భోగకల్లోలవలనావికలాకులచేతనః । జాడ్యజర్జరచిద్వృత్తిస్ సంసారామ్భోధికచ్ఛపః
ఆనందాల అలలు, చక్రవాతాల వల్ల మనస్సు కలవరపడుతూ, మాంద్యం వల్ల అతని ప్రవర్తన ముదిరిపోయి, ఈ సంసార సముద్రంలో తాబేలు లాగా ఉన్నాడు.
చిత్రాణి రాజకార్యాణి కుర్వన్న్ అత్యాకులాన్య్ అపి । సుప్తః తేజస్స్థితతయా న జాగర్తి భవభ్రమే
ఎన్ని కష్టమైన రాజకార్యాలు చేసినా, తన వెలుగులో స్థిరంగా నిద్రలో ఉన్నట్టుగా, ఈ సంసార మాయలోంచి లేచి చూడడు.
ఈశ్వరో ఽహమ్ అహం భోగీ సిద్ధో ఽహం బలవాన్ సుఖీ । ఇత్య్ అనన్తమహారజ్జ్వా వలితో వశతాం గతః
"నేనే అధిపతి, నేనే అనుభవించేవాడు, నేనే సిద్ధుడిని, బలవంతుడిని, సుఖంగా ఉన్నాను" అని అనుకుంటూ, అంతులేని గొప్ప గొలుసుతో బంధించబడి, దాని ఆధీనంలోకి వచ్చాడు.
తత్ కస్య వద భర్తుస్ త్వాం సమీపే వరవర్ణిని । వాత్యా వనాన్తరం గన్ధలేఖామ్ ఇవ వనాన్ నయే
అందమైనవాడా, చెప్పు చూద్దాం, ఏ భర్త నిన్ను దగ్గరకి తీసుకువస్తున్నాడు? అడవిలో గాలి పరిమళాన్ని ఒకచోట నుంచి ఇంకొకచోటికి తీసుకెళ్లినట్టు ఎవరు నిన్ను ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారు?
అన్య ఏవ స సంసారస్ సేవ్యో బ్రహ్మాణ్డమణ్డపః । అన్యా ఏవ చ తా వత్సే వ్యవహారపరమ్పరాః
పిల్లా, ఈ లోకమే వేరేలా ఉంది — ఇది బ్రహ్మాండపు సభగది లాంటిది. మనం చూస్తున్న ఈ అన్ని వ్యవహారాల పరంపరలు కూడా వేరే విధంగా ఉంటాయి.
సంసారమణ్డలానీహ తాని పార్శ్వే స్థితాన్య్ అపి । నూనం యోజనకోటీనాం కోటయస్ తేష్వ్ ఇహాన్తరమ్
ఈ సంసారపు వలయాలు మనకు దగ్గరగా కనిపించినా, వాస్తవానికి అవి కోట్ల కొద్దీ యోజనల దూరంలో వేరుగా ఉన్నాయి.
ఆకాశమాత్రమ్ ఏతేషామ్ ఇదం పశ్య వపుః పురః । మేరుమన్దరకోటీనాం కోటయస్ తేష్వ్ ఇహ స్థితాః
ఇవి మన ముందున్న రూపాలు నిజానికి ఖాళీ ఆకాశమే. వాటి లోపల కోట్ల కొద్దీ మేరు, మందర పర్వతాలు నిలిచివున్నాయి.
పరమాణౌ పరమాణౌ సర్గవర్గా నిరర్గలమ్ । మహాచితస్ స్ఫురన్త్య్ అన్తా రుచీవ త్రసరేణవః
ప్రతి పరమాణువులో సృష్టుల సమూహాలు ఎలాంటి అడ్డంకీ లేకుండా ఉద్భవిస్తుంటాయి. మహాచైతన్యపు అంచున అవి వెలుగు రేణువుల్లా మెరిసిపోతుంటాయి.
మహారమ్భగురూణ్య్ ఏవమ్ అపి బ్రహ్మాణ్డకాని చ । తులాయాం ధానకామాత్రమ్ అపి తాని భవన్తి నో
ఎంత పెద్దదైనా, ఆ మహా బ్రహ్మాండాలు మొదట్లో ఎంత విస్తారంగా ఉన్నా, తులలో వేసిన నువ్వు గింజ బరువుకైనా అవి సరిపోవు.
నానారత్నాచలోద్ద్యోతో వనవద్ భాతి ఖే యథా । పృథ్వ్యాదిభూతరహితా జగద్వద్ భాతి చిత్ తథా
ఎలా అనేక రత్నపర్వతాలు, అడవులు ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తాయో, అలాగే భూమి మొదలైన పదార్థాలు లేకపోయినా, చైతన్యం ఈ లోకంలా వెలిగిపిస్తుంది.
కచతి జ్ఞప్తిర్ ఏవేయం జగద్ ఇత్యాదినామభిః । న తు పృథ్వ్యాది సమ్పన్నం సర్గాదావ్ ఏవ కిఞ్చన
ఈ లోకమంటూ, ఇతర పేర్లతో, ఇక్కడ మెరుస్తున్నది కేవలం జ్ఞానం మాత్రమే; సృష్టి ప్రారంభంలో భూమి మొదలైన పదార్థాలతో కూడినదేమీ ఉండదు.
యథా తరఙ్గస్ సరితి భూత్వా భూత్వా పునర్ భవేత్ । విచిత్రాకారకలనాదేశా జాతాస్య్ అలం తథా
ఎలా నది లో తరంగాలు పుట్టి, మళ్లీ మళ్లీ ఏర్పడతాయో, అలాగే ఈ లోకంలో ఎన్నో వింత ఆకారాలు, ఏర్పాట్లు కలుగుతుంటాయి.
ఏవమ్ ఏతజ్ జగన్మాతర్ మయా మృతమ్ ఇహాధునా । మమేదం రాజసం జన్మ తామసం నో న సాత్త్వికమ్
ఇలా, జగతికి తల్లి అయినవాడా, నేను ఇప్పుడు ఇక్కడ చనిపోయాను. నా జన్మం రజోగుణంతో కూడినది, తామసమూ కాదు, సత్త్వగుణమూ కాదు.
బ్రహ్మణస్ త్వ్ అవతీర్ణాయా అష్టౌ జన్మశతాని మే । నానాయోనీన్య్ అతీతాని పశ్యామీవాధునా పురః
బ్రహ్మనుంచి అవతరించినప్పటి నుంచి నాకు ఎనిమిది వందల జన్మలు గడిచిపోయాయి. నేను ఎన్నో రకాల యోనుల్లో పుట్టినదాన్ని ఇప్పుడు నా ముందే చూస్తున్నాను.
సంసారమణ్డలే దేవి కస్మింశ్చిద్ అభవం పురా । లోకాన్తరాబ్జభ్రమరీ విద్యాధరవరాఙ్గనా
దేవీ, ఈ Samsāra చక్రంలో, ఒకప్పుడు నేను వేరే లోకంలో ఉన్న కమలంలో తేనెటీగగా, ఇంకొకసారి విద్యాధరులలో అగ్రగణ్యురాలిగా పుట్టాను.
దుర్వాసనాకలుషితా తతో ఽహం మానుషీ స్థితా । సంసారమణ్డలే ఽన్యస్మింస్ తఙ్గణేశ్వరకామినీ
దుర్వాసనల వల్ల కలుషితమై, తర్వాత నేను మానవ స్త్రీగా జన్మించాను. ఈ Samsāra లో మరొక లోకంలో తంగణేశ్వరుని ప్రియురాలిగా ఉన్నాను.
కరఞ్జకుఞ్జజమ్బీరకదమ్బవనవాసినీ । పత్త్రామ్బరధరా శ్యామా శబర్య్ అహమ్ అథాభవమ్
కరంజ, కుంజ, జంబీర, కదంబ వృక్షాల తోటల్లో నివసిస్తూ, ఆకుల దుస్తులు ధరించి, నల్లని వర్ణంతో ఉన్న నేను అప్పుడప్పుడు శబరీగా మారాను.
వనవాసనయా ముగ్ధా సమ్పన్నాహమ్ అథో లతా । గులుచ్ఛనయనా పత్త్రహస్తా వననివాసినీ
అరణ్యంలో జీవనం వల్ల అమాయకురాలిగా, అక్కడే నివసిస్తూ, లతగా మారాను. గుళుచ్చ ఫలాల్లాంటి కళ్లతో, చేతిలో ఆకులు పట్టుకుని అడవిలో జీవించాను.
పుణ్యాశ్రమలతా సాహం మునిసఙ్గపవిత్రితా । వనాగ్నిదగ్ధా తస్యైవ కన్యాభూవం మహామునేః
పుణ్యాశ్రమంలో పెరిగిన ఆ లత నేనే, మునుల సాంగత్యంతో పవిత్రురాలిని అయ్యాను. అడవి అగ్నిలో కాలిపోయి, ఆ మహామునికి కుమార్తెగా జన్మించాను.
అస్త్రీత్వఫలదాతౄణాం కర్మణాం పరిణామతః । రాజాహం చాభవం శ్రీమాన్ సురాష్ట్రేషు సమాశ్ శతమ్
స్త్రీత్వ ఫలితాన్ని ఇచ్చే పుణ్యకర్మల ఫలంగా, నేను శత సంవత్సరాలు సురాష్ట్రంలో మహిమగల రాజుగా మారాను.
తాలీనాం తలకచ్ఛేషు రాజదుష్కృతదోషతః । నకులీ నవవర్షాణి కుష్ఠనష్టాఙ్గికాభవమ్
తాళిపండ్ల చెట్ల వేరుల మధ్య రాజుల దుష్టకార్యాల వల్ల, తొమ్మిదేళ్లు నేను కుష్టురోగంతో బాధపడే ముంగిసగా జన్మించాను.
వర్షాణ్య్ అష్టౌ సురాష్ట్రేషు దేవి గోత్వం మయా కృతమ్ । సోఢుం దుర్జనదుష్టాజ్ఞబాలగోపాలలీలయా
ఓ దేవీ, సౌరాష్ట్ర దేశంలో ఎనిమిదేళ్లు నేను ఆవుగా పుట్టి, చెడ్డవారి కీడు, తెలియని గోపాలకుల ఆటల బాధను భరించాను.
విహఙ్గ్యా వైరివిన్యస్తా వాగురా విపినావనౌ । క్లేశేన మహతా చ్ఛిన్నా అద్యేమా వాసనా ఇవ
పక్షిగా ఉన్నప్పుడు, శత్రువు వేసిన వలలో అడవి పొలాల్లో చిక్కిపోయి, ఎంతో కష్టపడి బయటపడినట్లు, ఇప్పుడు ఈ వాంఛలు కూడా నశిస్తున్నాయి.
కర్ణికాక్రోడశయ్యాసు విశ్రాన్తమ్ అలినా సహ । పద్మకుడ్మలకోశేషు భుక్తకిఞ్జల్కయా రహః
పద్మపు మొగ్గల్లోని మృదువైన మంచంలో తేనెటీగతో కలిసి విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, లోపల దాగిన పుష్పరేణువును ఆనందంగా ఆస్వాదించాను.
భ్రాన్తమ్ ఉత్తుఙ్గశృఙ్గాసు హరిణ్యా హారినేత్రయా । వనస్థలీషు రమ్యాసు కిరాతహతమర్మయా
ఎత్తయిన కొండ శిఖరాల్లో, ఆకర్షణీయమైన కళ్లున్న చక్కని జింకతో కలిసి అడవి పొదల్లో సంచరిస్తూ, ఓ వేటగాడు నా ప్రాణస్థానంలో బలంగా గాయపరిచాడు.
దృష్టమ్ అష్టాసు దిక్ష్వ్ అబ్ధికల్లోలైర్ ఉహ్యమానయా । మత్స్యాశ్వకచ్ఛపాస్ఫోటరటనాటనతాడనమ్
ఎనిమిది దిక్కులలోను, సముద్రపు అలలు నన్ను ఎక్కడికక్కడికి తడుముతూ, చేపలు, కుదిరాళ్లు, గుర్రాలు చప్పుళ్లు, అరుపులు, కొట్టుకునే శబ్దాలతో నన్ను చుట్టుముట్టాయి.
పీతం చర్మణ్వతీతీరే గాయన్త్యా మధురస్వనమ్ । సారతస్ సురతే స్వైరం సమన్తాత్ సాధురఞ్జితః
ఒక దట్టమైన నది ఒడ్డున, మధురమైన స్వరంతో పాడుతూ, మంచి మనుషుల మధ్య ఆనందంగా, స్వేచ్ఛగా సుఖాన్ని అనుభవించాను.
తాలీతమాలకుఞ్జేషు తరలానననేత్రయా । క్షీవయేక్షణవిక్షోభైః కృతం కాన్తావలోకనమ్
తాళ్ళు, తమాల చెట్ల తోటల్లో, చంచలమైన ముఖం, కళ్లున్న స్త్రీతో కలిసి, ఆమె చూపుల మత్తులో నా ప్రియురాలిని ముచ్చటగా తిలకించాను.
కనకస్యన్దసన్దోహసున్దరైర్ అఙ్కపఙ్కజైః । స్వర్గాప్సరోఽమ్బుజిన్యాశుతోషితా సురషట్పదా
పసిడి ప్రవాహంలా మెరిసే తొడలతో, ఆ పరమ అందమైన ఆకాశ నదిలోని అప్సరసిని చూసి, దేవతలు తేనెటీగలవలె ఆనందంతో మునిగిపోయారు.
మణికాఞ్చనమాణిక్యముక్తానికరభూతలే । కల్పద్రుమవనే మేరోర్ యూనా సహ రతం కృతమ్
మణులు, బంగారం, వజ్రాలు, ముత్యాలతో అలంకరించబడిన మేరు పర్వతంలోని కల్పవృక్షాల అడవిలో, ఒక యువతితో కలసి ఆనందంగా విహరించాను.