యావద్ అభ్యాసయోగేన న శాన్తా భేదధీస్ తవ । నూనం తావద్ అతద్రూపా న బ్రహ్మ పరిపశ్యసి
నీ మనస్సు యోగాభ్యాసంతో పూర్తిగా శాంతమై, భేదభావం పోయే వరకు, నువ్వు నిజమైన బ్రహ్మను చూడలేవు.
తత్ర రూఢిమ్ ఉపాయాతా ఇమే యే త్వ్ అస్మదాదయః । అభ్యాసాద్ బ్రహ్మసంవిత్తేః పశ్యామస్ తే హి తత్ పదమ్
మా వంటి వారు, యోగాభ్యాసం ద్వారా బ్రహ్మజ్ఞానం సంపాదించి, అక్కడ స్థిరపడినవారు, నిజంగా ఆ పరమపదాన్ని చూస్తారు.
సఙ్కల్పనగరస్యేవ మమాకశమయం వపుః । బ్రహ్మైవ వాతః పశ్యామి దేహేనానేన తత్ పదమ్
ఎలా ఊహానగరం మనసులో కల్పించబడినదో, అలాగే నా శరీరం ఆకాశంలా శూన్యంగా ఉంది. ఈ ఊపిరే పరబ్రహ్మం అని నేను గ్రహిస్తున్నాను; ఈ శరీరంతోనే ఆ పరమ స్థితిని నేను చూస్తున్నాను.
విశుద్ధజ్ఞానదేహాహం యథైతే పద్మజాదయః । బ్రహ్మాత్మజగదాదీదమ్ అఙ్గమ్ అస్మాకమ్ అఙ్గనే
నేను నిర్మలమైన జ్ఞానమే రూపంగా ఉన్నవాడిని; పద్మంలో జన్మించినవారు మొదలైనవారు ఎలా ఉన్నారో అలాగే. పరబ్రహ్మం, ఆత్మ, జగత్తు, ఇవన్నీ కూడా మనలో భాగాల్లా ఉన్నాయి.
తవాభ్యాసం వినా బాలో నాకారో బ్రహ్మతాం గతః । స్థితః కలనరూపాత్మా తేన తన్ నానుపశ్యసి
నీ సాధన లేకుండా, బాలా, ఈ రూపం పరబ్రహ్మ స్థితిని పొందలేదు. అది ఇంకా మనసు కల్పించిన ఆత్మగా ఉంది. అందుకే నువ్వు ఆ స్థితిని చూడలేవు.
యత్ర స్వసఙ్కల్పపురం స్వదేహే నానులభ్యతే । తత్రాన్యసఙ్కల్పపురం స్వదేహే నానులభ్యతే
నీ ఊహానగరం నీ శరీరంలో కనిపించని చోట, అక్కడ మరొకరి ఊహానగరం కూడా నీ శరీరంలో కనిపించదు.
తస్మాద్ ఏనం పరిత్యజ్య దేహం చిద్వ్యోమరూపిణీ । తత్ పశ్యస్య్ ఏతద్ ఏవాశు కురు కార్యవిదాం వరే
కాబట్టి, ఈ శరీరాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆ చైతన్యాకాశ స్వరూపాన్ని నీవు దర్శించగలవు. నీవు చేయవలసిన పనిని త్వరగా చేయు, కార్యజ్ఞులలో ఉత్తముడవు నీవు.
సఙ్కల్పనగరం సత్యం యథా సఙ్కల్పినం ప్రతి । సదేహం వా విదేహం వా నేతరం ప్రతి కిఞ్చన
మనస్సులో ఊహించుకున్న నగరం, ఊహించే వ్యక్తికి మాత్రమే నిజంగా ఉంటుంది. శరీరంతో ఉన్నా, లేకపోయినా, ఇతరులకు అది ఏమీ కాదు.
ఆదిసర్గే జగద్భ్రాన్తిర్ యథేయం స్థితిమ్ ఆగతా । తథా తదాప్రభృత్య్ ఏవ నియతిః ప్రౌఢిమ్ ఆగతా
సృష్టి ఆరంభంలో ఈ లోకమాయ కలిగింది, అది ఇలా స్థిరమైంది. అప్పటి నుంచే విధి బలంగా నిలిచింది.
త్వయోక్తం దేవి గచ్ఛావో బ్రాహ్మణబ్రాహ్మణీగృహమ్ । సహేతీదమ్ అహం వచ్మి కథం గన్తవ్యమ్ అమ్బ హే
దేవీ, 'మనము బ్రాహ్మణుడు, అతని భార్య ఇంటికి వెళ్ళుదాం' అని నీవు అన్నావు. దీనితో, అమ్మా, ఎలా వెళ్ళాలో నేను అడుగుతున్నాను.
ఇహ దేహం ఇమం న్యస్య శుద్ధసత్త్వానుపాతినా । చేతసా తత్ పరం యామి లోకం త్వం కథయేతి తు
ఇక్కడ ఈ శరీరాన్ని వదిలి, నిర్మలమైన మనస్సుతో, ఆ పరమ లోకానికి నేను వెళ్ళిపోతున్నాను. ఆ లోకం గురించి నాకు చెప్పు.
సఙ్కల్పవ్యోమవృక్షస్ తే యథా సన్న్ అపి ఖాత్మకః । న కుడ్యాత్మా న కుడ్యేన రోధ్యతే నాపి కుడ్యహా
నీ సంకల్పంతో ఆకాశంలో ఏర్పడిన వృక్షం ఉన్నట్టే ఉన్నా, అది గోడలా ఉండదు, గోడతో ఆగదు, గోడను పాడుచేయదు కూడా.
శుద్ధైకసత్త్వనిర్మాణచిత్తరూపస్య తత్ కిల । ప్రతిభానమ్ అతస్ తస్మాద్ పరమాద్ భిద్యతే మనాక్
నిర్మలమైన ఏకరూపమైన పదార్థంతో ఏర్పడిన మనస్సుతో కూడిన శరీరం అలా ఉంటుంది. అందుకే, దాని ప్రబావం పరమాత్మతో కాస్త తేడా మాత్రమే ఉంటుంది.
సో ఽయమ్ ఏతాదృశో దేహో నైనం సన్త్యజ్య యామ్య్ అహమ్ । అనేనైవ తమ్ ఆప్నోమి దేశం గన్ధమ్ ఇవానిలః
ఈ శరీరం ఇలాంటి స్వభావమున్నది. నేను దీన్ని వదిలి వెళ్ళను. ఈ శరీరంతోనే ఆ స్థలానికి చేరుకుంటాను, వాసన గాలి ద్వారా వెళ్ళినట్టు.
యథా జలం జలైర్ వాగ్నిర్ అగ్నినా వాయునానిలః । మిలత్య్ ఏవం మనోదేహో దేహైర్ అన్యైర్ మనోమయైః
ఎలా నీరు నీటితో కలిసిపోతుందో, అగ్ని అగ్నితో, గాలి గాలితో కలిసిపోతుందో, అలాగే మనస్సుతో ఏర్పడిన శరీరం కూడా మరొక మనస్సుతో ఏర్పడిన శరీరాలతో కలిసిపోతుంది.
న హి పార్థివతాం సంవిద్ ఏత్య్ అపార్థివసంవిదా । ఏకత్వం కల్పనాశైలశైలయోః క్వాహతిర్ మిథః
భౌతికమైన జ్ఞానం, భౌతికం కాని జ్ఞానంతో కలిసిపోదు. ఊహలో పర్వతాల మధ్య ఏకత్వం ఎక్కడ ఉంటుంది?
ఆతివాహిక ఏవాయం త్వాదృశశ్ చిత్తదేహకః । ఆధిభౌతికబుద్ధ్యా తు గృహీతశ్ చిరభావనాత్
నీకు ఉన్న ఈ మనస్సుతో ఏర్పడిన శరీరం ఒక ప్రయాణానికి వాహనం మాత్రమే. కానీ దీర్ఘకాలంగా మనస్సులో నాటుకుపోయిన భావన వల్ల, ఇది భౌతికమైనదిగా బుద్ధి గ్రహిస్తుంది.
యథా స్వప్నే యథా దీర్ఘకాలధ్యానే యథా భ్రమైః । యథా వ్యసనిసఙ్కల్పే యథా గన్ధర్వపత్తనే
ఎలా కలలో, ఎలా దీర్ఘకాల ధ్యానంలో, ఎలా మాయలో, ఎలా వ్యసనానికి అలవాటుపడినవాడి సంకల్పంలో, ఎలా గంధర్వ పట్టణంలో (అదృశ్య నగరంలో) ఉంటుందో...
వాసనాతానవం నూనం యదా తే స్థితిమ్ ఏష్యతి । తదాధిభౌతికీభావం పునర్ ఏతి న దేహకః
నీ లోపల ఉన్న వాసనలు పూర్తిగా తగ్గిపోయి, మనస్సు స్థిరంగా ఉండగలిగినప్పుడు, మళ్లీ శరీరానికి భౌతిక స్థితి తిరిగి రాదు.
ఆతివాహికదేహత్వప్రత్యయే ఘనతాం గతే । తమ్ అవాప్నోత్య్ అయం దేహో దశామోహే వినశ్యతి
సూక్ష్మశరీరం ఉన్నదనే నమ్మకం బలపడినప్పుడు, ఈ శరీరం ఘనంగా అనిపిస్తుంది. ఆ నమ్మకం మాయలో పోయినప్పుడు, ఈ శరీరం నశించిపోతుంది.
యద్ అస్తి నామ తత్రైష నాశానాశక్రమో భవేత్ । వస్తుతో నాస్తి యత్ త్వ్ ఏవ నాశస్ స్యాత్ తత్ర కీదృశః
పేరు మీద ఉన్నదేదైనా, అది కొన్నిసార్లు నశించవచ్చు, మళ్లీ మిగిలిపోవచ్చు. కానీ నిజంగా లేనిదానికి నాశనం ఉండదు. అలాంటప్పుడు నాశనం ఎలా జరుగుతుంది?
రజ్జ్వాం సర్పభ్రమే నష్టే సత్యబోధవశాత్ సుతే । సర్పో న నష్టస్ తన్ నష్టో వేత్య్ ఏవం కేవ సఙ్కథా
కట్టు మీద పాము ఉందన్న భ్రమ సత్యజ్ఞానంతో పోయినప్పుడు, పాము నశించిందా లేదా అన్నది అనవసరం. అలాంటి మాటలు అర్థం లేవు.
యథా సత్యపరిజ్ఞానాద్ దృశ్యతే నాధిభౌతికః । తథాతివాహికజ్ఞానాద్ దృశ్యతే నాధిభౌతికః
ఎలా నిజమైన జ్ఞానంతో భౌతికమైనది కనిపించదో, అలాగే సూక్ష్మదేహం గురించి జ్ఞానం కలిగినవాడికి కూడా భౌతికమైనది కనిపించదు.
కల్పనా వినివర్తేత కల్పితా యది కేనచిత్ । సా శిలా సమపాస్తైవ యా నేహాస్తి కదాచన
ఒకరు ఊహించినదాన్ని తీసివేస్తే, ఆ ఊహ కూడా పోతుంది. అది ఒక రాయి లాంటి దాన్ని పారేసినట్టు, ఇక ఇక్కడ ఎప్పుడూ ఉండదు.
పరస్పరం పరాపూర్ణమ్ ఇదం దేహాదికం స్థితమ్ । ఇతి సత్యం వయం భద్రే పశ్యామో నాసి పశ్యసి
ఈ దేహం మరియు దాని భాగాలు ఒకదానికొకటి సహాయపడుతూ ఉన్నాయి. ఇది నిజం, ప్రియమైనవాడా, మేము చూస్తున్నాము, కానీ నువ్వు మాత్రం చూడలేవు.
ఆదిసర్గే భవేచ్ చిత్త్వం కల్పనాకలితం యదా । తదా తతఃప్రభృత్య్ ఏకం స్వత్వం దృశ్యమ్ ఇవేక్ష్యతే
సృష్టి ఆరంభంలో మనస్సు ఊహతో ఏర్పడినప్పుడు, అప్పటి నుండి వ్యక్తిత్వం ఒక వస్తువులా కనిపించటం మొదలవుతుంది.
ఏకస్మిన్న్ ఏవ సంశాన్తే దిక్కాలాద్యవిభాగిని । విద్యమానే పరే తత్త్వే కల్పనావసరః కుతః
దిక్కులు, కాలం వంటి తేడాలు లేని పరమార్థం ఒక్కటే నిశ్చలంగా ఉన్నప్పుడు, ఊహకు అక్కడ ఏ అవకాశం ఉంటుంది?
కటకత్వం యథా హేమ్ని తరఙ్గత్వం యథామ్భసి । సత్యత్వం చ యథా స్వప్నసఙ్కల్పనగరాదిషు
బంగారంలో కంకణపు లక్షణం ఉన్నట్లే, నీటిలో అల ఉండేలా, కలలో ఊహించిన పట్టణాల్లో వాస్తవం ఉన్నట్లుగా—
నాస్త్య్ ఏవ సత్యానుభవే తథా నాస్త్య్ ఏవ చిత్పదే । కల్పనం వ్యతిరిక్తాత్మ తత్స్వభావాద్ అనామయాత్
అలాగే, సత్యాన్ని అనుభవించే స్థితిలో, లేదా ఆ చైతన్య స్థితిలో, స్వరూపంగా బాధలు లేని ఆత్మను తప్ప ఊహకు అక్కడ స్థానం లేదు.
యథా నాస్త్య్ అమ్బరే పాంసుః పరే నాస్తి తథా కలా । అకలాకలనం శాన్తమ్ ఇదమ్ ఏకమ్ అజం తతః
ఆకాశంలో ధూళి ఉండదు కదా, అలాగే పరమార్థంలో కూడా ఏ విభాగం ఉండదు. ఈ శాంతమైన, ఏకమైన, జననం లేని తత్వం, అన్ని ఊహలను దాటి ఉంటుంది.