్న జ్యోతిని చూడలేమో, అలాగే ఇక్కడ నుండి క్రింద చూసినప్పుడు సూర్యుడు కూడా కనబడడు.
అహో ను పదవీమ్ ఏతాం దూరామ్ ఆవామ్ ఉపాగతే । సూర్యో ఽప్య్ అధో ఽణుకణవన్ న మనాగ్ అపి లక్ష్యతే
ఓహో, మనం ఎంత దూరంగా వచ్చామో చూడండి! ఇక్కడ క్రింద సూర్యుడు కూడా ఒక చిన్న బిందువులా కనిపించకుండాపోయాడు.
ఇత ఉత్తరమ్ అన్యా స్యాత్ పదవీ కా ను కీదృశీ । కథం చ పాతనీ భవ్యా కథ్యతామ్ ఇతి దేవి మే
ఇక్కడి నుంచి ముందుకు ఇంకేం దారి ఉంది? అది ఎలా ఉంటుంది? ఇక ముందు పడిపోవడం ఎలా జరుగుతుంది? దయచేసి చెప్పు దేవీ.
ఇత ఉత్తరమ్ అగ్రే తే బ్రహ్మాణ్డపుటకర్పరమ్ । యస్య వజ్రాదయో నామ ధూలిలేశాస్ సముత్థితాః
ఇక్కడి నుంచి ముందుకు నీకు బ్రహ్మాండపు పొర ఎదురవుతుంది. దానినుండి వజ్రపు ధూళి వంటివి పుట్టుకొస్తాయి.
ఇతి ప్రకథయన్త్యౌ తే ప్రాప్తే బ్రహ్మాణ్డకర్పరమ్ । భ్రమర్యావ్ ఇవ శైలస్య కుడ్యం నిబిడమణ్డలమ్
అలా మాట్లాడుకుంటూ వారు బ్రహ్మాండపు పొట్టు దగ్గరికి చేరుకున్నారు. వారు పర్వతపు గట్టైన గోడ చుట్టూ తేనెటీగలు తిరిగినట్టు చుట్టూ తిరిగారు.
అక్లేషేనైవ తే తస్మాన్ నిర్గతే గగనాద్ ఇవ । నిశ్చయత్వం హి యద్ వస్తు తద్ వజ్రగతి నేతరత్
వారు ఎలాంటి కష్టం లేకుండా ఆ పొట్టును దాటి, ఆకాశంలో పోయినట్టు ముందుకు వెళ్లారు. ఎందుకంటే, నిశ్చయంగా ఉన్నది వజ్రంలా దృఢంగా, నిరోధం లేకుండా సాగిపోతుంది.
నిరావరణవిజ్ఞానా సా దదర్శ తతస్ తతః । జలాద్యావరణాన్ పారే బ్రహ్మాణ్డస్యాతిభాసురాన్
అడ్డంకులు లేని జ్ఞానంతో ఆమె అక్కడి నుండి అక్కడికి చూస్తూ, బ్రహ్మాండాన్ని చుట్టుముట్టిన నీటి పొరలకు అటుపక్కన ఉన్న అతి ప్రకాశవంతమైన లోకాలను చూసింది.
బ్రాహ్మాద్ అణ్డాద్ దశగుణం తోయతత్త్వం వ్యవస్థితమ్ । ఆస్థితం వేష్టయిత్వా తత్ త్వగ్ ఇవాక్షోటపృష్ఠగా
బ్రహ్మాండాన్ని దాటి, దాని కంటే పది రెట్లు పెద్దదైన నీటి తత్త్వం చుట్టూ ఉంది. అది బ్రహ్మాండాన్ని పూర్తిగా కప్పేసి, వేరుశెనగ గింజను పొట్టు కప్పినట్టు ఉంది.
తస్మాద్ దశగుణో వహ్నిస్ తస్మాద్ దశగుణో ఽనిలః । తతో దశగుణం వ్యోమ తతః పరమమ్ అమ్బరమ్
అందువల్ల అగ్ని పదింతలు ఎక్కువగా ఉంటుంది; దాని కంటే వాయువు పదింతలు ఎక్కువగా ఉంటుంది; ఆ తరువాత ఆకాశం పదింతలు ఎక్కువగా ఉంటుంది; ఆ తరువాత ఉన్నది పరమమైన ఆకాశం.
తస్మిన్ పరమకే వ్యోమ్ని మధ్యాద్యన్తవికల్పనాః । న కాశ్చన సముద్యన్తి వన్ధ్యాపుత్రకథా ఇవ
ఆ పరమమైన ఆకాశంలో మధ్యం, మొదలు, ముగింపు అనే భావనలు ఎప్పుడూ కలుగవు; అవి వంద్యా స్త్రీ కుమారుని కథలా అసలు ఉండవు.
కేవలం విమలం శాన్తం తద్ అనాది గతభ్రమమ్ । ఆద్యన్తమధ్యరహితం మహత్య్ ఆత్మని తిష్ఠతి
అది శుద్ధమైనది, ప్రశాంతమైనది, ఆది లేనిది, మాయా లేకపోయినది, మొదలు, మధ్య, ముగింపు లేని మహత్తరమైన ఆత్మలో నిలిచి ఉంటుంది.
ఆకల్పమ్ ఉత్తమబలేన శివాపతిశ్ చేత్ తస్మిన్ బలాద్ గరుడకేతురథోత్పతేశ్ చేత్ । తద్ధ్యానతో ఽవలభతే విమలే ఽమ్బరే ఽన్తమ్ ఆకల్పమ్ ఏకజవగామ్య్ అథ మారుతో ఽపి
ఉత్తమమైన బలంతో శివుని అధిపతి గానీ, గరుడధ్వజుడైనవాడు గానీ అందులోకి ఎగిరిపోతే, ఆ పరమమైన ఆకాశాన్ని ధ్యానించటం ద్వారా దాని చివరికి చేరగలడు; అలాగే ఏకాగ్రతతో వేగంగా పోయే వాయువు కూడా అక్కడికి చేరుతుంది.
పృథివ్యప్తేజసామ్ అత్ర నభస్వన్నభసోర్ అపి । యథోత్తరం దశగుణాన్ అతీత్యావరకాన్ క్షణాత్
ఇక్కడ భూమి, నీరు, అగ్ని, గాలి, అంతరిక్షం — ఇవన్నీ ఒక్కొక్కటి ముందున్నదానిని పది రెట్లు మించి, క్షణంలోనే క్రిందివాటిని దాటి పోతాయి.
దదర్శ పరమాకాశం తత్ ప్రమాణవివర్జితమ్ । తథా తతం జగద్ ఇదం యథా తత్రాణుమాత్రకమ్
అతడు కొలవలేని పరమాకాశాన్ని చూశాడు. ఆ పరమాకాశంలో ఈ లోకం ఒక పరమాణువులా వ్యాపించి ఉందని గమనించాడు.
తాదృక్షావరణాన్ సర్గాన్ బ్రహ్మాణ్డేషు దదర్శ సా । కోటిశస్ స్ఫురితా వ్యోమ్ని త్రసరేణుర్ ఇవాతపే
ఆమె బ్రహ్మాండాల్లో అలాంటి ఆవరణ సృష్టులను చూశింది. అవి కోట్లు సంఖ్యలో, ఆకాశంలో ఎండలో మెరుస్తున్న ధూళికణాల్లా కనిపించాయి.
మహాకాశమహామ్భోధౌ మహాశూన్యత్వవారిణి । మహాచిద్ద్రవభావోత్థాన్ బుద్బుదాన్ అర్బుదక్రమాన్
పెద్ద ఆకాశ సముద్రంలో, మహాశూన్యత అనే నీటిలో, మహాచైతన్య స్వరూపం నుంచి పుట్టిన బుడగలు, గుంపులు ఆమె చూసింది.
కాంశ్చిద్ ఆపతతో ఽధస్తాత్ కాంశ్చిచ్ చోపరి గచ్ఛతః । కాంశ్చిత్ తిర్యగ్గతీన్ అన్యాన్ స్థితాన్ స్తబ్ధాన్ స్వసంవిదా
కొంతమంది క్రిందపడుతున్నారు, మరికొందరు పైకి పోతున్నారు, ఇంకొందరు అడ్డదారిలో వెళ్తున్నారు, మరికొందరు మాత్రం తాము తెలుసుకున్న ఆవగాహనలో స్థిరంగా నిలిచిపోతున్నారు.
యత్ర యత్రోదితా సంవిద్ యేషాం యేషాం యథా యథా । తత్ర తత్రోదితం రూపం తేషాం తేషాం తథా తథా
ఎవరికి ఎక్కడ, ఎలా ఆవగాహన కలిగితే, వారిలో వారికీ అక్కడే, అలాగే వారి రూపం కనిపిస్తుంది.
న చైవ తత్ర నామోర్ధ్వం నాధో న చ గమాగమాః । అన్యద్ ఏవ పదం కిఞ్చిద్ అస్మద్దేహాగమం హి తత్
అక్కడ అసలు పైకీ లేదు, క్రిందకీ లేదు, రాకపోకలు కూడా లేవు; అది పూర్తిగా వేరే స్థితి, ఎందుకంటే అది మన దేహం చేరిన స్థానం.
ఉత్పద్యోత్పద్యతే తత్ర స్వయం సంవిత్ స్వభావతః । స్వసఙ్కల్పైశ్ శమం యాతి బాలసఙ్కల్పజాలవత్
అక్కడ ఆవగాహన సహజంగా తానే తాను పుట్టుకొస్తూ ఉంటుంది; మన స్వంత ఆలోచనల వల్ల అది మళ్లీ శాంతిస్తుంది, పిల్లల ఊహల వలె.
కిమ్ అధస్ స్యాత్ కిమ్ ఊర్ధ్వం స్యాత్ కిం తిర్యక్ తత్ర భాసురే । ఇతి బ్రూహి మమ బ్రహ్మన్న్ ఇహైవ యది న స్థితిః
ఈ ప్రకాశవంతమైన విస్తారంలో, పైకి ఏముంటుంది? కింద ఏముంటుంది? పక్కగా ఏముంటుంది? బ్రహ్మన్, ఇక్కడ నిజంగా ఏ స్థిరమైన స్థానం లేకపోతే, దయచేసి నాకీ విషయం చెప్పు.
ససర్వావరణాన్య్ అత్ర మహత్య్ అన్తవివర్జితే । బ్రహ్మణో ఽణ్డాని భాసన్తే వ్యోమ్ని కేశోణ్డుకో యథా
ఈ అపారమైన, అంతులేని విశాలతలో, బ్రహ్మ యొక్క అండాలు వాటి అన్ని పొరలతో కలసి, ఆకాశంలో చిన్న బుడగలలా మెరిసిపోతున్నాయి.