ఏష మే జ్యేష్ఠశర్మాఖ్యః పుత్రో రోదితి మన్దిరే । ఏషా మే జఙ్గలే ధేనుర్ దోఘ్ద్రీ చరతి శాద్వలమ్
ఇది నా పెద్ద కుమారుడు శర్మా ఇంట్లో ఏడుస్తున్నాడు; ఇది నా ఆవు అడవిలోని పచ్చ గడ్డి మేసుకుంటూ పాలిస్తోంది.
గృహే ఽవసన్నం దాహాయ రూక్షం క్షారవిధూసరమ్ । స్వం దేహమ్ ఇహ పఞ్చాఖ్యం పశ్యేమం ప్రఘనం మమ
ఇంట్లో కాల్చడానికి ఉంచిన, పొడి, క్షారపు ధూళితో కప్పబడిన ఈ నా శరీరం, ఐదు భాగాలుగా పిలవబడే, బరువుగా, ఘనంగా ఉంది.
తుమ్బీలతాభిర్ ఉగ్రాభిస్ తృష్ణాభిర్ ఇవ వేష్టితమ్ । మహానసస్థానమ్ ఇదం మమ దేహమ్ ఇవాపరమ్
ఈ వంటగదిని ఉగ్రమైన గుమ్మడికాయ తాడులతో చుట్టిపెట్టినట్లు, దాహాలా నన్ను కప్పేసినట్టు ఉంది; ఈ వంటగది స్థలం కూడా నా మరొక శరీరంలా ఉంది.
ఏతే రోదనతామ్రాక్షా బన్ధవో భువి బన్ధనమ్ । అఙ్గదార్పితరుద్రాక్షా ఆహరన్త్య్ అనలేన్ధనమ్
ఈ బంధువులు ఏడుపుతో కళ్లు ఎర్రగా మారి, ఈ లోకంలో బంధనంగా ఉన్నారు; అంగదాల్లో రుద్రాక్షలు ధరించిన వారు మంటకు కట్టెలు తెస్తున్నారు.
అనారతం శిలాకచ్ఛగుచ్ఛాచ్ఛోటనకారిభిః । తరఙ్గైస్ తుఙ్గితాకారస్పృష్టతీరలతాదలైః
తీరాన ఉన్న లతల ఆకులను ఎత్తైన అలలు తాకుతూ, రాళ్లు, పుటలు గుంపులుగా నిరంతరం కొట్టుకుంటూ ఉంటాయి.
శీకరాకీర్ణపర్యన్తశాద్వలస్థలవేల్లితైః । శిలాఫలహకాస్ఫాలఫేనిలోత్ఫాలశీకరైః
అది చుట్టూ నీటి చిమ్మటలు, ఊగే గడ్డి మచ్చలు, రాళ్లు, పండ్లు, పుటలు తాకి ఏర్పడే నురుగు చినుకులతో నిండిపోయి ఉంటుంది.
తుషారీకృతమధ్యాహ్నదివాకరకరోత్కరైః । ఫుల్లపుష్పోత్కరాసారప్రదానోత్కతటద్రుమైః
మధ్యాహ్న సూర్యకిరణాలు మంచు వలె మెరుపు పంచుతుంటే, ఒడ్డున పుష్పాలతో నిండిన చెట్లు వాటి సౌరభాన్ని ప్రసాదించేందుకు ఉత్సాహంగా నిలిచుంటాయి.
విద్రుమైర్ ఇవ సఙ్క్రాన్తఫుల్లకింశుకకాన్తిభిః । వ్యాప్తయా పుష్పరాశీనాం సముల్లాసనకారిభిః
పువ్వులు విరబూసిన కింశుక చెట్ల కాంతి పగడాల వలె మెరిసిపోతూ, అక్కడ పుష్పరాశులు ఆనందంగా విరివిగా పరచుకున్నట్టు కనిపిస్తాయి.
ఉహ్యమానఫలాపూరసువ్యగ్రగ్రామబాలయా । మహాకలకలావర్తసక్తయా గ్రామ్యకుల్యయా
పల్లె పిల్లలు పండ్లు ఏరడంలో మునిగి, ఊరి వాగులో గొప్ప గోలతో వచ్చే అలల్లో మునిగి పోతున్నారు.
వేష్టితస్ తరలాస్ఫాలజలధౌతతలోపమః । ఘనపత్త్రతరుచ్ఛత్త్రచ్ఛాయాసతతశీతలః
అది వేగంగా తిరిగే నీటితో తడిసిన ఒడ్డులతో చుట్టూ ఉండి, దట్టమైన ఆకుల చెట్ల నీడలో ఎప్పుడూ చల్లగా ఉంటుంది.
అయమ్ ఆలక్ష్యతే పుష్పలతావలనసున్దరః । లలద్గులుచ్ఛకచ్ఛన్నగవాక్షో గృహమణ్డపః
ఇక్కడ పుష్పలతలు చుట్టిన అందమైన గృహమండపం కనిపిస్తుంది; దాని కిటికీలు పై నుంచి వాలిన కొమ్మలతో నీడపడుతున్నాయి.
అత్ర మే సంస్థితో భర్తా జీవాకాశలవాకృతిః । చతుస్సముద్రపర్యన్తమేఖలాయా భువః పతిః
ఇక్కడే నా భర్త ఉన్నాడు; అతని రూపం జీవాకాశపు రేణువులా ఉంది. నాలుగు సముద్రాలతో చుట్టబడిన భూమికి అతనే అధిపతి.
ఆస్మృతం పూర్వమ్ ఏతేన కిలాసీద్ అభివాఞ్ఛితమ్ । శీఘ్రం స్యామ్ ఇవ రాజేతి తీవ్రసంవేగధర్మిణా
ఇదివరకు అతనికి ఎంతో తపనగా, 'నేను త్వరగా రాజు కావాలి' అనే ఆకాంక్ష బలంగా ఉండేది.
దినైర్ అష్టభిర్ ఏవాసౌ తేన రాజ్యం సమృద్ధిమత్ । చిరకాలప్రత్యయదం ప్రాప్తవాన్ పరమేశ్వరి
పరమేశ్వరి, ఆ తపన వల్ల అతడు కేవలం ఎనిమిది రోజుల్లోనే, సాధారణంగా చాలా కాలం పట్టే రాజ్యాన్ని సంపూర్ణంగా పొందాడు.
అత్రాసౌ భర్తృజీవో మే గృహే వ్యోమ్ని స్థితో నృపః । అదృశ్యః ఖే యథా వాయుర్ ఆమోదో వా యథానిలే
ఇక్కడే నా భర్త అయిన రాజు ప్రాణం నా ఇంట్లో, ఆకాశంలో ఉన్నట్లు, కనబడకుండా, ఆకాశంలో గాలి లాగా లేదా గాలిలో పరిమళం లాగానే ఉండిపోయింది.
ఇహైవాఙ్గుష్ఠమాత్రాన్తే తద్ వ్యోమ్నీవ పదం స్థితమ్ । మద్భర్తృరాజ్యం మమ తు గతం యోజనకోటితామ్
ఇక్కడే, వేరే ఎక్కడికీ వెళ్లకుండానే, ఒక అంగుళం పరిమాణంలో ఆ రాజ్యం ఆకాశంలో ఉన్నట్లు స్థిరపడింది. కానీ నా భర్త రాజ్యం మాత్రం కోటి యోజనల దూరం వరకు విస్తరించింది.
ఆవాం ఖమ్ ఏవ తత్ ఖం చ భర్తృరాజ్యం మమేశ్వరి । పూర్ణం సహస్రైశ్ శైలానామ్ అహో మాయేయమ్ ఆతతా
మేమిద్దరం ఆకాశమే, నా భర్త రాజ్యం కూడా ఆకాశమే, అమ్మా. అయినా అది వేల కొండలతో నిండినట్టుగా కనిపిస్తోంది. ఇదెంత అద్భుతమైన మాయో చూడండి!
తద్ దేవి భర్తుర్ నికటం పునర్ గన్తుం మమేప్సితమ్ । తద్ ఏహి తత్ర గచ్ఛావః కిం దూరం వ్యవసాయినామ్
దేవీ, ఇప్పుడు నాకు నా భర్త దగ్గరకు మళ్లీ వెళ్లాలని ఉంది. రా, మనిద్దరం అక్కడికి పోదాం. ధైర్యంగా ఉన్నవారికి దూరం అనేది ఏముంటుంది?
ఇత్య్ ఉక్త్వా ప్రణతా దేవీం సా ప్రవిశ్యాశు మణ్డపమ్ । విహఙ్గీవ తయా సార్ధం పుప్లువే ఽసినిభం నభః
అని చెప్పి ఆ దేవిని నమస్కరించి, వెంటనే ఆ మండపంలోకి ప్రవేశించింది. ఆవిడతో కలిసి, పక్షిలా, కత్తిలా నలుపుగా ఉన్న ఆకాశంలో ఎగిరిపోయింది.
భిన్నాఞ్జనచయప్రఖ్యం సౌమ్యైకార్ణవసున్దరమ్ । నారాయణాఙ్గసదృశం భృఙ్గపృష్ఠామలఛవిమ్
ఆకాశం, విరిగిన మినుము గడ్డలలా, మృదువుగా ఒంటరి సముద్రంతో అందంగా, నారాయణుని శరీరంలా, మిడత వెనుక భాగం వంటి నిర్మలమైన కాంతితో కనిపించింది.
మేఘమార్గమ్ అతిక్రమ్య వాతస్కన్ధావనిం తథా । సౌరం మార్గమ్ అథాక్రమ్య చాన్ద్రం మార్గమ్ అతీత్య చ
ఆమె మేఘాల మార్గాన్ని దాటి, ఆపై గాలివీధిని కూడా దాటి, సూర్యుని మార్గాన్ని దాటి, చంద్రుని మార్గాన్ని కూడా అధిగమించింది.
ధ్రువమార్గోత్తరం గత్వా సాధ్యానాం మార్గమ్ ఏవ చ । సిద్ధానాం సమతీత్యోర్వీమ్ ఉల్లఙ్ఘ్య స్వర్గమణ్డలమ్
పోలారు నక్షత్రం ఉత్తర మార్గాన్ని దాటి, సాధ్య దేవతల మార్గాన్ని కూడా దాటి, సిద్ధుల లోకాన్ని అధిగమించి, భూమిని దాటి, స్వర్గ లోకానికి చేరింది.
బ్రహ్మలోకాన్తరే గత్వా తుషితానాం చ మణ్డలమ్ । గోలోకం శివలోకం చ పితృలోకమ్ అతీత్య చ
బ్రహ్మ లోకంలో లోపలికి వెళ్లి, తుషిత దేవతల ప్రాంతాన్ని చేరి, గోలోకాన్ని, శివలోకాన్ని, పితృలోకాన్ని కూడా దాటి పోయింది.
విదేహానాం చ దేవానాం దూరమ్ ఉత్తీర్య దూరగమ్ । దూరాద్ దూరతరం గత్వా కిఞ్చిద్ రుద్ధా బభూవ సా
దేహం లేని దేవతలను దాటి, ఇంకా దూరంగా ప్రయాణించి, దూరాన్ని మించి మరింత దూరానికి వెళ్లి, కొంతకాలం ఆమెలో ఆగిపోవడం జరిగింది.
పశ్చాద్ ఆలోకయామ్ ఆస సమతీతం నభస్తలమ్ । యావన్ న కిఞ్చిచ్ చన్ద్రార్కతారాద్య్ ఆలక్ష్యతే హ్య్ అధః
ఆమె వెనక్కి తిరిగి తాను దాటి వచ్చిన ఆకాశాన్ని చూసింది. ఇకపై క్రింద ఎక్కడా చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు లేదా మరేదైనా కనబడలేదు.
తమస్ స్తిమితగమ్భీరమ్ ఆశాకుహరపూరకమ్ । ఏకార్ణవోదరప్రఖ్యం శిలోదరఘనం స్థితమ్
ఆమె అక్కడ నిశ్చలంగా, లోతుగా ఉన్న చీకటిని చూసింది. ఆ చీకటి అంతటా ఖాళీ స్థలాలతో నిండి, ఒకే సముద్రపు పొత్తికడుపు లా, కొండలోపలి గుహలా ఘనంగా కనిపించింది.
తద్ దేవి భాస్కరాదీనాం క్వాధస్ తేజో గతం వద । శిలాజఠరనిస్స్పన్దం ముష్టిగ్రాహ్యం తమః కుతః
అమ్మా! క్రింద సూర్యాది వెలుగు అంతా ఎక్కడికి పోయిందో చెప్పు. ఈ పర్వతపు పొత్తికడుపు లా నిశ్చలంగా, చేత్తో పట్టుకోదగ్గంతగా ఉన్న ఈ చీకటి ఎలా ఏర్పడింది?
ఏతావతీమ్ ఇమాం వ్యోమ్నః పదవీమ్ ఆగతాసి భోః । అర్కాదీన్య్ అపి తేజాంసి యతో దృశ్యన్త ఏవ నో
నీవు ఈ స్థాయికి, ఈ ఆకాశ మార్గానికి వచ్చేసావు. అందుకే ఇక్కడ సూర్యాది వెలుగులు కనబడటం లేదు.
యథా మహాన్ధకూపాధః ఖద్యోతో నావలోక్యతే । పృష్ఠగేన తథేహాతో నాధస్ సూర్యో ఽవలోక్యతే
ఎలా ఒక లోతైన చీకటి బావిలోనుండి ఒక చిన్న జ్యోతిని చూడలేమో, అలాగే ఇక్కడ నుండి క్రింద చూసినప్పుడు సూర్యుడు కూడా కనబడడు.
అహో ను పదవీమ్ ఏతాం దూరామ్ ఆవామ్ ఉపాగతే । సూర్యో ఽప్య్ అధో ఽణుకణవన్ న మనాగ్ అపి లక్ష్యతే
ఓహో, మనం ఎంత దూరంగా వచ్చామో చూడండి! ఇక్కడ క్రింద సూర్యుడు కూడా ఒక చిన్న బిందువులా కనిపించకుండాపోయాడు.