లక్షయోజనవిస్తీర్ణామ్ ఆకీర్ణాం చ రజోలవైః । నానాజనపదవ్యూహస్థిరావశ్యాయశీకరామ్
అది లక్ష యోజనాల పొడవుగా విస్తరించి, దుమ్ము కణాలతో నిండిపోయి, ఎన్నో ప్రాంతాల సరైన ఏర్పాటుతో స్థిరంగా ఉండి, మంచు తడి తడిపించబడింది.
ద్వీపాత్ తు ద్విగుణం సాలం లవణార్ణవలేఖయా । దధత్యా వలితాం బాహ్యే ప్రకోష్ఠమ్ ఇవ కమ్బునా
ఆ ద్వీపాన్ని దాటి, దాని కంటే రెట్టింపు పరిమాణంలో, ఉప్పు సముద్రపు వలయము బయట నుంచి చేతి మడమలా వంపుగా చుట్టి ఉంది.
తతో ఽపి ద్విగుణం దేహం దధత్యా వలయాకృతిమ్ । జగద్భుజలతావ్యాప్తాం శాకాఖ్యద్వీపలేఖయా
అదికూడా దాటి, మళ్లీ రెట్టింపు పరిమాణంలో, వడివడిగా ఉన్న వలయంలా, ప్రపంచపు కొమ్మల్లా వ్యాపించిన శాక ద్వీపపు నీటితో నిండిన వలయము ఉంది.
తతో ఽపి ద్విగుణాకారధారిణ్యా పరివేష్టితామ్ । ప్రత్యగ్రక్షీరపూర్ణాబ్ధిలేఖయా స్వాదుశీతయా
అదికూడా దాటి, మళ్లీ రెట్టింపు పరిమాణంలో, తాజా, చల్లని పాలు సముద్రంతో నిండిన వలయము చుట్టూ ఉంది.
తతో ఽపి ద్విగుణాకారధారిణ్యా పరివేష్టితామ్ । నానాజనాలఙ్కృతయా కుశాఖ్యద్వీపలేఖయా
అది దాటి, దానికన్నా రెండింతలు పెద్దదిగా, అనేక జాతులవారు నివసించే, కుశద్వీపం అనే వలయంతో ఆ ప్రాంతం చుట్టబడింది.
తతో ఽపి ద్విగుణాకారం ధారయన్త్యా వివేష్టితామ్ । దధ్యబ్ధిలేఖయా నిత్యం సన్తర్పితసురౌఘయా
అదికూడా దాటి, మళ్ళీ రెండింతలు పెద్దదిగా, దేవతలకు ఎప్పుడూ పోషణనిచ్చే పెరుగు సముద్రపు వలయంతో ఆ ప్రాంతం చుట్టబడింది.
తతః క్రౌఞ్చాభిధద్వీపలేఖయైవమ్ప్రమాణయా । వేష్టితాం ఖాతఖదయా నవాం నృపపురీమ్ ఇవ
తర్వాత, అదే పరిమాణంలో ఉన్న క్రౌంచద్వీప వలయంతో, కొత్తగా నిర్మించిన రాజధానిలా, ఆ ప్రాంతం ఖాతఖద అనే వలయంతో చుట్టబడింది.
తతో ఽపి చ ఘృతామ్భోధిలేఖయైవమ్ప్రమాణయా । తతో ఽపి శల్మలిద్వీపలేఖయామరపూర్ణయా
అదికూడా దాటి, అదే పరిమాణంలో ఉన్న నెయ్యి సముద్రపు వలయంతో, ఆ తరువాత అమరులతో నిండిన శల్మలిద్వీప వలయంతో ఆ ప్రాంతం చుట్టబడింది.
తతస్ సురామహామ్భోధిలేఖయా పుష్పశుభ్రయా । శేషస్య దేహలతయా హరిమూర్తిమ్ ఇవాశ్రితామ్
తర్వాత, దేవతల మహాసముద్రపు తెల్లని పరిమితి గీతతో, శేషుని శరీరాన్ని ధరించి, ఆ రూపం హరిదేవుని రూపంలా కనిపించింది.
తతో గోమేదకద్వీపలేఖయైవమ్ప్రమాణయా । ఇక్షూదలేఖయాప్య్ ఏవం హిమవత్సానుశుద్ధయా
తరువాత, గోమేదక ద్వీపానికి సమానమైన పరిమితి గీతతో, అలాగే హిమవంతు పర్వతాలపైని స్వచ్ఛమైన చెరకు గీతతో అలంకరించబడింది.
తతో ఽపి పుష్కరద్వీపలేఖయా ద్విగుణస్థయా । అన్తే స్వాదూదకామ్భోధిలేఖయైవమ్ప్రమాణయా
ఆ తరువాత, పుష్కర ద్వీపానికి రెట్టింపు పరిమితి గీతతో, చివరగా తీపి నీటి సముద్రపు పరిమితి గీతతో అలంకరించబడింది.
సప్తస్వ్ అర్ణవలేఖాసు నైరృతే కకుబన్తరే । జలేన్ధనజ్వలజ్జ్వాలవడవాగ్నికణాఙ్కితామ్
ఏడు సముద్ర గీతల మధ్య, దక్షిణ పడమర దిశలో, నీటిలో దహనమైన ఇంధనం లాంటి అగ్ని జ్వాలల చినుకులతో అది గుర్తించబడింది.
తతో ఽపి కోటిదశకం తప్తకాఞ్చనకాన్తయా । వలితాం కాన్తిశాలిన్యా భువా గీర్వాణభోగ్యయా
అప్పుడతను, కోటి పట్టు పొడవుగా, వేడి బంగారం వలె మెరిసిపోతూ, వంకరగా, అద్భుతమైన కాంతితో, దేవతలు ఆనందించదగిన భూమిని చూశాడు.
అథ సప్తార్ణవద్వీపహేమోర్వీణాం ప్రమాణతః । తతో దశగుణేనాధః పాతాలతలగామినా
ఆ తరువాత, ఏడు సముద్ర ద్వీపాలు, బంగారు భూములు ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నాయో, వాటి కంటే పది రెట్లు ఎక్కువగా క్రిందికి, పాతాళానికి వ్యాపించి ఉంది.
నిఖాతవలయేనోచ్చైశ్ శ్వభ్రసమ్భారరూపిణా । పాతాలగమమార్గేణ వలితాం భయదాత్మనా
పాతాళానికి వెళ్లే మార్గంలో, లోతుగా పాతిన వలయంలా, గొప్ప గుహల సముదాయంలా, భయంకరమైన రూపంలో వంకరగా విస్తరించి ఉంది.
ఏతస్మాత్ ఖలు సర్వస్మాత్ తతో దశగుణోచ్చయా । ఆవ్యోమ సచతుర్దిక్కం శ్వభ్రసమ్భారభీమయా
ఇవి అన్నిటి కంటే పది రెట్లు ఎత్తుగా, నాలుగు దిక్కులకూ వ్యాపించి, గుహల సముదాయాలతో భయంకరంగా ఉన్న ఆకాశం ఉంది.
అర్ధే మ్లానతమోరూపలగ్ననీలోత్పలస్రజా । నానామాణిక్యశిఖరకల్హారకుముదాబ్జయా
అర్ధంగా వాడిపోయిన చీకటి వర్ణంతో కూడిన నీలకమలాల హారాన్ని ధరించి, వివిధ రకాల మాణిక్యాల శిఖరాలతో, కలహారాలు, కుముదాలు, పద్మాలతో అలంకరించబడినదిగా ఉంది.
లోకాలోకాచలోత్తాలవిపులాట్టాలమాలయా । వలితాం త్రిజగల్లక్ష్మీధమ్మిల్లవలనామ్ ఇవ
లోకలోక పర్వతశ్రేణి విశాలంగా చుట్టుముట్టి, ఆ ఎత్తయిన శిఖరాలు మూడు లోకాల ఐశ్వర్యానికి వాలిన జడలవలె కనబడుతున్నాయి.
ఏతస్మాద్ అథ సర్వస్మాత్ తతో దశగుణాత్మనా । అజ్ఞాతభూతసఞ్చారనామ్నారణ్యేన పాలితామ్
ఇవి అన్నిటి కంటే పది రెట్లు గొప్పదిగా, 'తెలియని జీవుల సంచారం' అనే పేరుగల అరణ్యం ఉంది; అది అందరినీ కాపాడుతుంది.
ఏతస్మాద్ అథ సర్వస్మాత్ తతో దశగుణాత్మనా । నభసేవ చతుర్దిక్కం వ్యాప్తాం నిర్మలవారిణా
ఇవి అన్నిటి కంటే పది రెట్లు గొప్పదిగా, ఆ అరణ్యం నిర్మలమైన నీరు ఆకాశాన్ని నింపినట్లు నాలుగు దిక్కులకూ వ్యాపించి ఉంది.
ఏతస్మాద్ అథ సర్వస్మాత్ తతో దశగుణాత్మనా । మేర్వాదిద్రావణోత్కేన జ్వాలాజాలేన మాలితామ్
ఇవి అన్నిటిని మించి, దశపాటు గొప్పదైన ఆ తత్త్వాన్ని, మేరు వంటి పర్వతాల్ని కూడా కరిగించగల అగ్నిజ్వాలలు చుట్టుముట్టి ఉన్నాయి.
ఏతస్మాద్ అథ సర్వస్మాత్ తతో దశగుణాత్మనా । మేర్వాద్య్ అప్య్ అచలనీకం నయతా తృణపాంసువత్
ఇవి అన్నిటిని మించి, దశపాటు గొప్పదైన ఆ తత్త్వం, మేరు వంటి అచల పర్వతాల్నీ గడ్డి తునకలూ, దుమ్ము ముక్కలవలె సులభంగా కదిలించగలదు.
వహతాద్రీన్ద్రవిస్ఫోటకారిదార్వాగ్నిహారిణా । నిశ్శూన్యత్వాద్ అశబ్దేన మరుతా పరితో వృతామ్
పర్వతాలను పగలగొట్టి, అగ్నిని మోసుకెళ్లగల గాలి, తన ఖాళీ స్వభావం వల్ల శబ్దం లేకుండా, అన్ని వైపులా ఆ తత్త్వాన్ని చుట్టుముట్టి ఉంది.
ఏతస్మాద్ అథ సర్వస్మాత్ తతో దశగుణాత్మనా । పరితో వలితాం వ్యోమ్నా నిశ్శూన్యేనైకరూపిణా
ఇవి అన్నిటిని మించి, దశపాటు గొప్పదైన ఆ తత్త్వాన్ని, ఖాళీగా ఒక్కటే స్వరూపంగా ఉన్న ఆకాశం అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి ఉంది.
అథ యోజనలక్షాణాం శతేన ఘనరూపిణా । వ్యాప్తాం బ్రహ్మాణ్డఖణ్డేన హైమేన రవిపర్వణా
తర్వాత, వంద యోజనాల పొడవుతో, ఘనంగా, దృఢంగా ఉండే ఆ ప్రాంతాన్ని, బంగారు సూర్య కిరీటంతో అలంకరించబడిన బ్రహ్మాండపు భాగం పూర్తిగా కప్పేసింది.
ఇతి జలధిమహాద్రిలోకపాల త్రిదశపురామ్బరభూతలప్రణీతమ్ । జగదుదరమ్ అవేక్ష్య మానుషీ ప్రాగ్ భువి నిజమన్దిరకోటరం దదర్శ
అలా, సముద్రం, గొప్ప పర్వతాలు, దిక్పాలకులు, దేవతల నగరాలు, ఆకాశం, భూమి కలిపి ఏర్పడిన ఈ లోకాన్ని చూసిన ఆమె, భూమిపై తన ఇంటి గదిని గుర్తించింది.
తతో దదృశతుస్ సద్మ స్వమ్ ఏవ సిద్ధయోషితౌ । అదృశ్యే ఏవ లోకస్య మణ్డపం బ్రాహ్మణాస్పదమ్
ఆ తరువాత, ఆ ఇద్దరు సిద్ధ యోగినులు తమ ఇంటిని చూశారు. అది లోకానికి కనబడని మంటపంలా, బ్రహ్మను చేరుకునే స్థలంలా ఉంది.
చిన్తావిధురదాసీకం బాష్పక్లిన్నాఙ్గనాముఖమ్ । విధ్వస్తప్రాయరచనం శీర్ణపత్త్రామ్బుజోపమమ్
ఆ ఇంటిలో ఆందోళనతో ఉన్న పనివాళ్లు, కన్నీటితో తడిసిన మహిళల ముఖాలు, ఎక్కువ భాగం ధ్వంసమైన నిర్మాణం, వాడిపోయిన తామరపువ్వు లాంటి రూపం కనిపించాయి.
నష్టోత్సవపురప్రాయమ్ అగస్త్యాన్తమ్ ఇవార్ణవమ్ । గ్రీష్మదగ్ధమ్ ఇవోద్యానం విద్యుద్దగ్ధమ్ ఇవ ద్రుమమ్
ఆ ఇంటి పరిస్థితి పండుగలు పోయిన ఊరిలా, అగస్త్యుడు సముద్రాన్ని త్రాగిన తర్వాత మిగిలిన సముద్రంలా, వేసవిలో కాలిపోయిన తోటలా, మెరుపు కొట్టిన చెట్టులా కనిపించింది.
వాతచ్ఛిన్నమ్ ఇవామ్భోదం హిమదగ్ధమ్ ఇవామ్బుజమ్ । స్వల్పస్నేహదశం దీపమ్ ఇవాలోకనఖేదదమ్
ఆ ఇంటి స్థితి గాలికి చీలిపోయిన మేఘంలా, మంచుతో కాలిపోయిన కమలంలా, తక్కువ నూనెతో వెలిగే దీపంలా, చూసేవారికి బాధ కలిగించేలా మారింది.