యత్రాసౌ బ్రాహ్మణో గేహే బ్రాహ్మణ్యా సహితో ఽభవత్ । తం సర్గం తం గిరిగ్రామం నయ మాం సమవేక్షితుమ్
ఆ బ్రాహ్మణుడు తన భార్యతో కలిసి ఉన్న ఇంటిని, ఆ సృష్టిని, ఆ కొండపల్లెను నాకు చూపించు.
అచేత్యచిద్రూపమయీం పరమాం పావనీం దృశమ్ । అవలమ్బ్యేమమ్ ఆకారమ్ అవముచ్య భవామలా
జడమూ, చైతన్యమూ కలిసిన పరమ పవిత్రమైన దృష్టిని ఆశ్రయించి, ఈ రూపాన్ని వదిలిపెట్టి, భవబంధన మలినాన్ని విడిచిపెట్టు.
తతః ప్రాప్స్యస్య్ అసన్దేహం వ్యోమాత్మానం నభస్స్థితమ్ । భూమిష్ఠనరసఙ్కల్పో గగనాన్తః పురం యథా
అప్పుడప్పుడు నిస్సందేహంగా, నువ్వు ఆకాశంలాంటి ఆత్మను, ఆకాశంలో నిలిచినదాన్ని పొందుతావు. భూమిపై ఉన్న మనిషి ఆలోచన ఆకాశంలో ఉన్న నగరంలా ఉంటుంది.
ఏవంస్థితం తం పశ్యావస్ సహ సర్గమ్ అనన్తరమ్ । ఏవం తద్దర్శనద్వారే దేహో హి పరమార్గలా
అలా స్థితిలో ఉన్న అతడిని, ఆ తరువాత కలిగిన సృష్టితో కలిసి మనం చూద్దాం. అలా ఆ దర్శన ద్వారాన, ఈ శరీరమే నిజమైన అడ్డంకిగా ఉంటుంది.
అమునా దేవి దేహేన జగద్ అన్యద్ అవాప్యతే । న వా కస్మాద్ అత్ర యుక్తిం కథయానుగ్రహగ్రహాత్
ఈ శరీరం ద్వారా, ఓ దేవి, ఇంకొక లోకం లభించవచ్చు లేదా లభించకపోవచ్చు. దీనికి కారణం వివరించాల్సిన అవసరం లేదు, ఎందుకంటే అది కేవలం అనుగ్రహంతోనే గ్రహించబడుతుంది.
జగన్తీమాన్య్ అమూర్తాని మూర్తిమన్తి ముధాగ్రహాత్ । భవద్భిర్ అవబుద్ధాని హేమనీవోర్మికాధియా
ఈ లోకాలు నిజానికి ఆకారరహితమైనవే అయినా, మన భ్రమ వల్ల వాటిని రూపంతో ఉన్నట్లుగా మీరు గ్రహించారు. మీరు వాటిని బంగారు అలలుగా ఊహించి అర్థం చేసుకున్నారు.
హేమ్న్య్ ఊర్మికారూపవనే ఽప్య్ ఊర్మికాత్వం న విద్యతే । యథా తథా జగద్రూపే జగత్త్వం నాస్తి చిత్పదే
బంగారంలో అలలు కనిపించే అడవిలో కూడా నిజమైన అలల స్వభావం ఉండదు. అలాగే, ప్రపంచ రూపంలో కూడా, ఆ పరమ చైతన్యంలో నిజంగా ప్రపంచ స్వభావం ఉండదు.
జగద్ ఆకాశమ్ ఏవేదం బ్రహ్మైవ న తు దృశ్యతా । దృశ్యతే కాచిద్ అప్య్ అత్ర ధూలిర్ అమ్బునిధావ్ ఇవ
ఈ లోకం అంతా ఖాళీ ఆకాశమే, అది బ్రహ్మమే, కనబడే వస్తువు కాదు. ఇక్కడ కనిపించేది సముద్రంలో ఒక ధూళిపాటిక లాంటిదే.
బ్రహ్మైవ పశ్యతి బ్రహ్మ నాబ్రహ్మ బ్రహ్మ పశ్యతి । సర్గాదినామ్నా ప్రథితస్ స్వభావో ఽస్యైవమ్ ఈదృశః
బ్రహ్మమే బ్రహ్మను చూస్తుంది, బ్రహ్మేతరమైనది బ్రహ్మను చూడదు. సృష్టి మొదలైన పేర్లతో ప్రసిద్ధమైనదీ స్వభావం ఇలానే ఉంటుంది.
న బ్రహ్మజగతోర్ అస్తి కార్యకారణతోదయః । కారణానామ్ అభావేన సర్వేషాం సహకారిణామ్
బ్రహ్మ మరియు జగత్తుకు కారణం–ఫలితంగా ఏదీ ఉత్పత్తి కాదని చెప్పలేం, ఎందుకంటే అన్ని కారణాలు, సహాయకాలు లేవు.
యావద్ అభ్యాసయోగేన న శాన్తా భేదధీస్ తవ । నూనం తావద్ అతద్రూపా న బ్రహ్మ పరిపశ్యసి
నీ మనస్సు యోగాభ్యాసంతో పూర్తిగా శాంతమై, భేదభావం పోయే వరకు, నువ్వు నిజమైన బ్రహ్మను చూడలేవు.
తత్ర రూఢిమ్ ఉపాయాతా ఇమే యే త్వ్ అస్మదాదయః । అభ్యాసాద్ బ్రహ్మసంవిత్తేః పశ్యామస్ తే హి తత్ పదమ్
మా వంటి వారు, యోగాభ్యాసం ద్వారా బ్రహ్మజ్ఞానం సంపాదించి, అక్కడ స్థిరపడినవారు, నిజంగా ఆ పరమపదాన్ని చూస్తారు.
సఙ్కల్పనగరస్యేవ మమాకశమయం వపుః । బ్రహ్మైవ వాతః పశ్యామి దేహేనానేన తత్ పదమ్
ఎలా ఊహానగరం మనసులో కల్పించబడినదో, అలాగే నా శరీరం ఆకాశంలా శూన్యంగా ఉంది. ఈ ఊపిరే పరబ్రహ్మం అని నేను గ్రహిస్తున్నాను; ఈ శరీరంతోనే ఆ పరమ స్థితిని నేను చూస్తున్నాను.
విశుద్ధజ్ఞానదేహాహం యథైతే పద్మజాదయః । బ్రహ్మాత్మజగదాదీదమ్ అఙ్గమ్ అస్మాకమ్ అఙ్గనే
నేను నిర్మలమైన జ్ఞానమే రూపంగా ఉన్నవాడిని; పద్మంలో జన్మించినవారు మొదలైనవారు ఎలా ఉన్నారో అలాగే. పరబ్రహ్మం, ఆత్మ, జగత్తు, ఇవన్నీ కూడా మనలో భాగాల్లా ఉన్నాయి.
తవాభ్యాసం వినా బాలో నాకారో బ్రహ్మతాం గతః । స్థితః కలనరూపాత్మా తేన తన్ నానుపశ్యసి
నీ సాధన లేకుండా, బాలా, ఈ రూపం పరబ్రహ్మ స్థితిని పొందలేదు. అది ఇంకా మనసు కల్పించిన ఆత్మగా ఉంది. అందుకే నువ్వు ఆ స్థితిని చూడలేవు.
యత్ర స్వసఙ్కల్పపురం స్వదేహే నానులభ్యతే । తత్రాన్యసఙ్కల్పపురం స్వదేహే నానులభ్యతే
నీ ఊహానగరం నీ శరీరంలో కనిపించని చోట, అక్కడ మరొకరి ఊహానగరం కూడా నీ శరీరంలో కనిపించదు.
తస్మాద్ ఏనం పరిత్యజ్య దేహం చిద్వ్యోమరూపిణీ । తత్ పశ్యస్య్ ఏతద్ ఏవాశు కురు కార్యవిదాం వరే
కాబట్టి, ఈ శరీరాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆ చైతన్యాకాశ స్వరూపాన్ని నీవు దర్శించగలవు. నీవు చేయవలసిన పనిని త్వరగా చేయు, కార్యజ్ఞులలో ఉత్తముడవు నీవు.
సఙ్కల్పనగరం సత్యం యథా సఙ్కల్పినం ప్రతి । సదేహం వా విదేహం వా నేతరం ప్రతి కిఞ్చన
మనస్సులో ఊహించుకున్న నగరం, ఊహించే వ్యక్తికి మాత్రమే నిజంగా ఉంటుంది. శరీరంతో ఉన్నా, లేకపోయినా, ఇతరులకు అది ఏమీ కాదు.
ఆదిసర్గే జగద్భ్రాన్తిర్ యథేయం స్థితిమ్ ఆగతా । తథా తదాప్రభృత్య్ ఏవ నియతిః ప్రౌఢిమ్ ఆగతా
సృష్టి ఆరంభంలో ఈ లోకమాయ కలిగింది, అది ఇలా స్థిరమైంది. అప్పటి నుంచే విధి బలంగా నిలిచింది.
త్వయోక్తం దేవి గచ్ఛావో బ్రాహ్మణబ్రాహ్మణీగృహమ్ । సహేతీదమ్ అహం వచ్మి కథం గన్తవ్యమ్ అమ్బ హే
దేవీ, 'మనము బ్రాహ్మణుడు, అతని భార్య ఇంటికి వెళ్ళుదాం' అని నీవు అన్నావు. దీనితో, అమ్మా, ఎలా వెళ్ళాలో నేను అడుగుతున్నాను.
ఇహ దేహం ఇమం న్యస్య శుద్ధసత్త్వానుపాతినా । చేతసా తత్ పరం యామి లోకం త్వం కథయేతి తు
ఇక్కడ ఈ శరీరాన్ని వదిలి, నిర్మలమైన మనస్సుతో, ఆ పరమ లోకానికి నేను వెళ్ళిపోతున్నాను. ఆ లోకం గురించి నాకు చెప్పు.
సఙ్కల్పవ్యోమవృక్షస్ తే యథా సన్న్ అపి ఖాత్మకః । న కుడ్యాత్మా న కుడ్యేన రోధ్యతే నాపి కుడ్యహా
నీ సంకల్పంతో ఆకాశంలో ఏర్పడిన వృక్షం ఉన్నట్టే ఉన్నా, అది గోడలా ఉండదు, గోడతో ఆగదు, గోడను పాడుచేయదు కూడా.
శుద్ధైకసత్త్వనిర్మాణచిత్తరూపస్య తత్ కిల । ప్రతిభానమ్ అతస్ తస్మాద్ పరమాద్ భిద్యతే మనాక్
నిర్మలమైన ఏకరూపమైన పదార్థంతో ఏర్పడిన మనస్సుతో కూడిన శరీరం అలా ఉంటుంది. అందుకే, దాని ప్రబావం పరమాత్మతో కాస్త తేడా మాత్రమే ఉంటుంది.
సో ఽయమ్ ఏతాదృశో దేహో నైనం సన్త్యజ్య యామ్య్ అహమ్ । అనేనైవ తమ్ ఆప్నోమి దేశం గన్ధమ్ ఇవానిలః
ఈ శరీరం ఇలాంటి స్వభావమున్నది. నేను దీన్ని వదిలి వెళ్ళను. ఈ శరీరంతోనే ఆ స్థలానికి చేరుకుంటాను, వాసన గాలి ద్వారా వెళ్ళినట్టు.
యథా జలం జలైర్ వాగ్నిర్ అగ్నినా వాయునానిలః । మిలత్య్ ఏవం మనోదేహో దేహైర్ అన్యైర్ మనోమయైః
ఎలా నీరు నీటితో కలిసిపోతుందో, అగ్ని అగ్నితో, గాలి గాలితో కలిసిపోతుందో, అలాగే మనస్సుతో ఏర్పడిన శరీరం కూడా మరొక మనస్సుతో ఏర్పడిన శరీరాలతో కలిసిపోతుంది.
న హి పార్థివతాం సంవిద్ ఏత్య్ అపార్థివసంవిదా । ఏకత్వం కల్పనాశైలశైలయోః క్వాహతిర్ మిథః
భౌతికమైన జ్ఞానం, భౌతికం కాని జ్ఞానంతో కలిసిపోదు. ఊహలో పర్వతాల మధ్య ఏకత్వం ఎక్కడ ఉంటుంది?
ఆతివాహిక ఏవాయం త్వాదృశశ్ చిత్తదేహకః । ఆధిభౌతికబుద్ధ్యా తు గృహీతశ్ చిరభావనాత్
నీకు ఉన్న ఈ మనస్సుతో ఏర్పడిన శరీరం ఒక ప్రయాణానికి వాహనం మాత్రమే. కానీ దీర్ఘకాలంగా మనస్సులో నాటుకుపోయిన భావన వల్ల, ఇది భౌతికమైనదిగా బుద్ధి గ్రహిస్తుంది.
యథా స్వప్నే యథా దీర్ఘకాలధ్యానే యథా భ్రమైః । యథా వ్యసనిసఙ్కల్పే యథా గన్ధర్వపత్తనే
ఎలా కలలో, ఎలా దీర్ఘకాల ధ్యానంలో, ఎలా మాయలో, ఎలా వ్యసనానికి అలవాటుపడినవాడి సంకల్పంలో, ఎలా గంధర్వ పట్టణంలో (అదృశ్య నగరంలో) ఉంటుందో...
వాసనాతానవం నూనం యదా తే స్థితిమ్ ఏష్యతి । తదాధిభౌతికీభావం పునర్ ఏతి న దేహకః
నీ లోపల ఉన్న వాసనలు పూర్తిగా తగ్గిపోయి, మనస్సు స్థిరంగా ఉండగలిగినప్పుడు, మళ్లీ శరీరానికి భౌతిక స్థితి తిరిగి రాదు.
ఆతివాహికదేహత్వప్రత్యయే ఘనతాం గతే । తమ్ అవాప్నోత్య్ అయం దేహో దశామోహే వినశ్యతి
సూక్ష్మశరీరం ఉన్నదనే నమ్మకం బలపడినప్పుడు, ఈ శరీరం ఘనంగా అనిపిస్తుంది. ఆ నమ్మకం మాయలో పోయినప్పుడు, ఈ శరీరం నశించిపోతుంది.