సరిత్కేసరికానాలమ్ అవశ్యాయామ్బుబిన్దుకమ్ । శర్వరీభ్రమరీభ్రాన్తం భూతౌఘమషకాకులమ్
అందులో నదిలా పొడవైన రేణువులు, కాండాలు, మంచు నీటి బిందువులు కనిపించాయి. రాత్రిపూట తేనెటీగలు తిరుగుతూ, అనేక జీవులు దోమల వలె అక్కడ గుంపుగా ఉన్నాయి.
అన్తర్ఘుణగణాకీర్ణం సురన్ధ్రైస్ సుషిరైర్ వృతమ్ । ఉహ్యమానం పయఃపూరైర్ దివసాలోకకాన్తిమత్
ఆ పద్మం లోపల నూలు గుచ్చులు సమూహాలతో నిండిపోయి, దేవతలు చేసిన రంధ్రాలతో కప్పబడి, నీటి ప్రవాహాలతో ఊరేగుతూ, పగటి వెలుగులో మెరిసిపోతూ కనిపించింది.
రసార్ద్రం ఖే భ్రమద్ధంసం రాత్రిసఙ్కోచభాజనమ్ । పాతాలపఙ్కనిర్మగ్ననాగనాథమృణాలకమ్
రసంతో నిండినదీ, ఆకాశంలో హంసలు తిరిగే చోటయి, రాత్రి చీకటి కమ్ముకునే పాత్రలా ఉంది. పాతాళంలో మట్టిలో మునిగిన నాగుల అధిపతి లాంటి తామర తంతులు దీనిలో ఉన్నాయి.
కదాచిద్ ఆస్పదామ్భోధికమ్పకమ్పితదిగ్దలమ్ । అధో నాగగతానన్తదైత్యదానవకణ్టకమ్
కొన్ని సార్లు, దీని విస్తృతి సముద్రాన్ని కంపించేటట్లు చేసి, దిక్కులను కదిలిస్తుంది. క్రింద భాగంలో నాగులతో ఉండే అనంతమైన రాక్షసులు, దానవులకు ఇది ముల్లులా బాధ కలిగిస్తుంది.
అసురవ్రణవల్లర్యా సమ్భోగసుకుమారయా । వ్యాప్తభూభృన్మహాబీజహృదయం బీజభూతయా
దీనిలోని గుండె, అంటే గొప్ప విత్తనం, రాక్షసుల గాయాల లతతో చుట్టబడి ఉంది. అది కలయికలో ఆనందిస్తూ, భూమిని వ్యాపించి, విత్తనాలకు మూలంగా ఉంటుంది.
జమ్బుద్వీప ఇతి ఖ్యాతాం విపులాం తత్ర కర్ణికామ్ । సరిత్కేసరికానాలాం నగరగ్రామకేసరామ్
అక్కడ 'జంబూద్వీపం' అని ప్రసిద్ధమైన విస్తారమైన ప్రాంతం ఉంది. దానికి మధ్యలో కర్ణికా ఉంది, నదులు దాని రేఖలుగా, నగరాలు, గ్రామాలు దాని పుష్పరేఖలుగా ఉన్నాయి.
కులశైలోద్ధురోత్తుఙ్గబీజసప్తకసున్దరీమ్ । మధ్యస్థోచ్చమహామేరుబీజాక్రాన్తనభస్తలామ్
ఎత్తయిన వంశపర్వతాల ఏడు అందమైన విత్తనాలతో అలంకరించబడిన ఆ భూమి, మధ్యలో ఉన్న గొప్ప మెరుపర్వత విత్తనం ఆకాశాన్ని పూర్తిగా ఆక్రమించి ఉంది.
సరఃప్రాలేయకణికావనజఙ్గలయూథికామ్ । స్వలేఖామణ్డలాన్తస్స్థజనజాలాభ్రమణ్డలామ్
ఆ భూమిలో సరస్సులు, మంచుతినెలు, అడవులు, అడవి జంతువుల గుంపులు ఉన్నాయి; దాని స్వంత కాంతివలయంలో మేఘాల్లా జనసమూహాలు నివసిస్తున్నాయి.
తాం యోజనశతాకారైః ప్రతిరాకాం ప్రబోధిభిః । సాగరైర్ భ్రమరైర్ వ్యాప్తాం దిక్చతుష్టయశాయిభిః
వందల యోజనల పొడవు కలిగిన ఆ భూమి, నాలుగు దిక్కులనూ సముద్రాలు, తేనెటీగల గుంపులు, విశ్రాంతిగా ఉన్న దిక్కులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
దిగ్దలాష్టకవిశ్రాన్తసస్వనామ్భోజషట్పదామ్ । భ్రాతృభిర్ నవభిర్ భూపైర్ నవధా పరికల్పితామ్
ఎనిమిది దిక్కుల కమలదళాలపై విశ్రాంతిగా ఉండి, కమలాలు, తేనెటీగలు చేసే మధురమైన గానంతో, తొమ్మిది అన్నదమ్ముల రాజులతో తొమ్మిది భాగాలుగా విభజించబడింది.
లక్షయోజనవిస్తీర్ణామ్ ఆకీర్ణాం చ రజోలవైః । నానాజనపదవ్యూహస్థిరావశ్యాయశీకరామ్
అది లక్ష యోజనాల పొడవుగా విస్తరించి, దుమ్ము కణాలతో నిండిపోయి, ఎన్నో ప్రాంతాల సరైన ఏర్పాటుతో స్థిరంగా ఉండి, మంచు తడి తడిపించబడింది.
ద్వీపాత్ తు ద్విగుణం సాలం లవణార్ణవలేఖయా । దధత్యా వలితాం బాహ్యే ప్రకోష్ఠమ్ ఇవ కమ్బునా
ఆ ద్వీపాన్ని దాటి, దాని కంటే రెట్టింపు పరిమాణంలో, ఉప్పు సముద్రపు వలయము బయట నుంచి చేతి మడమలా వంపుగా చుట్టి ఉంది.
తతో ఽపి ద్విగుణం దేహం దధత్యా వలయాకృతిమ్ । జగద్భుజలతావ్యాప్తాం శాకాఖ్యద్వీపలేఖయా
అదికూడా దాటి, మళ్లీ రెట్టింపు పరిమాణంలో, వడివడిగా ఉన్న వలయంలా, ప్రపంచపు కొమ్మల్లా వ్యాపించిన శాక ద్వీపపు నీటితో నిండిన వలయము ఉంది.
తతో ఽపి ద్విగుణాకారధారిణ్యా పరివేష్టితామ్ । ప్రత్యగ్రక్షీరపూర్ణాబ్ధిలేఖయా స్వాదుశీతయా
అదికూడా దాటి, మళ్లీ రెట్టింపు పరిమాణంలో, తాజా, చల్లని పాలు సముద్రంతో నిండిన వలయము చుట్టూ ఉంది.
తతో ఽపి ద్విగుణాకారధారిణ్యా పరివేష్టితామ్ । నానాజనాలఙ్కృతయా కుశాఖ్యద్వీపలేఖయా
అది దాటి, దానికన్నా రెండింతలు పెద్దదిగా, అనేక జాతులవారు నివసించే, కుశద్వీపం అనే వలయంతో ఆ ప్రాంతం చుట్టబడింది.
తతో ఽపి ద్విగుణాకారం ధారయన్త్యా వివేష్టితామ్ । దధ్యబ్ధిలేఖయా నిత్యం సన్తర్పితసురౌఘయా
అదికూడా దాటి, మళ్ళీ రెండింతలు పెద్దదిగా, దేవతలకు ఎప్పుడూ పోషణనిచ్చే పెరుగు సముద్రపు వలయంతో ఆ ప్రాంతం చుట్టబడింది.
తతః క్రౌఞ్చాభిధద్వీపలేఖయైవమ్ప్రమాణయా । వేష్టితాం ఖాతఖదయా నవాం నృపపురీమ్ ఇవ
తర్వాత, అదే పరిమాణంలో ఉన్న క్రౌంచద్వీప వలయంతో, కొత్తగా నిర్మించిన రాజధానిలా, ఆ ప్రాంతం ఖాతఖద అనే వలయంతో చుట్టబడింది.
తతో ఽపి చ ఘృతామ్భోధిలేఖయైవమ్ప్రమాణయా । తతో ఽపి శల్మలిద్వీపలేఖయామరపూర్ణయా
అదికూడా దాటి, అదే పరిమాణంలో ఉన్న నెయ్యి సముద్రపు వలయంతో, ఆ తరువాత అమరులతో నిండిన శల్మలిద్వీప వలయంతో ఆ ప్రాంతం చుట్టబడింది.
తతస్ సురామహామ్భోధిలేఖయా పుష్పశుభ్రయా । శేషస్య దేహలతయా హరిమూర్తిమ్ ఇవాశ్రితామ్
తర్వాత, దేవతల మహాసముద్రపు తెల్లని పరిమితి గీతతో, శేషుని శరీరాన్ని ధరించి, ఆ రూపం హరిదేవుని రూపంలా కనిపించింది.
తతో గోమేదకద్వీపలేఖయైవమ్ప్రమాణయా । ఇక్షూదలేఖయాప్య్ ఏవం హిమవత్సానుశుద్ధయా
తరువాత, గోమేదక ద్వీపానికి సమానమైన పరిమితి గీతతో, అలాగే హిమవంతు పర్వతాలపైని స్వచ్ఛమైన చెరకు గీతతో అలంకరించబడింది.
తతో ఽపి పుష్కరద్వీపలేఖయా ద్విగుణస్థయా । అన్తే స్వాదూదకామ్భోధిలేఖయైవమ్ప్రమాణయా
ఆ తరువాత, పుష్కర ద్వీపానికి రెట్టింపు పరిమితి గీతతో, చివరగా తీపి నీటి సముద్రపు పరిమితి గీతతో అలంకరించబడింది.
సప్తస్వ్ అర్ణవలేఖాసు నైరృతే కకుబన్తరే । జలేన్ధనజ్వలజ్జ్వాలవడవాగ్నికణాఙ్కితామ్
ఏడు సముద్ర గీతల మధ్య, దక్షిణ పడమర దిశలో, నీటిలో దహనమైన ఇంధనం లాంటి అగ్ని జ్వాలల చినుకులతో అది గుర్తించబడింది.
తతో ఽపి కోటిదశకం తప్తకాఞ్చనకాన్తయా । వలితాం కాన్తిశాలిన్యా భువా గీర్వాణభోగ్యయా
అప్పుడతను, కోటి పట్టు పొడవుగా, వేడి బంగారం వలె మెరిసిపోతూ, వంకరగా, అద్భుతమైన కాంతితో, దేవతలు ఆనందించదగిన భూమిని చూశాడు.
అథ సప్తార్ణవద్వీపహేమోర్వీణాం ప్రమాణతః । తతో దశగుణేనాధః పాతాలతలగామినా
ఆ తరువాత, ఏడు సముద్ర ద్వీపాలు, బంగారు భూములు ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నాయో, వాటి కంటే పది రెట్లు ఎక్కువగా క్రిందికి, పాతాళానికి వ్యాపించి ఉంది.
నిఖాతవలయేనోచ్చైశ్ శ్వభ్రసమ్భారరూపిణా । పాతాలగమమార్గేణ వలితాం భయదాత్మనా
పాతాళానికి వెళ్లే మార్గంలో, లోతుగా పాతిన వలయంలా, గొప్ప గుహల సముదాయంలా, భయంకరమైన రూపంలో వంకరగా విస్తరించి ఉంది.
ఏతస్మాత్ ఖలు సర్వస్మాత్ తతో దశగుణోచ్చయా । ఆవ్యోమ సచతుర్దిక్కం శ్వభ్రసమ్భారభీమయా
ఇవి అన్నిటి కంటే పది రెట్లు ఎత్తుగా, నాలుగు దిక్కులకూ వ్యాపించి, గుహల సముదాయాలతో భయంకరంగా ఉన్న ఆకాశం ఉంది.
అర్ధే మ్లానతమోరూపలగ్ననీలోత్పలస్రజా । నానామాణిక్యశిఖరకల్హారకుముదాబ్జయా
అర్ధంగా వాడిపోయిన చీకటి వర్ణంతో కూడిన నీలకమలాల హారాన్ని ధరించి, వివిధ రకాల మాణిక్యాల శిఖరాలతో, కలహారాలు, కుముదాలు, పద్మాలతో అలంకరించబడినదిగా ఉంది.
లోకాలోకాచలోత్తాలవిపులాట్టాలమాలయా । వలితాం త్రిజగల్లక్ష్మీధమ్మిల్లవలనామ్ ఇవ
లోకలోక పర్వతశ్రేణి విశాలంగా చుట్టుముట్టి, ఆ ఎత్తయిన శిఖరాలు మూడు లోకాల ఐశ్వర్యానికి వాలిన జడలవలె కనబడుతున్నాయి.
ఏతస్మాద్ అథ సర్వస్మాత్ తతో దశగుణాత్మనా । అజ్ఞాతభూతసఞ్చారనామ్నారణ్యేన పాలితామ్
ఇవి అన్నిటి కంటే పది రెట్లు గొప్పదిగా, 'తెలియని జీవుల సంచారం' అనే పేరుగల అరణ్యం ఉంది; అది అందరినీ కాపాడుతుంది.
ఏతస్మాద్ అథ సర్వస్మాత్ తతో దశగుణాత్మనా । నభసేవ చతుర్దిక్కం వ్యాప్తాం నిర్మలవారిణా
ఇవి అన్నిటి కంటే పది రెట్లు గొప్పదిగా, ఆ అరణ్యం నిర్మలమైన నీరు ఆకాశాన్ని నింపినట్లు నాలుగు దిక్కులకూ వ్యాపించి ఉంది.