క్వచిద్ రుద్ధపురాపూరం క్వచిద్ బద్ధమహాపురమ్ । క్వచిన్ మాయాకృతపురం క్వచిద్ ఆగామిపత్తనమ్
కొన్ని చోట్ల ప్రవేశద్వారాలు మూసివేసిన పట్టణాలు కనిపిస్తాయి, మరికొన్ని చోట్ల పెద్ద పట్టణాలు చుట్టూ గోడలతో కట్టబడి ఉంటాయి. ఇంకొన్ని చోట్ల మాయతో సృష్టించిన పట్టణాలు ఉంటాయి, మరికొన్ని చోట్ల ఇంకా ఏర్పడని పట్టణాలు ఉంటాయి.
క్వచిద్ భ్రమచ్చన్ద్రసరః క్వచిత్ స్తబ్ధపయస్సరః । క్వచిత్ సరత్సిద్ధగణం క్వచిద్ ఇన్దుకృతోదయమ్
ఎక్కడో చంద్రుడు తిరుగుతున్న సరస్సులు ఉంటాయి, ఇంకొక్కడో నీరు కదలని సరస్సులు ఉంటాయి. కొన్ని చోట్ల సిద్ధులు కూడిన సమూహాలు ఉంటాయి, మరికొన్ని చోట్ల చంద్రుడు కొత్తగా ఉదయించినట్టు కనిపిస్తుంది.
క్వచిత్ సూర్యోదయమయం క్వచిద్ రాత్రితమోమయమ్ । క్వచిత్ సన్ధ్యాంశుకపిశం క్వచిన్ నీహారధూసరమ్
కొన్ని చోట్ల సూర్యోదయ కాంతి ప్రకాశిస్తుంది, మరికొన్ని చోట్ల రాత్రి చీకటి అలముకుంది. కొన్ని చోట్ల సంధ్యా వెలుగు ఆకాశాన్ని రంగు మార్చుతుంది, ఇంకొన్ని చోట్ల పొగమంచుతో ఆకాశం మసకబారినట్టు ఉంటుంది.
క్వచిద్ విమానధవలం క్వచిద్ వర్షత్పయోధరమ్ । క్వచిత్ స్థలమ్ ఇవాకాశమ్ ఏవ విశ్రాన్తలోకపమ్
ఎక్కడో ఆకాశం విమానాల తెలుపుతో మెరిసిపోతుంది, ఇంకొక్కడో మేఘాలు వర్షం కురిపిస్తాయి. కొన్ని చోట్ల ఆకాశమే భూమిలా గట్టి గా కనిపించి, లోకాలకు విశ్రాంతి స్థలంగా మారుతుంది.
ఊర్ధ్వాధోగమనవ్యగ్రసురాసురగణం క్వచిత్ । పూర్వాపరోత్తరాయామ్యదిక్సఞ్చారాకులం క్వచిత్
కొన్ని ప్రాంతాల్లో దేవతలు, రాక్షసులు పైకి, కిందకి వేగంగా సంచరిస్తుంటారు. మరికొన్ని చోట్ల వారు తూర్పు, పడమర, ఉత్తరం, దక్షిణం అన్నీ దిశల్లో పరుగెడుతూ ఉంటారు.
అపి యోజనలక్షాణి క్వచిద్ దుష్ప్రాపధూపకమ్ । అవినాశతమఃపూర్ణదృష్టవద్ వ్యోమవత్ క్వచిత్
ఎక్కడో కొంత దూరం కూడా చేరడం చాలా కష్టం, పొగతో కమ్ముకొని ఉంటుంది. ఇంకొన్ని చోట్ల మాత్రం ఆకాశంలా, ఎప్పటికీ పోని గాఢమైన చీకటితో నిండిపోయి ఉంటుంది.
అవినాశిబృహత్తేజః క్వచిద్ అర్కానలోపమమ్ । హిమానీజఠరాశీతం క్వచిచ్ చన్ద్రాదిసద్మసు
కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఎప్పటికీ మాయనివి కాని, విస్తారమైన కాంతి, సూర్యుడు లేదా అగ్ని లాంటి ప్రకాశం కనిపిస్తుంది. మరికొన్ని చోట్ల హిమాలయాల లోతుల్లో, చంద్రుడు మొదలైన గ్రహాల గృహాల్లో ఉండే చలిని పోలిన శీతలత ఉంటుంది.
క్వచిద్ బృహత్పురోన్నృత్యత్కల్పవృక్షలతావనమ్ । క్వచిద్ దైత్యహతోత్తుఙ్గప్రపతద్దేవపత్తనమ్
ఎక్కడో ఎత్తైన నగరాలపై, కల్పవృక్షాలు, లతలు నాట్యం చేసే అరణ్యాలు ఉంటాయి. ఇంకొన్ని చోట్ల రాక్షసులు ఓడిపోయి, ఆకాశంలో నుంచి దేవతల పట్టణాలు కూలిపోతుంటాయి.
వైమానికనిపాతేన వహ్నిలేఖాఙ్కితం క్వచిత్ । క్వచిత్ కేతుశతోత్పాతమిథస్సఙ్ఘట్టఘట్టితమ్
కొన్ని చోట్ల ఆకాశంలో విమానాలు దిగడం వల్ల అగ్నిరేఖలు కనిపిస్తాయి; మరికొన్ని చోట్ల వందల కొద్దీ ధూమకేతువులు ఢీకొని ఆకాశాన్ని కలవరపరుస్తున్నాయి.
క్వచిచ్ ఛుభగ్రహగణప్రగృహీతాద్యమఙ్గలమ్ । క్వచిద్ రాత్రితమోవ్యాప్తం క్వచిద్ దివసభాసురమ్
కొన్ని చోట్ల శుభగ్రహాల సమూహాలు ఆకాశాన్ని ఆక్రమించాయి; మరికొన్ని చోట్ల చీకటి వ్యాపించి ఉంది; ఇంకొన్ని చోట్ల పగటి వెలుగు పరచుకుంది.
క్వచిద్ దుర్గర్జదమ్భోదం క్వచిన్ మూకచలామ్బుదమ్ । వాతావకీర్ణశుక్లాభ్రఖణ్డపుష్పోత్కరం క్వచిత్
ఎక్కడో ఉరుములు మోగుతున్న మేఘాలు గర్జిస్తున్నాయి; ఇంకొక్కడో మౌనంగా తేలియాడే మేఘాలు ఉన్నాయి; మరికొన్ని చోట్ల గాలి తెల్లటి మేఘపు తుకల్ని పుష్పదళాల్లా చెలరేగిస్తోంది.
క్వచిద్ అత్యన్తనిశ్శూన్యమ్ అవదాతమ్ అనన్తరమ్ । ఆనన్దిమృదుశాన్తాచ్ఛం జ్ఞస్యేవ హృదయం తతమ్
కొన్ని చోట్ల పూర్తిగా ఖాళీగా, నిర్మలంగా, వెంటనే ప్రశాంతంగా ఉంది; అది ఆనందంగా, మృదువుగా, నిశ్శబ్దంగా, స్పష్టంగా, జ్ఞానికి హృదయం ఎలా ఉంటుందో అలా విస్తరించి ఉంది.
శుకవాహనభేకౌఘైః క్వచిద్ గలకృతారవమ్ । శూన్యతారాభివలితం క్షేత్రమ్ ఆకాశవాసినామ్
కొన్ని చోట్ల, గాలిలో పచ్చికిలుకలు, బొద్దింకల గుంపులు గొంతులో గలగల ధ్వని చేస్తూ ఉంటాయి. ఆకాశంలో ఖాళీగా మెరిసే నక్షత్రాలు ఆ ప్రాంతాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.
మయూరహేమచూడాదిపక్షిభిః క్వచిద్ ఆవృతమ్ । విద్యాధరీణాం దేవీనాం వాహనైర్ విహితాస్పదైః
మరొక చోట, బంగారు కిరీటాల మయూరాలు మరియు ఇతర పక్షులు, విద్యాధరుల దేవతలకు వాహనాలుగా, విశ్రాంతి స్థలాలుగా అక్కడ నిండిపోయి ఉంటాయి.
క్వచిద్ అభ్రాన్తరోన్నృత్యద్గుహమాయూరమణ్డలమ్ । క్వచిద్ అగ్నిశుకైశ్ శ్యామం శాద్వలానామ్ ఇవ స్థలమ్
ఎక్కడో మేఘాల మధ్య నాట్యం చేసే మయూర గుంపులు కనిపిస్తాయి. ఇంకొక చోట, అగ్ని పక్షుల వల్ల ఆ ప్రదేశం నలుపుగా, పచ్చిక పొలంలా కనిపిస్తుంది.
క్వచిత్ ప్రేతేశమహిషమహిమ్నా వాహనామ్బుదమ్ । క్వచిద్ అశ్వైస్ తృణగ్రాసశఙ్కాగ్రస్తాసితామ్బుదమ్
కొన్ని చోట్ల, మేఘాలు యమధర్మరాజు మహిష వాహనంగా ప్రదర్శించబడతాయి. ఇంకొక చోట, గుర్రాలు వాటిని పచ్చిక అనుకుని ముద్దుగా తినే ప్రయత్నంలో నల్ల మేఘాలు మాయమైపోతున్నట్టు ఉంటాయి.
క్వచిద్ దేవపురవ్యాప్తం క్వచిద్ దైత్యపురాన్వితమ్ । అన్యోఽన్యాప్రాప్యనగరం నగరన్ధ్రకరాలినమ్
కొన్ని చోట్ల దేవతల పట్టణాలతో నిండిపోయి ఉండేది, మరికొన్ని చోట్ల రాక్షసుల నగరాలతో కళకళలాడేది. కొన్ని పట్టణాలు పరస్పరం చేరుకోలేని విధంగా ఉండేవి, మరికొన్ని పట్టణాలు చిన్న చిన్న వీధులతో పొడవుగా ఉండేవి.
క్వచిత్ కులాచలాకారనృత్యద్భైరవభాసురమ్ । క్వచిద్ గన్ధర్వనగరసురస్త్రీవృన్దబన్ధనమ్
కొన్ని చోట్ల భైరవుడు కుటుంబాల కొండలా నాట్యం చేస్తూ భయంకరంగా ప్రకాశించేవాడు. మరికొన్ని చోట్ల గంధర్వుల నగరాల్లో దేవతా స్త్రీల సమూహాలతో సందడిగా ఉండేది.
క్వచిద్ కమ్పద్గిరిధ్వస్తవృక్షలక్షోక్షితామ్బుధిమ్ । క్వచిన్ మాయాకృతాకాశనలినీజలశీతలమ్
కొన్ని చోట్ల కంపించిన పర్వతాల నుంచి పడిపోయిన వేలాది చెట్ల వల్ల సముద్రం ఎండిపోయింది. మరికొన్ని చోట్ల మాయతో ఏర్పడిన ఆకాశ కమలాల నీటితో చల్లగా మారింది.
క్వచిత్ సపక్షశైలేన్ద్రసమనృత్యద్వినాయకమ్ । క్వచిద్ ఘర్ఘరవాతాఢ్యపక్షప్రోడ్డీనపర్వతమ్
కొన్ని చోట్ల రెక్కలతో కూడిన పర్వతాధిపతి వినాయకునితో కలిసి నాట్యం చేశాడు. మరికొన్ని చోట్ల ఘోరమైన గాలుల తాకిడికి పర్వతాలు పైకి ఎగిరిపోయాయి.
క్వచిద్ ఇన్దుకరావృష్టిశీతలాహ్లాదిమారుతమ్ । క్వచిత్ తప్తానలాదగ్ధద్రుమపర్వతవారిదమ్
కొన్ని చోట్ల చంద్రకాంతుల వర్షంతో చల్లగా, హర్షాన్ని కలిగించే గాలులు వీచేవి; మరికొన్ని చోట్ల మాత్రం మంటపట్టిన అగ్ని వేడితో చెట్లు, కొండలు, నీళ్ళు కూడా ఎండిపోయేవి.
క్వచిద్ అత్యన్తసంశాన్తవాతాద్యేకాన్తనిర్ధ్వని । క్వచిత్ పర్వతతుల్యాగ్నిశిఖాసదృశతోదయమ్
కొన్ని చోట్ల పూర్తిగా నిశ్శబ్దంగా, గాలి కూడా కదలని శాంతి ఉండేది; మరికొన్ని చోట్ల ఉదయం ఎగిసిపడే అగ్ని జ్వాలలు కొండలంత ఎత్తుగా కనిపించేవి.
క్వచిత్ ప్రావృడ్భరోన్మత్తఘనాభ్రరవఘర్ఘరమ్ । క్వచిత్ సురాసురగణప్రవృత్తరణదుర్గమమ్
కొన్ని చోట్ల వర్షకాలంలో మబ్బులు గర్జిస్తూ మత్తెక్కించే శబ్దం చేసేవి; మరికొన్ని చోట్ల దేవతలు, దానవులు యుద్ధం చేస్తూ దారిని దాటి వెళ్లలేని విధంగా అడ్డగించేవారు.
క్వచిద్ వ్యోమాబ్జినీహంసీస్వరాహూతాజవాహనమ్ । క్వచిన్ మన్దాకినీతీరనలినీలుణ్ఠకానిలమ్
కొన్ని చోట్ల ఆకాశ సరస్సులో హంసలు మధురమైన స్వరాలతో పిలవబడేవి; మరికొన్ని చోట్ల మందాకినీ నది తీరంలోని కమలాలను గాలి ఊదేసేది.
శరీరిణీనాం గఙ్గాదిసరితాం సన్నిధానతః । ప్రోడ్డీనమత్స్యమకరకులీరాన్తరకోటరమ్
శరీరధారులూ, గంగా వంటి నదుల సమీపంలో ఉండటం వల్ల, అక్కడ చేపలు, జలరాయులు, మొసళ్లతో నిండిన గుహలు కనిపిస్తాయి.
పాతాలగార్కజనితభూచ్ఛాయాకాకతోదరమ్ । క్వచిత్ క్వచిన్ మణ్డలేషు గ్రస్తచన్ద్రార్కమణ్డలమ్
కొన్ని చోట్ల భూలోకపు లోతుల్లా, భూమి వేసే నీడలా, కాకి గుహల్లా చీకటి ఉంటుంది; మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో చంద్రుడు, సూర్యుడు మింగబడినట్టు కనిపిస్తాయి.
క్వచిత్ స్వర్గానిలాధూతమాయాకుసుమకాననమ్ । పతత్పుష్పహిమాసారత్రస్తవైమానికాఙ్గనమ్
ఇంకొన్ని చోట్ల స్వర్గపు గాలులతో ఊగిపడే మాయా పువ్వుల తోటలు ఉంటాయి; అక్కడ పువ్వులు, మంచు వర్షంలా పడుతూ, ఆకాశస్త్రీలను భయపెడతాయి.
ఉడుమ్బరోదరమషకక్రమభ్రమజ్జగత్త్రయాన్తరగతభూతసఞ్చయమ్ । విలఙ్ఘ్య తద్ వరలలనే విముచ్య ఖం మహీతలం పునర్ అపి గన్తుమ్ ఉద్యతే
ఒక అద్భుతమైన స్త్రీ, ఉడుంబర చెట్టు గుహల్లో, దోమలు పురుగులతో కిటకిటలాడే, మూడు లోకాల జీవులతో నిండిన వాటిని దాటి, ఆకాశాన్ని విడిచిపెట్టి, మళ్లీ భూమిమీదికి రావడానికి సిద్ధమైంది.
నభస్తలాద్ గిరిగ్రామం గచ్ఛన్త్యౌ కిఞ్చిద్ ఏవ హి । జ్ఞప్తిచిత్తస్థితే భూమితలం దదృశతుస్ స్త్రియౌ
ఆ ఇద్దరు స్త్రీలు ఆకాశం నుంచి ఒక కొండ గ్రామానికి దిగుతూ, జ్ఞానం, మనస్సులో స్థిరంగా ఉండి, కింద భూమిని చూశారు.
బ్రహ్మాణ్డనరహృత్పద్మం దిగష్టకదలం బృహత్ । గిరికేసరసమ్బాధం స్వామోదభరసున్దరమ్
వారు ఒక మనిషి హృదయ పద్మాన్ని చూశారు. అది బ్రహ్మాండం లా విస్తరించి, ఎనిమిది దిక్కులకు పువ్వు రేకులు పాకి, కొండలు లాంటి రేణువులతో నిండినది, తన ఆనందంతో ఎంతో అందంగా మెరిసింది.