కచతి జ్ఞప్తిర్ ఏవేయం జగద్ ఇత్యాదినామభిః । న తు పృథ్వ్యాది సమ్పన్నం సర్గాదావ్ ఏవ కిఞ్చన
ఈ లోకమంటూ, ఇతర పేర్లతో, ఇక్కడ మెరుస్తున్నది కేవలం జ్ఞానం మాత్రమే; సృష్టి ప్రారంభంలో భూమి మొదలైన పదార్థాలతో కూడినదేమీ ఉండదు.
యథా తరఙ్గస్ సరితి భూత్వా భూత్వా పునర్ భవేత్ । విచిత్రాకారకలనాదేశా జాతాస్య్ అలం తథా
ఎలా నది లో తరంగాలు పుట్టి, మళ్లీ మళ్లీ ఏర్పడతాయో, అలాగే ఈ లోకంలో ఎన్నో వింత ఆకారాలు, ఏర్పాట్లు కలుగుతుంటాయి.
ఏవమ్ ఏతజ్ జగన్మాతర్ మయా మృతమ్ ఇహాధునా । మమేదం రాజసం జన్మ తామసం నో న సాత్త్వికమ్
ఇలా, జగతికి తల్లి అయినవాడా, నేను ఇప్పుడు ఇక్కడ చనిపోయాను. నా జన్మం రజోగుణంతో కూడినది, తామసమూ కాదు, సత్త్వగుణమూ కాదు.
బ్రహ్మణస్ త్వ్ అవతీర్ణాయా అష్టౌ జన్మశతాని మే । నానాయోనీన్య్ అతీతాని పశ్యామీవాధునా పురః
బ్రహ్మనుంచి అవతరించినప్పటి నుంచి నాకు ఎనిమిది వందల జన్మలు గడిచిపోయాయి. నేను ఎన్నో రకాల యోనుల్లో పుట్టినదాన్ని ఇప్పుడు నా ముందే చూస్తున్నాను.
సంసారమణ్డలే దేవి కస్మింశ్చిద్ అభవం పురా । లోకాన్తరాబ్జభ్రమరీ విద్యాధరవరాఙ్గనా
దేవీ, ఈ Samsāra చక్రంలో, ఒకప్పుడు నేను వేరే లోకంలో ఉన్న కమలంలో తేనెటీగగా, ఇంకొకసారి విద్యాధరులలో అగ్రగణ్యురాలిగా పుట్టాను.
దుర్వాసనాకలుషితా తతో ఽహం మానుషీ స్థితా । సంసారమణ్డలే ఽన్యస్మింస్ తఙ్గణేశ్వరకామినీ
దుర్వాసనల వల్ల కలుషితమై, తర్వాత నేను మానవ స్త్రీగా జన్మించాను. ఈ Samsāra లో మరొక లోకంలో తంగణేశ్వరుని ప్రియురాలిగా ఉన్నాను.
కరఞ్జకుఞ్జజమ్బీరకదమ్బవనవాసినీ । పత్త్రామ్బరధరా శ్యామా శబర్య్ అహమ్ అథాభవమ్
కరంజ, కుంజ, జంబీర, కదంబ వృక్షాల తోటల్లో నివసిస్తూ, ఆకుల దుస్తులు ధరించి, నల్లని వర్ణంతో ఉన్న నేను అప్పుడప్పుడు శబరీగా మారాను.
వనవాసనయా ముగ్ధా సమ్పన్నాహమ్ అథో లతా । గులుచ్ఛనయనా పత్త్రహస్తా వననివాసినీ
అరణ్యంలో జీవనం వల్ల అమాయకురాలిగా, అక్కడే నివసిస్తూ, లతగా మారాను. గుళుచ్చ ఫలాల్లాంటి కళ్లతో, చేతిలో ఆకులు పట్టుకుని అడవిలో జీవించాను.
పుణ్యాశ్రమలతా సాహం మునిసఙ్గపవిత్రితా । వనాగ్నిదగ్ధా తస్యైవ కన్యాభూవం మహామునేః
పుణ్యాశ్రమంలో పెరిగిన ఆ లత నేనే, మునుల సాంగత్యంతో పవిత్రురాలిని అయ్యాను. అడవి అగ్నిలో కాలిపోయి, ఆ మహామునికి కుమార్తెగా జన్మించాను.
అస్త్రీత్వఫలదాతౄణాం కర్మణాం పరిణామతః । రాజాహం చాభవం శ్రీమాన్ సురాష్ట్రేషు సమాశ్ శతమ్
స్త్రీత్వ ఫలితాన్ని ఇచ్చే పుణ్యకర్మల ఫలంగా, నేను శత సంవత్సరాలు సురాష్ట్రంలో మహిమగల రాజుగా మారాను.
తాలీనాం తలకచ్ఛేషు రాజదుష్కృతదోషతః । నకులీ నవవర్షాణి కుష్ఠనష్టాఙ్గికాభవమ్
తాళిపండ్ల చెట్ల వేరుల మధ్య రాజుల దుష్టకార్యాల వల్ల, తొమ్మిదేళ్లు నేను కుష్టురోగంతో బాధపడే ముంగిసగా జన్మించాను.
వర్షాణ్య్ అష్టౌ సురాష్ట్రేషు దేవి గోత్వం మయా కృతమ్ । సోఢుం దుర్జనదుష్టాజ్ఞబాలగోపాలలీలయా
ఓ దేవీ, సౌరాష్ట్ర దేశంలో ఎనిమిదేళ్లు నేను ఆవుగా పుట్టి, చెడ్డవారి కీడు, తెలియని గోపాలకుల ఆటల బాధను భరించాను.
విహఙ్గ్యా వైరివిన్యస్తా వాగురా విపినావనౌ । క్లేశేన మహతా చ్ఛిన్నా అద్యేమా వాసనా ఇవ
పక్షిగా ఉన్నప్పుడు, శత్రువు వేసిన వలలో అడవి పొలాల్లో చిక్కిపోయి, ఎంతో కష్టపడి బయటపడినట్లు, ఇప్పుడు ఈ వాంఛలు కూడా నశిస్తున్నాయి.
కర్ణికాక్రోడశయ్యాసు విశ్రాన్తమ్ అలినా సహ । పద్మకుడ్మలకోశేషు భుక్తకిఞ్జల్కయా రహః
పద్మపు మొగ్గల్లోని మృదువైన మంచంలో తేనెటీగతో కలిసి విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, లోపల దాగిన పుష్పరేణువును ఆనందంగా ఆస్వాదించాను.
భ్రాన్తమ్ ఉత్తుఙ్గశృఙ్గాసు హరిణ్యా హారినేత్రయా । వనస్థలీషు రమ్యాసు కిరాతహతమర్మయా
ఎత్తయిన కొండ శిఖరాల్లో, ఆకర్షణీయమైన కళ్లున్న చక్కని జింకతో కలిసి అడవి పొదల్లో సంచరిస్తూ, ఓ వేటగాడు నా ప్రాణస్థానంలో బలంగా గాయపరిచాడు.
దృష్టమ్ అష్టాసు దిక్ష్వ్ అబ్ధికల్లోలైర్ ఉహ్యమానయా । మత్స్యాశ్వకచ్ఛపాస్ఫోటరటనాటనతాడనమ్
ఎనిమిది దిక్కులలోను, సముద్రపు అలలు నన్ను ఎక్కడికక్కడికి తడుముతూ, చేపలు, కుదిరాళ్లు, గుర్రాలు చప్పుళ్లు, అరుపులు, కొట్టుకునే శబ్దాలతో నన్ను చుట్టుముట్టాయి.
పీతం చర్మణ్వతీతీరే గాయన్త్యా మధురస్వనమ్ । సారతస్ సురతే స్వైరం సమన్తాత్ సాధురఞ్జితః
ఒక దట్టమైన నది ఒడ్డున, మధురమైన స్వరంతో పాడుతూ, మంచి మనుషుల మధ్య ఆనందంగా, స్వేచ్ఛగా సుఖాన్ని అనుభవించాను.
తాలీతమాలకుఞ్జేషు తరలానననేత్రయా । క్షీవయేక్షణవిక్షోభైః కృతం కాన్తావలోకనమ్
తాళ్ళు, తమాల చెట్ల తోటల్లో, చంచలమైన ముఖం, కళ్లున్న స్త్రీతో కలిసి, ఆమె చూపుల మత్తులో నా ప్రియురాలిని ముచ్చటగా తిలకించాను.
కనకస్యన్దసన్దోహసున్దరైర్ అఙ్కపఙ్కజైః । స్వర్గాప్సరోఽమ్బుజిన్యాశుతోషితా సురషట్పదా
పసిడి ప్రవాహంలా మెరిసే తొడలతో, ఆ పరమ అందమైన ఆకాశ నదిలోని అప్సరసిని చూసి, దేవతలు తేనెటీగలవలె ఆనందంతో మునిగిపోయారు.
మణికాఞ్చనమాణిక్యముక్తానికరభూతలే । కల్పద్రుమవనే మేరోర్ యూనా సహ రతం కృతమ్
మణులు, బంగారం, వజ్రాలు, ముత్యాలతో అలంకరించబడిన మేరు పర్వతంలోని కల్పవృక్షాల అడవిలో, ఒక యువతితో కలసి ఆనందంగా విహరించాను.
కల్లోలాకులకచ్ఛాసు లసద్గులుగులాసు చ । వేలావనగుహాస్వ్ అబ్ధేశ్ చిరం కూర్మతయా స్థితమ్
తీర ప్రాంతపు అలల మధ్య, ప్రతిధ్వనించే అడవులలో, సముద్రపు గుహల్లో, నేను చాలా కాలం తాబేలు వలె నిశ్చలంగా ఉండిపోయాను.
నలినీనాలదోలాసు దోలనం సరసానిలమ్ । చలత్పత్త్రసజాలాసు రాజహంసతయా కృతమ్
తాలూకు సరస్సులో, తేలియాడే కమల కాండాలలో, అలలు తాకే సన్నని గాలిలో, కదిలే ఆకుల మధ్య, నేను రాజహంసలా ఆనందంగా ఆడుకున్నాను.
శాద్వలీదలదోలానామ్ ఆన్దోలనవినిద్రతామ్ । మషకస్య మయాలోక్య దీనం మషికయా స్థితమ్
పచ్చిక ఆకుల ఊగింపులో, అలసిపోయిన ఒక దోమ తన జతతో కలిసి, దురదృష్టంగా అక్కడ నిశ్చలంగా ఉండటం నేను చూశాను.
తరత్తారతరఙ్గాసు చఞ్చద్వీచ్యగ్రచుమ్బనైః । భ్రాన్తం శైలస్రవన్తీషు జలవఞ్జులబాలయా
పర్వత ప్రవాహాలలో, అలలు తడుముకుంటూ, తుళ్ళే తరంగాల చుంబనంతో, నీటిలో పెరిగే కొమ్మలతో కలిసి నేను తిరిగాను.
గన్ధమాదనమన్దారమన్దిరే మదనాతురః । పతితః పాదయోః పూర్వం విద్యాధరకుమారకః
గంధమాదనము, మందారము అనే సుగంధ భవనాల్లో, కామంతో మత్తులో ఉన్న విద్యాధర కుమారుడు ఆమె పాదాల దగ్గర పడిపోయాడు.
కీర్ణకర్పూరపూతేషు తల్పేషు వ్యసనాతురా । చిరం విలులితాస్మీన్దోర్ బిమ్బేష్వ్ ఇవ శశిప్రభా
కర్పూరం చల్లిన మంచాలపై, వ్యాకులతతో నేను చాలా కాలం అల్లాడుతూ, అద్దాల్లో ప్రతిబింబించే చంద్రకాంతిలా ఒడిదుడుకుగా పడ్డాను.
యోనిష్వ్ అనేకవిధదుఃఖశతాన్వితాసు భ్రాన్తం మయోన్నమనసన్నమనాకులాఙ్గ్యా । సంసారదీర్ఘసరితశ్ చలయా లహర్యా దుర్వారవాతహరిణీసరణక్రమేణ
ఎన్నో జన్మల్లో అనేక విధాలుగా వచ్చిన బాధలతో నా మనసు అయోమయంగా, ఎప్పుడూ పైకి దిగిపోయేలా, నా అవయవాలు కలవరంగా ఉండేవి. అలా నేను ఈ సాంసారిక జీవన నదిలో, అదృష్టం అనే గాలి ఊదుతూ, ఆ ప్రవాహంలో ఆపలేని విధంగా కొట్టుకుపోతూ పోయాను.
వజ్రాఙ్గసారాద్ బ్రహ్మాణ్డకుడ్యాన్ నిబిడమణ్డలాత్ । కోటియోజనసంవిష్టాత్ కథం తే నిర్గతే ఉభే
వజ్రంలా గట్టి బలమైన ఆ బ్రహ్మాండపు గోడల నుంచి, కోటి యోజనల పొడవున విస్తరించిన ఆ దట్టమైన గోపురం నుంచి, మీరు ఇద్దరూ ఎలా బయటకు వచ్చారు?
క్వ బ్రహ్మాణ్డం క్వ తద్భిత్తిః క్వాత్రాసౌ వజ్రసారతా । కిలావశ్యం స్థితే దేవ్యావ్ అన్తఃపురవరామ్బరే
బ్రహ్మాండం ఎక్కడ ఉంది? దాని గోడ ఎక్కడ ఉంది? ఆ వజ్రంలా గట్టి స్థితి ఎక్కడ ఉంది? దేవీ, మీరు ఇద్దరూ తప్పక రాజప్రాసాదపు లోపలి ఆకాశంలోనే ఉన్నారు.
తస్మిన్న్ ఏవ గిరిగ్రామే తస్మిన్న్ ఏవాలయామ్బరే । బ్రాహ్మణస్ స వసిష్ఠాఖ్య ఆస్వాదయతి రాజతామ్
అదే పర్వత గ్రామంలో, అదే ఇంట్లో, వసిష్ఠుడు అనే బ్రాహ్మణుడు తన రాజ్యాన్ని ఆస్వాదిస్తూ ఉన్నాడు.